Fr.Dominic WKT

မေး။ လုဒ် (Loudes) မယ်တော် နဲ့ ဖါတီမာ (Fatima) မယ်တော်က ဘယ်လိုကွာတာလဲ မယ်တော်က နှစ်ပါးရှိတာလား

ဖြေ။ မယ်တော်က နှစ်ပါးရှိတာ မဟုတ်ပါဘူး။
ကက်သလစ်ဘာသာဝင်တွေရဲ့ ယုံကြည်ချက်အရ မယ်တော်မာရိယား (Virgin Mary) ဆိုတာ **တစ်ပါးတည်း**ပဲ ရှိတာပါ။

ဒါဆို ဘာလို့ နာမည်တွေ ကွဲနေတာလဲဆိုရင် အဓိကကတော့ **"ပေါ်ထွန်းခဲ့တဲ့ နေရာ"** ကို အစွဲပြုပြီး ခေါ်ဝေါ်ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဥပမာအားဖြင့် လူတစ်ယောက်က ရန်ကုန်ကိုရောက်ရင် ရန်ကုန်ဧည့်သည်၊ မန္တလေးကိုရောက်ရင် မန္တလေးဧည့်သည်လို့ ခေါ်သလိုမျိုးပါပဲ။

လုဒ်မယ်တော်နဲ့ ဖါတီမာမယ်တော် ဘယ်လိုကွာခြားသလဲဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိနိုင်ဖို့ အချက် ၄ ချက်နဲ့ ခွဲခြားပြပေးပါမယ် -

# # # ၁။ ပေါ်ထွန်းခဲ့သည့် နေရာနှင့် အချိန်

* **လုဒ်မယ်တော် (Lourdes):**
၁၈၅၈ ခုနှစ်မှာ **ပြင်သစ်နိုင်ငံ**၊ လုဒ်မြို့မှာ ရှိတဲ့ ကျောက်ဂူတစ်ခုထဲမှာ ထင်ရှားပြသခဲ့တာပါ။

* **ဖါတီမာမယ်တော် (Fatima):**
၁၉၁၇ ခုနှစ်မှာ **ပေါ်တူဂီနိုင်ငံ**၊ ဖါတီမာမြို့က ကွင်းပြင်တစ်ခုမှာ ထင်ရှားပြသခဲ့တာပါ။

# # # ၂။ ပုံပန်းသဏ္ဌာန် (ရုပ်တုများတွင် မြင်တွေ့ရပုံ)

* **လုဒ်မယ်တော်:**
ဝတ်စုံဖြူဝတ်ထားပြီး ခါးမှာ **ဖဲကြိုးပြာ (Blue Sash)** ပတ်ထားပါတယ်။ ခြေထောက်ပေါ်မှာ နှင်းဆီဝါနှစ်ပွင့် ပါရှိတတ်ပြီး လက်အုပ်ချီထားလေ့ရှိပါတယ်။

* **ဖါတီမာမယ်တော်:**
တောက်ပတဲ့ အဖြူရောင်ဝတ်စုံနဲ့ ဝတ်ရုံအနားမှာ ရွှေရောင်လိုင်းလေးတွေ ပါပါတယ်။ ခေါင်းပေါ်မှာ သရဖူဆောင်းထားတာမျိုး တွေ့ရတတ်ပြီး လက်ထဲမှာ **စိပ်ပုတီး**ကို ကိုင်ထားပါတယ်။

# # # ၃။ ပေးခဲ့သည့် သတင်းစကား (Message)

* **လုဒ်မယ်တော်:**
"အပြစ်သားတွေအတွက် နောင်တရကြပါ" လို့ တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး အဓိကအားဖြင့် **"ရောဂါဝေဒနာ ပျောက်ကင်းခြင်း"** နဲ့ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်းကို အာရုံစိုက်ပါတယ်။ (လုဒ်မြို့က စမ်းရေတွင်းဟာ အံ့ဖွယ်ရောဂါပျောက်ကင်းမှုတွေကြောင့် ကျော်ကြားပါတယ်)။

* **ဖါတီမာမယ်တော်:** **
"ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေး"** အတွက် စိပ်ပုတီးနေ့တိုင်းရွတ်ဖို့နဲ့ အပြစ်သားတွေ ပြောင်းလဲလာဖို့အတွက် ဆုတောင်းပေးဖို့ အလေးပေးမှာကြားခဲ့ပါတယ်။

# # # ၄။ ဘာကြောင့် နာမည်အမျိုးမျိုး ခေါ်ကြတာလဲ (Titles)

မယ်တော်မာရိယားဟာ ကမ္ဘာ့နေရာအသီးသီးမှာ ပုံစံအမျိုးမျိုး၊ သတင်းစကားအမျိုးမျိုးနဲ့ ပေါ်ထွန်းခဲ့တာကြောင့် အဲ့ဒီနေရာတွေကို အစွဲပြုပြီး -

* ပြင်သစ်မှာပေါ်ရင် - လုဒ်မယ်တော်
* ပေါ်တူဂီမှာပေါ်ရင် - ဖါတီမာမယ်တော်
* မက္ကဆီကိုမှာပေါ်ရင် - ဂွါဒီလူးပူးမယ်တော် (Our Lady of Guadalupe) စသဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ကြည်ညိုကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

**အနှစ်ချုပ်ရရင်:**
မယ်တော်က တစ်ပါးတည်းပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ မတူညီတဲ့ ဒေသတွေမှာ၊ မတူညီတဲ့ အချိန်ကာလတွေမှာ လူသားတွေကို လမ်းညွှန်ချက်ပေးဖို့ ပေါ်ထွန်းခဲ့တာကြောင့် အခုလို နာမည်ကွဲပြားပြီး ရှိနေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ကက်သလစ်ခရစ်ယာန် ဘာသာဝင် (၅၀%) ကျော်ရှိသော ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများ

ကမ္ဘာပေါ်မှာ လူဦးရေရဲ့ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း (ထက်ဝက်) ကျော်ဟာ ကက်သလစ်ဘာသာဝင်တွေ ဖြစ်ကြတဲ့ နိုင်ငံပေါင်း **၄၄ နိုင်ငံ** ခန့် ရှိပါတယ်။

ဒီနိုင်ငံတွေကို ဒေသအလိုက် ကြည့်မယ်ဆိုရင် အောက်ပါအတိုင်း အုပ်စုခွဲနိုင်ပါတယ် -

# # # ၁။ လက်တင်အမေရိကနှင့် ကာရီဘီယံဒေသ
ဒီဒေသဟာ ကက်သလစ်ဘာသာဝင် အများဆုံးရှိရာ ဒေသဖြစ်ပြီး ဘရာဇီး၊ မက္ကဆီကို၊ အာဂျင်တီးနား၊ ကိုလံဘီယာ၊ ပီရူးနဲ့ ချီလီ စတဲ့နိုင်ငံတွေ ပါဝင်ပါတယ်။

# # # ၂။ ဥရောပဒေသ

ဥရောပမှာ ကက်သလစ်ဘာသာ အစဉ်အလာကြီးမားတဲ့ နိုင်ငံတွေဖြစ်တဲ့ အီတလီ၊ စပိန်၊ ပြင်သစ်၊ ပိုလန်၊ ပေါ်တူဂီ၊ အိုင်ယာလန်၊ သြစတြီးယားနဲ့ ဘယ်လ်ဂျီယံ စတဲ့နိုင်ငံတွေ ပါဝင်ပါတယ်။

# # # ၃။ အာဖရိကဒေသ

အာဖရိကတိုက်မှာလည်း ကက်သလစ်ဘာသာဝင်ဦးရေ သိသိသာသာ တိုးတက်လာနေပြီး အန်ဂိုလာ၊ ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ (DRC)၊ ဂါဘွန်နဲ့ အီကွေတိုရီယယ်ဂီနီ စတဲ့နိုင်ငံတွေမှာ လူဦးရေထက်ဝက်ကျော်ဟာ ကက်သလစ်ဘာသာဝင်တွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။

# # # ၄။ အာရှ-ပစိဖိတ်ဒေသ

အာရှမှာတော့ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံနဲ့ အရှေ့တီမောနိုင်ငံတို့ဟာ ကက်သလစ်ဘာသာဝင် အများစုရှိတဲ့ ထင်ရှားတဲ့နိုင်ငံတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

**မှတ်ချက်။** ။
နိုင်ငံတကာ သန်းခေါင်စာရင်းအချက်အလက်တွေနဲ့ Pew Research Center တို့လို သုတေသနအဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်တွေအရ အရေအတွက်ဟာ အနည်းငယ် ကွာဟမှု ရှိနိုင်ပေမဲ့ ယေဘုယျအားဖြင့် နိုင်ငံပေါင်း ၄၀ ကျော်မှာ ကက်သလစ်ဘာသာဝင် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ရှိနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

မေး။ ကက်သလစ် (Catholi) နဲ့ အော့သောဒေါ့ (Orthodox) ဘယ်လိုကွာတာလဲ

ဖြေ။ ကက်သလစ် (Catholic) နဲ့ အော့သိုဒေါ့စ် (Orthodox) ဆိုတာ ခရစ်ယာန်ဘာသာရဲ့ ရှေးအကျဆုံးနဲ့ အကြီးမားဆုံး ဂိုဏ်းကြီးနှစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။
သူတို့ဟာ အခြေခံယုံကြည်ချက် တူညီတာတွေ ရှိပေမဲ့ ၁၀၅၄ ခုနှစ်မှာ "The Great Schism" လို့ခေါ်တဲ့ အကွဲအပြဲဖြစ်ပြီးနောက်ပိုင်း အဓိကကွာခြားချက်တွေ ရှိလာခဲ့ပါတယ်။

အဓိကကွာခြားချက်တွေကို အချက်အလက်နဲ့ ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ် -

# # # ၁။ ဦးဆောင်မှုစနစ် (Authority)

* **ကက်သလစ်:**
ဗာတီကန်မှာရှိတဲ့ **ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး (The Pope)** ကို ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးက ကက်သလစ်ဘာသာဝင်တွေရဲ့ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်အဖြစ် သတ်မှတ်ပါတယ်။

* **အော့သိုဒေါ့စ်:**
တစ်ဦးတည်းသော အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်မရှိဘဲ မိမိတို့နိုင်ငံအလိုက် (ဥပမာ- ရုရှား၊ ဂရိ) သီးခြားစီအုပ်ချုပ်ကြပါတယ်။ သူတို့ကိုတော့ **Patriarch** လို့ ခေါ်တဲ့ ဘုန်းတော်ကြီးတွေက ဦးဆောင်ပါတယ်။

# # # ၂။ သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော် (The Holy Spirit)

* **ကက်သလစ်:**
ဝိညာဉ်တော်ဟာ ခမည်းတော်ဘုရားနဲ့ သားတော်ဘုရား **နှစ်ပါးစလုံး** ထံကနေ ဆင်းသက်လာတယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ် (Filioque clause)။

* **အော့သိုဒေါ့စ်:**
ဝိညာဉ်တော်ဟာ **ခမည်းတော်ဘုရား** ထံကနေပဲ တိုက်ရိုက်ဆင်းသက်တယ်လို့ ယုံကြည်ကြပါတယ်။

# # # ၃။ ဘုန်းတော်ကြီးများ၏ လူနေမှု (Celibacy)

* **ကက်သလစ်:**
ဘုန်းတော်ကြီး (Priests) တွေဟာ အိမ်ထောင်မပြုဘဲ လူပျိုအဖြစ်ပဲ နေထိုင်ရပါတယ်။

* **အော့သိုဒေါ့စ်:**
ဘုန်းတော်ကြီးတွေဟာ ဘိသိက်မခံယူခင်မှာ **အိမ်ထောင်ပြုခွင့်ရှိပါတယ်**။ ဒါပေမဲ့ ဆရာတော် (Bishops) အဆင့်ဖြစ်လာရင်တော့ အိမ်ထောင်မရှိသူ ဖြစ်ရပါမယ်။

# # # ၄။ ကိုယ်တော်မြတ် နှင့် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှု (Worship & Bread)

* **ကက်သလစ်:**
ကိုယ်တော်မြတ်မှာ တဆေးမပါတဲ့ မုန့်ပြား (Unleavened bread) ကို သုံးပါတယ်။ ဝတ်ပြုဆုတောင်းတဲ့အခါ လက်ဝါးကပ်တိုင်ပုံစံ ခြစ်ရင် ဘယ်ဘက်ကနေ ညာဘက်ကို သွားပါတယ်။

* **အော့သိုဒေါ့စ်:**
တဆေးပါတဲ့ မုန့် (Leavened bread) ကို သုံးပါတယ်။ လက်ဝါးကပ်တိုင် ခြစ်ရင်တော့ ညာဘက်ကနေ ဘယ်ဘက်ကို ပြောင်းပြန် ခြစ်ကြပါတယ်။

# # # ၅။ အနုပညာနှင့် ပုံသဏ္ဍာန် (Icons vs. Statues)

* **ကက်သလစ်:**
ဘုရားကျောင်းတွေမှာ ရုပ်တု (Statues) တွေကို အသုံးများပါတယ်။

* **အော့သိုဒေါ့စ်:**
ရုပ်တုတွေထက် သစ်သားပြားပေါ်မှာ ဆွဲထားတဲ့ ရုပ်ပုံလွှာ (Icons) တွေကိုပဲ အဓိကထား အသုံးပြုပါတယ်။

အနှစ်ချုပ်ရရင် နှစ်ဖက်စလုံးက သန့်ရှင်းသော သုံးပါးတစ်ဆူဘုရား (Trinity) ကို ယုံကြည်ကြပေမဲ့ **အုပ်ချုပ်ရေးစနစ်**နဲ့ **ထုံးတမ်းစဉ်လာ** အချို့မှာ သိသိသာသာ ကွဲပြားတာဖြစ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှာ ကက်သလစ်ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် အများဆုံးရှိနေတဲ့ နိုင်ငံ (၁၀) နိုင်ငံရဲ့ စာရင်းကို လက်ရှိ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ရဲ့ ခန့်မှန်းခြေစာရင်းဇယားများအရ အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရမှာဖြစ်ပါတယ်။

ဘရာဇီးနိုင်ငံဟာ ကမ္ဘာမှာ ကက်သလစ်ဘာသာဝင် အများဆုံးရှိတဲ့နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်နေပြီး ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံဟာ အာရှမှာ ဘာသာဝင်အများဆုံးနိုင်ငံ ဖြစ်ပါတယ်။

# # # ကမ္ဘာ့ကက်သလစ်ဘာသာဝင် အများဆုံး (၁၀) နိုင်ငံ

| စဉ် | နိုင်ငံ | ခန့်မှန်းခြေ လူဦးရေ (သန်း) |

| ၁ | **ဘရာဇီး (Brazil)** | ၁၂၆ သန်းကျော် |
| ၂ | **မက္ကဆီကို (Mexico)** | ၉၈ သန်းကျော် |
| ၃ | **ဖိလစ်ပိုင် (Philippines)** | ၇၆ သန်းကျော် |
| ၄ | **အမေရိကန် (United States)** | ၅၁ သန်းကျော် |
| ၅ | **ကွန်ဂို (DR Congo)** | ၄၉ - ၅၀ သန်းခန့် |
| ၆ | **အီတလီ (Italy)** | ၅၀ သန်းခန့် |
| ၇ | **ကိုလံဘီယာ (Colombia)** | ၃၆ သန်းကျော် |
| ၈ | **ပြင်သစ် (France)** | ၃၁ - ၄၀ သန်းကြား |
| ၉ | **ပိုလန် (Poland)** | ၃၃ သန်းကျော် |
| ၁၀ | **စပိန် (Spain)** | ၃၂ သန်းကျော် |

# # # အချက်အလက်အကျဉ်းချုပ်

* **ဘရာဇီး:**
ပေါ်တူဂီကိုလိုနီလက်ထက်ကတည်းက ကက်သလစ်ဘာသာ အခြေခိုင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး နိုင်ငံလူဦးရေရဲ့ ထက်ဝက်ကျော်ဟာ ကက်သလစ်ဘာသာဝင်တွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။

* **ဖိလစ်ပိုင်:**
အာရှတိုက်မှာတော့ ဖိလစ်ပိုင်ဟာ ကက်သလစ်ဘာသာဝင် အများဆုံးရှိတဲ့ နိုင်ငံဖြစ်ပြီး စပိန်တို့ရဲ့ သာသနာပြုမှုကြောင့် ဘာသာရေးယဉ်ကျေးမှု အလွန်အားကောင်းတဲ့ နိုင်ငံတစ်ခုပါ။

* **ကွန်ဂို (DRC):**
အာဖရိကတိုက်မှာတော့ ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံဟာ ဘာသာဝင်ဦးရေ အလျင်အမြန်ဆုံး တိုးတက်နေတဲ့ နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်ပြီး လက်ရှိမှာ ထိပ်တန်းစာရင်းထဲ ရောက်ရှိနေပါတယ်။

* **အီတလီ:**
ဗာတီကန်စီးတီးနဲ့ နီးကပ်စွာတည်ရှိနေပြီး ကက်သလစ်ဘာသာရဲ့ သမိုင်းကြောင်းအရ အချက်အချာကျတဲ့ ဥရောပနိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။
ဒီစာရင်းဇယားတွေဟာ နှစ်စဉ်ကောက်ယူတဲ့ သန်းခေါင်စာရင်းနဲ့ ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ အစီရင်ခံစာတွေအပေါ် မူတည်ပြီး အနည်းငယ် အပြောင်းအလဲ ရှိနိုင်ပါတယ်။

အမေများနေ့ အကြောင်း (Mother’s Day)

ယနေ့ မေလ ၁၀ ရက်နေ့သည် **အမေများနေ့ (Mother's Day)** ဖြစ်သည့်အတွက် မိခင်များ၏ မေတ္တာနှင့် ကျေးဇူးတရားများကို ဂုဏ်ပြုသော အထိမ်းအမှတ်နေ့လေးဖြစ်ပါသည်။ အမေများနေ့နှင့် ပတ်သက်၍ စိတ်ဝင်စားဖွယ် အချက်အလက်များကို အောက်တွင် ဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။

# # ၁။ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ သမိုင်းအကျဉ်း

အမေများနေ့ကို ယနေ့ခေတ်ကဲ့သို့ တရားဝင်ဖြစ်မြောက်အောင် အမေရိကန်အမျိုးသမီး **Anna Jarvis** က ၁၉၀၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ကြိုးပမ်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သူမ၏ မိခင်ကွယ်လွန်ပြီးနောက် မိခင်တိုင်းကို ဂုဏ်ပြုသောနေ့တစ်နေ့ ရှိစေချင်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ၁၉၁၄ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်အစိုးရက မေလ၏ ဒုတိယမြောက် တနင်္ဂနွေနေ့ကို "အမေများနေ့" အဖြစ် တရားဝင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

# # ၂။ ကျင်းပသည့်ရက်များ

နိုင်ငံအလိုက် ကျင်းပသည့်ရက်စွဲများ ကွဲပြားကြသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် နိုင်ငံအများစုတွင် **မေလ၏ ဒုတိယမြောက် တနင်္ဂနွေနေ့**ကို အမေများနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ကျင်းပကြသည်။
> **မှတ်ချက်။** မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပြာသိုလပြည့်နေ့ကိုလည်း "မြန်မာ့အမေများနေ့" အဖြစ် သီးသန့် ဂုဏ်ပြုကျင်းပလေ့ရှိပါသည်။

# # ၃။ အထိမ်းအမှတ်ပန်း

အမေများနေ့၏ အထိမ်းအမှတ်ပန်းမှာ **ဇွန်ပန်း (Carnation)** ဖြစ်သည်။
* **ပန်းရောင် ဇွန်ပန်း:** သက်ရှိထင်ရှားရှိသော မိခင်များကို ဂုဏ်ပြုရာတွင် အသုံးပြုသည်။
* **အဖြူရောင် ဇွန်ပန်း:** ကွယ်လွန်သွားသော မိခင်များကို အောက်မေ့သတိရခြင်းအတွက် အသုံးပြုသည်။

# # ၄။ ဂုဏ်ပြုကြပုံများ

ဤနေ့တွင် သားသမီးများက မိခင်များကို နည်းလမ်းမျိုးစုံဖြင့် ချစ်ခင်မှုပြသကြသည် -
* မိခင်အတွက် လက်ဆောင်ပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် ပန်းစည်းများ ပေးခြင်း။
* မိခင်ကိုယ်တိုင် ချက်ပြုတ်စရာမလိုဘဲ အပြင်တွင် အရသာရှိသော အစားအစာများ (ဥပမာ - ပုစွန်၊ ကမာ သို့မဟုတ် ခေါက်ဆွဲကဲ့သို့ မိခင်နှစ်သက်ရာများ) အတူတူ သွားရောက်စားသောက်ခြင်း။
* မိခင်နှင့်အတူ အချိန်ပေးကာ အမှတ်တရ စကားများပြောခြင်း။

မိခင်တိုင်းသည် သားသမီးတို့အတွက် အစားထိုးမရနိုင်သော "ဘုရားတစ်ဆူ" ဖြစ်သကဲ့သို့၊ အမေများနေ့သည် ထိုမေတ္တာတရားများကို ပြန်လည်အသိအမှတ်ပြုသည့် နေ့ထူးနေ့မြတ်ပင် ဖြစ်ပါသည်။

ဘာသာရေးမှာ သိက္ခာကျမှာ ကြောက်ရတာနဲ့ တစ်ခြားဘာသာတွေရဲ့ အပြောခံရမှာ ကြောက်ရတာနဲ့ ဖုံးကွယ်ဖျောက်ဖျက်ခံလိုက်ရတဲ့ အမှန်တရားတွေ အများကြီး

ဘာသာရေးနဲ့ ပတ်သက်လာရင် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းရဲ့ **အမြင်**၊ **ဂုဏ်သိက္ခာ** နဲ့ **အစွဲအလမ်း**တွေက အမှန်တရားကို ရှာဖွေဖို့ ဒါမှမဟုတ် ထုတ်ဖော်ဖို့အတွက် အတားအဆီးကြီးတွေ ဖြစ်နေတတ်တာ အမှန်ပဲ။

# # # ၁။ သိက္ခာကျမှာ ကြောက်ခြင်း (Fear of Losing Face)

ဘာသာရေး အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု ဒါမှမဟုတ် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ရဲ့ အမှားကို ဝန်ခံလိုက်ရင် အကြည်ညိုပျက်သွားမှာ၊ သိက္ခာကျသွားမှာကို အရမ်းကြောက်ကြပါတယ်။

* **ဘာဖြစ်သွားလဲ:**
အမှားကို ပြင်မယ့်အစား "ဘာသာရေးရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာ" ကို ကာကွယ်ဖို့ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ ဖုံးဖိလိုက်ကြတာမျိုးပါ။ ဒါက အမှန်တရားကို အမှောင်ချလိုက်သလို ဖြစ်စေပါတယ်။

# # # ၂။ အခြားဘာသာတွေရဲ့ အပြောခံရမှာ ကြောက်ခြင်း (Fear of External Criticism)

မိမိတို့ဘာသာထဲက အားနည်းချက်တစ်ခုကို ထုတ်ပြောလိုက်ရင် အခြားဘာသာဝင်တွေက ဝေဖန်တိုက်ခိုက်လာမလား၊ ဒါကို အခွင့်ကောင်းယူပြီး နှိမ်လာမလားဆိုတဲ့ စိုးရိမ်စိတ်က အတော်လေး ကြီးမားပါတယ်။

* **ဘာဖြစ်သွားလဲ:**
"အပုပ်ထုပ် နောက်ကွယ်မှာ ရှင်း" ဆိုတဲ့ စိတ်ဓာတ်နဲ့ အမှားတွေကို အတွင်းထဲမှာပဲ မြှုပ်နှံထားလိုက်တဲ့အတွက် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေ မလုပ်နိုင်တော့ဘဲ အမှန်တရားက ပျောက်ဆုံးသွားရပါတယ်။

# # # ၃။ ဖုံးကွယ်ဖျောက်ဖျက်ခံလိုက်ရတဲ့ အမှန်တရားများ (Hidden Truths)

သမိုင်းတစ်လျှောက်မှာ ဘာသာရေး အာဏာပိုင်တွေ ဒါမှမဟုတ် လူစုလူဝေးတွေဟာ သူတို့ရဲ့ ယုံကြည်မှုကို ထိခိုက်စေမယ့် အချက်အလက်တွေကို -

* စာအုပ်တွေကို ဖျက်ဆီးတာ။
* သမိုင်းကြောင်းကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရေးသားတာ။
* မေးခွန်းထုတ်သူတွေကို ဖိနှိပ်တာတွေ လုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။

> အမှန်တရားဆိုတာ ရေပေါ်က ဆီလိုပဲ တစ်ချိန်မှာ ပေါ်လာစမြဲဆိုပေမဲ့ လူတွေရဲ့ **"ကြောက်စိတ်"** (အပြောခံရမှာ ကြောက်တာ၊ အရှက်ကွဲမှာ ကြောက်တာ) က အဲဒီအမှန်တရား ပေါ်ထွက်လာဖို့ကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြန့်ကြာအောင် လုပ်ထားနိုင်ပါတယ်။

။

မေး။ ခရစ်ယာန်နိုင်ငံတွေမှာ အစ္စလာမ်တွေ လွတ်လွတ်လပ်လပ်နေခွင့်ရပေမယ့် အစ္စလာမ်နိုင်ငံတွေမှာ ခရစ်ယာန်တွေ ဘာလို့ လွတ်လွတ် လပ်လပ်နေခွင့်မရတာလဲ

ဖြေ။ ဒီမေးခွန်းက တော်တော်လေး စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းသလို ရှုပ်ထွေးတဲ့ သမိုင်းကြောင်း၊ ဥပဒေနဲ့ နိုင်ငံရေး နောက်ခံတွေ အများကြီး ရှိနေပါတယ်။ နိုင်ငံတစ်ခုချင်းစီရဲ့ အခြေအနေက မတူညီနိုင်ပေမဲ့ ယေဘုယျအားဖြင့် အဓိကအချက်အလက် အချို့ကို အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားကြည့်လို့ရပါတယ် -

# # # ၁။ နိုင်ငံတော်နှင့် ဘာသာရေး ခွဲခြားထားမှု (Secularism)

အနောက်နိုင်ငံအများစု (ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် အများစုရှိတဲ့နိုင်ငံတွေ) ဟာ **Secularism** လို့ခေါ်တဲ့ "နိုင်ငံတော်နဲ့ ဘာသာရေးကို သီးခြားစီခွဲထားတဲ့" စနစ်ကို ကျင့်သုံးကြပါတယ်။

* ဥပဒေက ဘယ်ဘာသာဝင်ကိုမဆို တန်းတူအခွင့်အရေးပေးဖို့ ပြဋ္ဌာန်းထားတယ်။

* နိုင်ငံတော်ရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးဟာ ကျမ်းစာအပေါ်မှာ အခြေမခံဘဲ ဒီမိုကရေစီ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအပေါ်မှာပဲ အခြေခံပါတယ်။

# # # ၂။ ဘာသာရေးအခြေခံ ဥပဒေများ (Theocracy)

အစ္စလာမ်နိုင်ငံ အချို့ (ဥပမာ- ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ အီရန်) မှာတော့ နိုင်ငံရဲ့ ဥပဒေဟာ အစ္စလာမ်ဘာသာရေး ကျမ်းစာ (Sharia Law) အပေါ်မှာ တိုက်ရိုက် အခြေခံလေ့ရှိပါတယ်။

* ဒီလိုနိုင်ငံတွေမှာ အစ္စလာမ်ဘာသာဟာ "နိုင်ငံတော်ဘာသာ" ဖြစ်နေတဲ့အတွက် အခြားဘာသာဝင်တွေအပေါ် ကန့်သတ်ချက်တွေ ရှိနေတတ်ပါတယ်။

* ဒါပေမဲ့ အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (UAE)၊ ဂျော်ဒန် ဒါမှမဟုတ် အင်ဒိုနီးရှားလို နိုင်ငံမျိုးတွေမှာတော့ ခရစ်ယာန်တွေနဲ့ အခြားဘာသာဝင်တွေဟာ တော်တော်လေး လွတ်လွတ်လပ်လပ် ကိုးကွယ်ခွင့် ရကြတာကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။

# # # ၃။ နိုင်ငံရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အချက်များ

အချို့သော အစ္စလာမ်နိုင်ငံတွေမှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာကို "အနောက်တိုင်း ယဉ်ကျေးမှု" ဒါမှမဟုတ် "နယ်ချဲ့ဝါဒ" ရဲ့ သင်္ကေတအဖြစ် မြင်ကြတဲ့ အစွဲတွေ ရှိတတ်ပါတယ်။

* **လုံခြုံရေး:**
နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်တဲ့ ဒေသတွေမှာ ဘာသာရေး လူနည်းစုတွေဟာ ပစ်မှတ်ထားခံရတာမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။

* **ကူးပြောင်းမှု ကန့်သတ်ချက်:**
အချို့နိုင်ငံတွေမှာ အစ္စလာမ်ကနေ အခြားဘာသာကို ကူးပြောင်းတာကို ဥပဒေအရ တားမြစ်ထားတာမျိုး ရှိတတ်ပါတယ်။

# # # ၄။ အပြန်အလှန် ဖြစ်ရပ်များ (Exceptions)

* ခရစ်ယာန်နိုင်ငံတိုင်းမှာ အစ္စလာမ်တွေ လွတ်လပ်တာ မဟုတ်သလို (ဥပမာ- အချို့ဥရောပနိုင်ငံတွေမှာ ဝတ်စုံကန့်သတ်ချက်တွေ ရှိပါတယ်)၊

* အစ္စလာမ်နိုင်ငံတိုင်းမှာလည်း ခရစ်ယာန်တွေကို ဖိနှိပ်ထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဥပမာ- အီဂျစ် ဒါမှမဟုတ် လေဘနွန်လို နိုင်ငံတွေမှာ ရှေးဟောင်းခရစ်ယာန် အသိုင်းအဝိုင်းတွေဟာ ကြီးကြီးမားမား အခြေချ နေထိုင်နေကြတာ ရှိပါတယ်။

**အနှစ်ချုပ်ရရင်** - ဒါဟာ ဘာသာရေးသက်သက်ထက် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံရဲ့ **အုပ်ချုပ်ပုံစနစ် (ဒီမိုကရေစီလား၊ ဘာသာရေးအခြေခံလား)** နဲ့ **လူ့အခွင့်အရေးအပေါ် တန်ဖိုးထားမှု** ကွာခြားချက်ကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။