Science_NBR

จะมาไหม? นักวิทย์ฯ เชื่อ เราอาจพบชีวิตนอกระบบสุริยะในอีก 25 ปี! จากเครื่องมือหาสิ่งมีชีวิตต่างดาวแบบใหม่
ซาสชา ควนซ์ (Sascha Quanz) นักดาราศาสตร์ฟิสิกส์จากสถาบันเทคโนโลยีแห่งสหพันธรัฐสวิส (ETH Zurich) ในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ได้กล่าวในงานพิธีเปิดศูนย์ต้นกำเนิดและความอุดมแห่งชีวิต (Centre for Origin and Prevalence of Life) ของสถาบันการศึกษาว่า มนุษย์อาจพบกับสิ่งมีชีวิตนอกระบบสุริยะในอีก 25 ปีข้างหน้า เนื่องจากเครื่องมือชนิดใหม่ที่จะขีดความสามารถในการค้นหาสิ่งมีชีวิตทั่วกาแล็กซีทางช้างเผือกของเรา
“ในปี 1995 เพื่อนร่วมงานของผม (และผู้ได้รับรางวัลโนเบลเมื่อปี 2019) ดิไดเออร์ คิลอส (Didier Queloz) ค้นพบดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะดวงแรกของเรา” ควนซ์กล่าว “ขณะที่ทุกวันนี้เรารู้จักดาวเคราะห์นอกระบบมากกว่า 5,000 ดวงแล้ว และเรากำลังค้นพบพวกมันเพิ่มขึ้นทุกวัน”
นักดาราศาสตร์ประเมินว่ามีดาวฤกษ์มากกว่า 100 พันล้านดวงในดาราจักรของเรา และนั่นทำให้มีดาวเคราะห์จำนวนมากมายมหาศาล ควนซ์เสริมว่า ดาวเคราะห์หลายดวงในระบบเหล่านั้นก็เหมือนกับโลกที่อยู่ในระยะเหมาะสมจากดาวฤกษ์แม่ของพวกมัน ซึ่งอาจเอื้อต่อการกำเนิดของชีวิต
“สิ่งที่เราไม่รู้ก็คือดาวเคราะห์เหล่านั้นมีชั้นบรรยากาศหรือไม่ และชั้นบรรยากาศเหล่านั้นประกอบขึ้นจากอะไร” ควนซ์ระบุ “เราจำเป็นต้องตรวจสอบชั้นบรรยากาศของดาวเคราะห์เหล่านั้น เราต้องการวิธีที่จะช่วยให้เราสามารถถ่ายภาพดาวเคราะห์เหล่านี้ได้”
แม้ก่อนหน้านี้ไม่นาน กล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์เว็บบ์จะสามารถถ่ายภาพดาวเคราะห์อันห่างไกลในระบบที่มีชื่อว่า ‘HIP 65426 b’ ซึ่งมีขนาดใหญ่ยักษ์กว่าดาวพฤหัสบดีของเรากว่า 12 เท่า อีกทั้งยังสามารถตรวจจับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์บนดาวเคราะห์ที่อยู่ไกลออกไปได้อีกด้วย กระนั้น เจมส์เว็บบ์ก็ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อศึกษาพวกมันโดยเฉพาะ
“‘HIP 65426 b’ เป็นระบบที่พิเศษมาก” ควนซ์กล่าว “มันเป็นดาวเคราะห์ก๊าซขนาดยักษ์ที่โคจรอยู่ไกลจากดาวฤกษ์ นี่คือสิ่งที่เว็บบ์สามารถทำได้ในแง่ของการถ่ายภาพดาวเคราะห์ แต่เราจะไม่สามารถไปถึงดาวเคราะห์ดวงเล็ก ๆ ได้ เว็บบ์ไม่มีกำลังพอที่จะทำเช่นนั้น”
พวกเขาจึงสร้างเครื่องมือใหม่โดยมีจุดประสงค์เพื่อเติมเต็มช่องว่างนี้นั่นคือ กล้องโทรทรรศน์ขนาดใหญ่มาก (Extremely Large Telescope, ELT) ซึ่งใช้เลนส์หลักที่มีความกว้างกว่า 40 เมตร กำลังอยู่ในระหว่างก่อสร้างในทะเลทรายอาตากามาของชิลี
“เป้ามหายหลักของเครื่องมือนี้คือการถ่ายภาพพื้นผิวภาพแรกของดาวเคราะห์ที่อาจคล้ายกับโลก โคจรรอบดาวฤกษ์ดวงหนึ่งที่อยู่ใกล้ที่สุด” ควนซ์ระบุ “แต่วิสัยทัศน์ระยะยาวของเราคือไม่ใช่แค่เพียงสองหรือสามดวงเท่านั้น แต่ทำเช่นนี้กับดาวเคราะห์นอกระบบอีกหลายสิบดวงเพื่อตรวจสอบชั้นบรรยากาศเหล่านั้น” ซึ่งสิ่งมีชีวิตต่างดาวอาจสร้างขึ้นและกลายเป็นองค์ประกอบของโมเลกุลในชั้นบรรยากาศดาวเคราะห์ที่อยู่ห่างไกล
ศูนย์แห่งใหม่ที่สถาบันเทคโนโลยีแห่งสมาพันธรัฐสวิสหวังว่าจะสามารถวางรากฐานสำหรับภารกิจประเภทนี้และปรับปรุงความเข้าใจของเราเกี่ยวกับเคมีของชีวิตและผลกระทบที่มีต่อชั้นบรรยากาศรวมทั้งสภาพแวดล้อมของดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ
“เป้าหมายของผมคือการค้นหาชีวิตนอกระบบสุริยะ และมันจะเป็นความท้าทายครั้งใหญ่ ผมมีเวลา 25 ปีที่จะทำแบบนั้น” ควนซ์กล่าว “แม้ไม่มีการรับประกันความสำเร็จ แต่เราก็กำลังเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นระหว่างทาง”
สืบค้นและเรียบเรียง วิทิต บรมพิชัยชาติกุล