Knowledge Zone

၂၀၁၃ ခုနှစ်က NASA ရဲ့ လွှတ်တင်မှုတစ်ခုမှာ အာကာသခရီးသွားလာမှုသမိုင်းတစ်လျှောက် မထင်မှတ်ထားဆုံး ဓာတ်ပုံတစ်ပုံ ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။

လကမ္ဘာစူးစမ်းရေးနဲ့ ကုန်ပစ္စည်းပို့ဆောင်ရေး မစ်ရှင်အတွက် Antares ဒုံးပျံကို လွှတ်တင်ချိန်မှာ၊ လွှတ်တင်ရေးစင်နားမှာ တပ်ဆင်ထားတဲ့ ကင်မရာတစ်လုံးက ဒုံးပျံဘေးမှာ လေထဲပျံတက်နေတဲ့ ဖားတစ်ကောင်ရဲ့ပုံကို ရိုက်ကူးမိခဲ့တာပါ။

အဲဒီဖြစ်ရပ်ဟာ စိုစွတ်တဲ့ နုန်းမြေတောတွေနဲ့ ဝန်းရံထားတဲ့ လွှတ်တင်ရေးစခန်းမှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တာဖြစ်ပြီး အဲဒီနေရာဟာ ဖားတွေနဲ့ တခြားတောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေ ကျက်စားရာနေရာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒုံးပျံလွှတ်တင်ချိန်မှာ ထွက်ပေါ်လာတဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ အသံလှိုင်းနဲ့ လေဖိအားကြောင့် အဲဒီတိရစ္ဆာန်လေးဟာ လေထဲကို လွင့်စင်သွားတာဖြစ်ပြီး အဲဒီအချိန်မှာပဲ ကင်မရာက အမိအရ ရိုက်ကူးနိုင်ခဲ့တာပါ။

အဲဒီဓာတ်ပုံဟာ စစ်မှန်ကြောင်းနဲ့ ပြုပြင်ဖန်တီးထားတာ မဟုတ်ကြောင်း NASA က နောက်ပိုင်းမှာ အတည်ပြုခဲ့ပါတယ်။

NASA ရဲ့ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ချက်အရ အဲဒီဓာတ်ပုံဟာ အစစ်အမှန်ဖြစ်ပေမဲ့ ဖြစ်ရပ်အပြီးမှာ ဖားရဲ့အခြေအနေ ဘယ်လိုဖြစ်သွားတယ်ဆိုတာကိုတော့ မသိရဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ ဒုံးပျံကတော့ ၎င်းရဲ့မစ်ရှင်ကို အောင်မြင်စွာ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

ဒီဓာတ်ပုံဟာ ပြင်းထန်တဲ့ ဒုံးပျံလွှတ်တင်မှု ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်တို့ ဘယ်လိုထိတွေ့မှုရှိတယ်ဆိုတာကို ပြသနေတဲ့ ထင်ရှားတဲ့ သာဓကတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

ဒါဟာ ခေတ်သစ်အာကာသခရီးစဉ်တွေနဲ့ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေ မတော်တဆ ထိတွေ့မိကြတဲ့ ရှားပါးမှတ်တမ်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

#အာကာသ #ထူးခြားဆန်းပြား #နာဆာ

လကမ္ဘာဆီသို့ လူသားတို့၏ ဒုတိယအကြိမ်မြောက် ခြေလှမ်းသစ် Artemis II

လကမ္ဘာပေါ်ကို လူသားတွေ နောက်ဆုံးခြေချခဲ့တာဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၅၀ ကျော် (၁၉၇၂ ခုနှစ်) က ဖြစ်ပါတယ်။

အခု ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ မှာတော့ ကျွန်‌တော်
တို့ လူသားမျိုးနွယ်ဟာ အာကာသသမိုင်းစာမျက်နှာသစ်ကို ရေးထိုးဖို့ ပြန်လည်ပြင်ဆင်နေပါပြီ။

NASA ရဲ့ Artemis II ခရီးစဉ်ဟာ သာမန်လေ့လာရေးခရီးတစ်ခု မဟုတ်ဘဲ လကမ္ဘာပေါ်မှာ လူသားတွေ အခြေချနေထိုင်နိုင်ဖို့အတွက် ခိုင်မာတဲ့ အုတ်မြစ်တစ်ခု ဖြစ်လာတော့မှာပါ။

ဒီခရီးစဉ်ရဲ့ ထူးခြားချက်ကတော့ နည်းပညာရဲ့ အမြင့်ဆုံးစွမ်းဆောင်ရည်တွေကို အသုံးပြုထားတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာ့အင်အားအကောင်းဆုံး ဒုံးပျံလို့တင်စားရတဲ့ SLS (Space Launch System) နဲ့ အဆင့်မြင့် Orion အာကာသယာဉ်တို့ ပူးပေါင်းပြီး အာကာသယာဉ်မှူး ၄ ဦးကို လကမ္ဘာရဲ့ အလှမ်းဝေးလှတဲ့ ဟင်းလင်းပြင်ဆီ ပို့ဆောင်ပေးမှာပါ။

ဒါဟာ ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာမှ တစ်ကြိမ်သာ ကြုံတွေ့ရမယ့် ခေတ်သစ် အာကာသစွန့်စားခန်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အဖွဲ့ဝင်တွေထဲမှာလည်း မှတ်တမ်းသစ်တွေ အများကြီး ရှိနေပါတယ်။

ပထမဆုံးသော အမျိုးသမီး အာကာသယာဉ်မှူး၊ ပထမဆုံးသော လူမည်းအမျိုးသား အာကာသယာဉ်မှူးနဲ့ ပထမဆုံးသော ကနေဒါနိုင်ငံသားတို့ ပါဝင်နေတာကြောင့် ဒီိခရီးစဉ်ဟာ လူသားအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုတဲ့ 'အားလုံးအတွက် အာကာသ' ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ဖော်ဆောင်နေပါတယ်။

သူတို့ဟာ လကမ္ဘာကို တစ်ပတ်ပတ်ပြီး ကမ္ဘာမြေကို ဘေးကင်းစွာ ပြန်လည်ဆင်းသက်နိုင်ဖို့ ၁၀ ရက်တာအတွင်း အသက်လု စမ်းသပ်မှုတွေကို ပြုလုပ်သွားကြမှာပါ။

Artemis II ရဲ့ အောင်မြင်မှုဟာ နောက်ထပ်လာမယ့် Artemis III မစ်ရှင်မှာ လူသားတွေ လပေါ် တကယ်ပြန်ခြေချနိုင်ဖို့နဲ့၊ အနာဂတ်မှာ အင်္ဂါဂြိုဟ် (Mars) အထိ ခရီးဆက်နိုင်ဖို့အတွက် အဓိကတံခါးပေါက်ကြီး ဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့အားလုံးဟာ သမိုင်းဝင်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို မျက်ဝါးထင်ထင် မြင်တွေ့ရတော့မယ့် အခွင့်အရေးကြီးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာထဲမှာ နစ်မြုပ်သွားခဲ့တဲ့ ဒေါ်လာသန်းချီတန် တန်ဖိုးကြီးကားများ

၂၀၂၂ ခုနှစ်တုန်းက ဇိမ်ခံကား အစီးရေ ထောင်ပေါင်းများစွာ တင်ဆောင်လာတဲ့ Felicity Ace ဆိုတဲ့ ကုန်တင်သင်္ဘောကြီးဟာ အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာထဲမှာ မမျှော်လင့်ဘဲ ကံကြမ္မာဆိုးနဲ့ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပါတယ်။

အဲဒီသင်္ဘောကြီးဟာ ဥရောပကနေ အမေရိကန်ကို ဦးတည်မောင်းနှင်နေတာဖြစ်ပြီး သင်္ဘောပေါ်မှာ Porsches၊ Bentleys၊ Lamborghinis အပြင် တခြားအဆင့်မြင့် တန်ဖိုးကြီးကားအစီးရေ ၄,၀၀၀ နီးပါး ပါရှိနေတာပါ။

ဒါပေမဲ့ Azores ကျွန်းစုအနီးရောက်တဲ့အခါ သင်္ဘောပေါ်မှာ မီးလောင်မှု စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။ မီးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ အစွမ်းကုန် ကြိုးစားခဲ့ကြပေမဲ့လည်း မီးက ရက်ပေါင်းများစွာ ဆက်ပြီး လောင်ကျွမ်းနေခဲ့ပါတယ်။

ကံကောင်းတာတစ်ခုကတော့ သင်္ဘောသားအားလုံးကို ဘေးကင်းအောင် ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပေမဲ့ သင်္ဘောကြီးကိုတော့ မကယ်တင်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။

မီးလောင်ပြီး ရက်သတ္တပတ် အတော်ကြာ ပင်လယ်ထဲမှာ လွင့်မျောနေခဲ့တဲ့ Felicity Ace သင်္ဘောကြီးဟာ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မတ်လထဲမှာတော့ တန်ဖိုးကြီးကားတွေနဲ့အတူ သမုဒ္ဒရာကြမ်းပြင်ထဲကို နစ်မြုပ်သွားခဲ့ပါတယ်။

Felicity Ace သင်္ဘောပေါ်မှာ ပါသွားတဲ့ ကားတွေရဲ့ စုစုပေါင်းတန်ဖိုးဟာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၄၀၀ ကျော် အထိ ရှိခဲ့တယ်လို့ ခန့်မှန်းကြပါတယ်။

ဒီဖြစ်ရပ်ဟာ ဆုံးရှုံးသွားတဲ့ ကားတွေရဲ့ တန်ဖိုးက အလွန်ကြီးမားလွန်းတာကြောင့် တစ်ကမ္ဘာလုံးက စိတ်ဝင်စားမှုကို ရရှိခဲ့ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ရေကြောင်းဘေးကင်းလုံခြုံရေး၊ လျှပ်စစ်ကားတွေမှာသုံးတဲ့ လစ်သီယမ်-အိုင်ယွန် ဘက်ထရီတွေရဲ့ အန္တရာယ်နဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် သက်ရောက်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးတော့လည်း မေးခွန်းထုတ်စရာတွေ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

ဒီဖြစ်ရပ်ဟာ မကြာသေးခင်က သမိုင်းတစ်လျှောက် မော်တော်ယာဉ်တွေ အများဆုံးပါဝင်ခဲ့တဲ့ ရေကြောင်းဆိုင်ရာ ဘေးဒုက္ခတွေထဲက တစ်ခုအဖြစ် ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

#ထူးခြားဆန်းပြား #သမုဒ္ဒရာ

ကျွန်တော်တို့ လူသားတွေဟာ အနီးနားမှာရှိတဲ့ သမုဒ္ဒရာရေနက်ပိုင်းထက် အဝေးက အာကာသကို ပိုပြီး စိတ်ဝင်တစား စူးစမ်းလေ့လာနေကြတာ ဘာကြောင့်လဲဆိုတာ သင်တွေးဖူးပါသလား။

တကယ်တော့ ကျွန်တော်တို့ နေထိုင်ရာ ကမ္ဘာမြေရဲ့ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ဟာ သမုဒ္ဒရာတွေဖြစ်ပေမဲ့ အခုထက်ထိ အမှောင်ထုဖုံးလွှမ်းနေတဲ့ ရေအောက်ကြမ်းပြင်ရဲ့ ၅ ရာ ခိုင်နှုန်းလောက်ကိုပဲ လူသားတွေ အမှန်တကယ်စူးစမ်းလေ့လာနိုင်ပါသေးတယ်။

ကောင်းကင်ယံက အင်္ဂါဂြိုဟ်အကြောင်းကို အသေးစိတ်သိနေကြပေမဲ့ ကိုယ့်ခြေဖဝါးအောက်က ရေနက်ပိုင်းအကြောင်းကိုတော့ ပဟေဠိတစ်ခုလိုပဲ ထားရှိနေကြဆဲပါ။

ဒီလိုဖြစ်ရတဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုကတော့ ရေနက်ပိုင်းရဲ့ ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ ဖိအားကြောင့်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အာကာသဟာ လေဟာနယ်ဖြစ်လို့ ဖိအားမရှိသလောက်ဖြစ်ပြီး အာကာသယာဉ်တွေကို အပြင်ကနေ ထိန်းချုပ်ရတာ ပိုလွယ်ကူပေမဲ့၊ သမုဒ္ဒရာထဲမှာတော့ ရေအောက်ကို ဆင်းလေလေ ဖိအားက ပိုပြင်းထန်လာလေလေပါပဲ။

မာရီယာနာကျုံးလို ရေနက်ပိုင်းနေရာတွေမှာရှိတဲ့ ဖိအားဟာ ဧရာမသံမဏိထုကြီးတွေကိုတောင် စက္ကူလို ချေဖျက်ပစ်နိုင်လောက်တာကြောင့် အဲဒီဒဏ်ကိုခံနိုင်မဲ့ စက်ပစ္စည်းတွေ တည်ဆောက်ရတာဟာ အာကာသယာဉ် ဆောက်တာထက်တောင် ပိုမိုခက်ခဲပြီး ကုန်ကျစရိတ် ကြီးမားလှပါတယ်။

အလင်းရောင်နဲ့ ဆက်သွယ်ရေးစနစ်ကလည်း နောက်ထပ် အဟန့်အတားတစ်ခု ဖြစ်နေပြန်ပါတယ်။

အာကာသထဲမှာတော့ ကြယ်တွေရဲ့ အလင်းရောင်ကြောင့် မှန်ပြောင်းတွေနဲ့ အဝေးကြီးကို မြင်နိုင်သလို ရေဒီယိုလှိုင်းတွေကလည်း လွတ်လွတ်လပ်လပ် သွားလာနိုင်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ရေအောက်ထဲမှာတော့ မီတာအနည်းငယ် ဆင်းလိုက်တာနဲ့ အလင်းရောင် လုံးဝမရှိတော့တဲ့ မှောင်အတိလောကထဲ ရောက်သွားပြီး ရေဒီယိုလှိုင်းတွေကလည်း အလုပ်မလုပ်တော့ပါဘူး။

ဒါဟာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေအတွက် မျက်စိမှိတ်ပြီး လမ်းလျှောက်နေရသလိုမျိုး စိန်ခေါ်မှုတွေ ဖြစ်စေတာကြောင့် အာကာသစူးစမ်းလေ့လာရေးက ပိုပြီး လမ်းပွင့်နေသလို ဖြစ်နေရတာပါ။

နောက်ဆုံးအချက်ကတော့ လူသားတွေရဲ့ စိတ်ကူးအိပ်မက်နဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

'အင်္ဂါဂြိုဟ်ပေါ်မှာ မြို့ပြတည်မယ်' ဒါမှမဟုတ် 'ဂြိုဟ်သားတွေ ရှာဖွေမယ်' ဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေက လူထုကို ပိုပြီး စိတ်လှုပ်ရှားစေသလို၊ အစိုးရတွေကလည်း အနာဂတ် လူသားမျိုးနွယ် ရှင်သန်ရေးအတွက် အာကာသစီမံကိန်းတွေကိုပဲ ပုံအောပြီး ရန်ပုံငွေ ထောက်ပံ့လေ့ရှိကြပါတယ်။

ဒါကြောင့်လည်း ကျွန်တော်တို့ဟာ အနီးနားမှာရှိတဲ့အိမ်နီးချင်း သမုဒ္ဒရာကြီးကို ကျော်လွန်ပြီး ဝေးကွာလှတဲ့ ကြယ်စုတန်းတွေဆီကို အရင်ဆုံး ခြေလှမ်းလှမ်းနေကြတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

သင်ကော ဘယ်လိုထင်လဲ? အနီးနားက သမုဒ္ဒရာတွေကို အရင်စူးစမ်းသင့်သလား၊ ဒါမှမဟုတ် အာကာသထဲက ကမ္ဘာသစ်ကိုပဲ ဆက်ရှာသင့်လား?

#အာကာသ #သမုဒ္ဒရာ