Physics Homemade

Cs-137

อธิบายเรื่องซีเซียม-137
ข้อมูลจากองค์กรระดับโลก
(เรียบเรียงโดย ณัฐนันท์ รัตนชื่อสกุล)

ธาตุซีเซียมนั้นเป็นโลหะหมู่ 1 จึงมีความไวในการเกิดปฏิกิริยาสูงมาก อีกทั้งมีจุดหลอมเหลวค่อนข้างต่ำ ณ อุณหภูมิห้องของประเทศไทยธาตุซีเซียมจะมีสถานะเป็นของเหลว โดยซีเซียม-137 นั้นเป็นหนึ่งในไอโซโทปกัมมันตรังสีที่มีค่าครึ่งชีวิตราวๆ 30 ปี (ทุกๆ30ปีจะสลายตัวจนเหลือราวครึ่งหนึ่ง)
ซีเซียม-137 ใช้ด้านการแพทย์และในอุปกรณ์ตรวจวัดต่างๆ เช่น เครื่องมือวัดความหนาของแผ่นโลหะและวัสดุต่างๆ หรือ วัดอัตราการไหล เป็นต้น อีกทั้งยังเป็นผลผลิตจากเตาปฏิกรณ์นิวเคลียร์ฟิชชัน รวมไปถึงการทดสอบอาวุธนิวเคลียร์ด้วย นั่นหมายความว่า ยังคงมีซีเซียม-137เล็กน้อยที่ปนเปื้อนอยู่ในธรรมชาติจากเหตุการณ์ในอดีต เช่น ภัยพิบัติเชอร์โนบิล
ปกติแล้วธาตุซีเซียมจะทำปฏิกิริยาอย่างรวดเร็วกับคลอรีน ทำให้อยู่ในรูปของเกลือคลอไรด์ ซึ่งมีลักษณะเป็นผลึกสีขาวคล้ายๆกับเกลือแกง แต่ปัญหาคือ เกลือของซีเซียมดังกล่าวละลายน้ำได้ดีมากทำให้ควบคุมความปลอดภัยได้ยาก ดังนั้น ซีเซียม-137 จึงสามารถกระจายไปในอากาศ น้ำ ดิน ได้ง่าย รวมไปถึงพืชผลทางการเกษตรที่ใช้ดินที่ปนเปื้อนก็จะสะสมซีเซียม-137 ไว้ในตัวพืชอีกด้วย
ซีเซียม-137 นั้นจะสลายตัวโดยให้รังสีบีตา และธาตุแบเรียมซึ่งส่วนมากแบเรียมที่ได้จะมีพลังงานสูงมาก จึงปลดปล่อยรังสีแกมมา แล้วกลายเป็นธาตุแบเรียมที่เสถียร จึงต้องมีการจัดเก็บในภาชนะที่ทำจากตะกั่ว
การได้รับกัมมันตรังสีปริมาณมากโดยตรงในระยะเวลาที่นานพอจะทำให้ผิวไหม้พุพอง นอกจากนี้อาจมีอาการคลื่นไส้ อ่อนเพลีย อาเจียน ท้องเสียผมร่วงและ หากได้รับในปริมาณมากจริงๆอาจถึงแก่ชีวิตได้
การรับประทานหรือสูดดมซีเซียม-137 เข้าไปนั้นมันจะแพร่กระจายในร่างกายเราอย่างรวดเร็ว และไปสะสมที่เนื้อเยื่ออ่อน โดยเฉพาะกล้ามเนื้อ และกระดูกซึ่งส่งผลให้เพิ่มความเสี่ยงของการเกิดมะเร็ง ซึ่งวิธีการรับมือนั้น ผู้ที่ได้รับซีเซียม-137 ต้องรับประทานยาปรัสเซียนบลูเพื่อแก้พิษ ซึ่งตัวยาจะไปจับกับซีเซียม-137 และขับออกจากร่างกายไป โดยยาปรัสเซียนบลูสามารถลดค่าครึ่งชีวิตทางชีวภาพของซีเซียม-137 จาก 110 วัน เหลือเพียงประมาณ 30 วันในร่างกาย อย่างไรก็ตาม การจะซื้อยาชนิดนี้จะต้องมีใบสั่งยาของแพทย์เท่านั้นเพราะต้องคำนวณปริมาณอย่างเหมาะสม

อ้างอิง
https://www.epa.gov/radiation/radionuclide-basics-cesium-137
https://www.cdc.gov/nceh/radiation/emergencies/isotopes/cesium.htm
https://www.cdc.gov/nceh/radiation/emergencies/prussianblue.htmhttps://semspub.epa.gov/work/HQ/176308.pdf

Romantic