Urban Studies Lab

“ขอให้สุขภาพแข็งแรง” พรนั้นอาจไม่เป็นจริง ถ้าสภาพแวดล้อมไม่เอื้ออำนวย
เริ่มต้นเทศกาลปีใหม่ไม่ว่าจะเป็นปีใด ประชากรไทยล้วนเริ่มต้นปีด้วยการเข้าวัดทำบุญและสวดมนต์ขอพรให้สมปรารถนากับทุกเรื่องที่หวัง
คำขอพร “ด้านสุขภาพ” เองก็เป็นอีกด้านที่เทพเจ้าได้รับคำขอมากมายไม่หวาดไม่ไหว ทว่าเรื่องสุขภาพนี้กลับสัมพันธ์ กับเมืองและความเหลื่อมล้ำภายในเมืองมากกว่าที่เราคิด อย่าง “ไม่ออกกำลังกาย เพราะไม่มีเวลา” “ไม่ออกกำลังกาย เพราะสวนอยู่ไกลกับบ้าน” บางครั้งคำพูดเหล่านี้ล้วนสัมพันธ์กับอาชีพ และสถานที่สาธารณะภายในตัวเมืองด้วยเช่นกัน รวมไปถึงอีกหลายปัจจัยที่หากเรามองลึกลงไปจะพบว่า สุขภาพของคนล้วนแปรผันไปกับความเป็นเมืองด้วยเช่นกัน
พวกเรา Urban Studies Lab เห็นถึงประเด็นสำคัญนี้ จึงเกิดเป็น โครงการการพัฒนาตัวชี้วัดและระบบกลไกเก็บข้อมูล เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางสุขภาวะในเขตเมือง พื้นที่กรุงเทพมหานคร หรือ SDHE - Social Determinants of Health Equity เป็นโครงการวิจัยต้นแบบ (Pilot Project) โดย มูลนิธิสถาบันศึกษาเมือง (Urban Studies Institute - USI) ร่วมกับ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) มีเป้าหมายหลักเพื่อแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำทางสุขภาพในพื้นที่กรุงเทพมหานครฯ
ปัจจัยสังคมกำหนดสุขภาพ คืออะไร?
ปัจจัยสังคมกำหนดสุขภาพ (Social Determinants of Health - SDH) เป็นปัจจัยแวดล้อมต่าง ๆ ที่มีผลกระทบอย่างมหาศาลต่อสุขภาพของแต่ละบุคคล โดยไม่ขึ้นอยู่กับอายุ เชื้อชาติ หรือชาติพันธุ์ โดย
20% ของสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดีของคนเรา เกี่ยวข้องโดยตรงกับ การเข้าถึงและคุณภาพของบริการทางการแพทย์
ในขณะที่ อีก 80% ของผลลัพธ์ทางสุขภาพ ถูกขับเคลื่อนโดย สภาพแวดล้อมทางกายภาพ ปัจจัยสังคม และพฤติกรรมสุขภาพ
ซึ่งผลผลิตจากงานวิจัยเหล่านี้จะถูกออกแบบมาเพื่อเปลี่ยนข้อมูลดิบจากการสำรวจ ไปสู่แพลตฟอร์ม การวิเคราะห์ปัจจัยสำคัญทางสังคมที่ส่งผลต่อความเท่าเทียมด้านสุขภาพ หรือ "Bangkok Health Inequalities Dashboard " ที่สามารถนำไปใช้แก้ปัญหาความเหลื่อมล้ำในกรุงเทพฯ ได้อย่างตรงจุด รวมถึงการบูรณาการแผนงานระดับเมือง เพื่อให้เข้าถึงประชากรในเมืองทุกรูปแบบยิ่งขึ้นไป และสะท้อนสถานการณ์ของความเหลื่อมล้ำเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ เพื่อให้ผู้ใช้งาน/เครือข่ายสามารถ“หารือประเด็นความเหลื่อมล้ำอย่างเป็นระบบ
อ่านต่อได้ที่เว็ปไซต์ :
https://www.uslbangkok.com/projects/social-determinants-of-health-equity---sdhe

“8 สถานที่ 8 เรื่องราว”
Urban Pages📖 กิจกรรม Workshop ที่ต่อยอดพัฒนาเส้นทางการเรียนรู้ และ แหล่งเรียนรู้ ในเขตพระนคร ได้จัดเดินทัวร์ย่านสถานที่สำคัญที่ปรากฏในหนังสือและวรรณกรรมทั้งหมด 8 สถานที่สำคัญ เดินเล่น ฟังประวัติศาสตร์เขตพระนครที่ถูกเล่าผ่านนักเขียนทั้งหมด 8 ท่าน จากหนังสือ 8 เล่ม ที่มีทั้งเล่มที่คุ้นเคยและเล่มที่พวกเราอาจได้ยินกันเป็นครั้งแรก อทิ บทละครระเด่นลันได, รำพันพิลาป, สี่แผ่นดิน และ บางลำภูสแควร์ เป็นต้น

ในกิจกรรมครั้งนี้มีผู้ให้ความสนใจเกินคาดและลงทะเบียนกันอย่างล้นหลาม จนได้ออกมาเป็นเหล่านักอ่านร่วมทัวร์ทั้งหมด 30 คน โดยเน้นไปในกลุ่มผู้สูงอายุ (50-70 ปี) เพราะนอกจากเราจะส่งเสริมด้านประวัติศาสตร์และวิถีชุมชนเป็นพื้นที่การเรียนรู้แล้ว เรายังผลักดันการเรียนรู้ และสร้างเครือข่ายในกลุ่มผู้สูงอายุด้วยเช่นกัน
และก่อนจบกิจกรรมในวันนั้น พวกเรามี Session ให้เหล่านักอ่านมานั่งล้อมวงแชร์หนังสือที่ชอบ นอกจากเรียนรู้เรื่องเมืองกันแล้วเรายังทำเป็นกิจกรรมส่งเสริมการอ่าน และเชื่อมโยงกับการเปลี่ยนแปลงของเมืองในปัจจุบันได้ด้วยนะ!
อ่านเนื้อหาสรุปฉบับเต็มได้ที่ : https://www.uslbangkok.com/projects/learning-city-2023

สรุปรวมภาพกิจกรรมวันสงกรานต์พ.ศ. 2569 ช่วงเดือนเมษายนในพื้นที่เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย ย่านนางเลิ้งไปกับ Urban studies lab ใน 9 งานสงกรานต์ ที่ช่วยพัฒนาความสัมพันธ์และความไว้วางใจระหว่างศูนย์ฯ กับเครือข่ายชุมชนเพิ่มขึ้น
โดยมีการตอบรับและการมีส่วนร่วมจากทั้ง 8 ชุมชน ดังนี้
ศุภมิตร 1 / ศุกมิตร 2 / บ้านบาตร / วัดโสมนัส / วัดสระเกศ / จักรพรรดิพงษ์ / บ้านดอกไม้ / วัดสุนทรธรรมทาน (วัดแค นางเลิ้ง)