Arkon Study

Aksariyat odamlar oliy ta’limni majburiy ta’lim deb o‘ylaydi, ammo...
Skolkova universiteti rektori Andrey Sharonovning ma’ruzasida esh*tgandim, bir gigabaytlik ma’lumotni saqlash uchun ketadigan xarajatlar so‘nggi 10-20 yilda bir milliard barobarga arzonlashdi. Hozirgi k***a ilmning ko‘chishi va uni o‘tkazish yoki o‘rganish juda oson va arzon bo‘lib qoldi.

Avvallari kitobi bor odam boy hisoblangan. Bitta kitobni tuyaga almashgan, almashmagan zamonlar bo‘lgan. Hozirgi k***a esa uni tekinga topish mumkin. Lekin o‘qish uchun aksariyat odamlarda hafsala yo‘q. Ilm olish salohiyati tushib ketgan. Qaysidir ma’noda, mahsulot bor, lekin unga talab yo‘q. Ko‘pchilik kutubxona quraylik, deb aytadi. Men kutubxona qurishni emas, balki kitob o‘qish uchun loyihalar qilishni tavsiya qilaman.

Aksariyat insonlar oliy ta’limni majburiy ta’lim deb o‘ylaydi. U aslida mustaqil ta’lim hisoblanadi. Tajribamdan ko‘p o‘tgan, aksariyat o‘zbek talabalari o‘qishga kirishdan oldin sakkiz soatlab dars qiladi. Ammo talaba bo‘lganidan so‘ng ikki soatgina shug‘ullanarkan. Ya’ni o‘z potensialidan foydalanish darajasi to‘rt barobar tushib ketarkan. Eng yomoni — bu oliy ta’limga to‘nkaladi.

Aslida, o‘qituvchi talaba bilan haftasiga ikki-to‘rt soat birga vaqt o‘tkazishi mumkin. Qolgan vaqtlari talaba o‘zi qoladi. Chet el talabalari nima uchun kuchli, deb jahon tajribasini o‘rganganimizda ular mustaqil ta’limga katta e’tibor berganlariga va shuni tizimlashtirganiga amin bo‘ldik.

Bolalar shanba-yakshanba kunlari ham kutubxonaga kelib, dars qiladi. O‘qituvchilar “o‘qigin, darsga kelgin”, deb yalinib yurmaydi. Hatto darsga kelish ham ixtiyoriy. Imtihonlardan o‘tib yursa bo‘ldi. Biz shu jihatlariga katta e’tibor qilishimiz kerak.

Muvaffaqiyat faqat o‘qituvchiga, talabaning xohishi, sharoitiga yoki ota-onaning qo‘llab-quvvatlashiga bog‘liq emas. Barchasi birikkandagina katta natijaga erishish mumkin. Qars ikki qo‘ldan chiqadi.

© Muhammadali Eshonqulov