iLaw

11 มิถุนายน 2569 ศาลฎีกามีคำพิพากษาให้เพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งตลอดไป และเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของ ศุภชัย โพธิ์สุ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคภูมิใจไทย อดีตรองประธานสภาผู้แทนราษฎร เป็นเวลา 10 ปี ในคดีฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรง จากกรณีถือครองที่ดิน 220 ไร่ ในอำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม
รัฐธรรมนูญ 2560 กำหนดให้ศาลรัฐธรรมนูญและองค์กรอิสระจัดทำ "มาตรฐานทางจริยธรรม" ขึ้น โดยให้ใช้กับตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระต่างๆ และยังมีผลใช้บังคับกับผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองต่างๆ เช่น นายกรัฐมนตรี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา เป็นต้น
หลายครั้ง มาตรฐานดังกล่าวก็กลายเป็น "เครื่องมือ" สอยนักการเมืองพ้นตำแหน่ง ทั้งจากถ้อยคำที่กว้างขวางหาขอบเขตได้ยาก ทั้งสามารถฟ้องคดีได้ 2 ช่องทาง ขึ้น 2 ศาลพร้อมกันได้ กล่าวคือสามารถส่งเรื่องร้องเรียนผ่านคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) หากเห็นว่าเป็นการฝ่าฝืนมาตรฐานดังกล่าวจริงให้ส่งเรื่องต่อศาลฎีกา และหากเป็นรัฐมนตรีก็สามารถขึ้นศาลรัฐธรรมนูญได้ รวมถึงอัตราโทษที่สูง กล่าวคือตัดสิทธิสมัครรับเลือกตั้งตลอดชีวิต และจะเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งด้วยก็ได้ แต่ต้องไม่เกิน 10 ปีนับแต่วันที่มีคำพิพากษา
https://www.ilaw.or.th/articles/54262
ที่ผ่านมา มีนายกรัฐมนตรี 2 คนจากพรรคเพื่อไทย ที่ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยว่า ฝ่าฝืนมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรง คือ เศรษฐา ทวีสิน และแพทองธาร ชินวัตร ส่วนกรณีของ สส. อีกหลายคน มีคำพิพากษาจากศาลฎีกาให้เพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งตลอดชีวิต และ/หรือ เพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง เช่น
- ปารีณา ไกรคุปต์ พรรคพลังประชารัฐ จากกรณีรุกที่ดินรัฐ
- อนุรักษ์ ตั้งปณิธานนท์ พรรคเพื่อไทย จากกรณีเรียกสินบน
- พรรณิการ์ วานิช พรรคอนาคตใหม่ จากกรณีโพสต์ภาพเมื่อปี 2553 ก่อนมาตรฐานทางจริยธรรมจะบังคับใช้
- กนกวรรณ วิลาวัลย์ พรรคภูมิใจไทย จากกรณีรุกป่าเขาใหญ่
- ธณิกานต์ พรพงษาโรจน์ พรรคพลังประชารัฐ จากกรณีเสียบบัตรแทนกัน
- เอกราช ช่างเหลา พรรคกล้าธรรม จากกรณียักยอกเงินสหกรณ์ครูขอนแก่น
https://www.ilaw.or.th/articles/6217