Master Frenchie

Tatlong taon matapos ang aming hiwalayan, muli kaming nagtagpo ni Caleb Mercado sa Emergency Room.

Kalong niya ang kanyang asawang buntis na malapit nang manganak. Bakas ang labis na pag-aalala sa kanyang mga matang namumula, tila nawawala na siya sa sarili.

"Dok! Iligtas niyo siya! Kailangang maging ligtas siya at ang anak ko!"

Walang emosyon akong nagsuot ng guwantes at sinenyasan ang mga nurse na ipasok na ang stretcher sa Operating Room.

"Hanggang dito na lang po ang pamilya."

Bigla niyang hinablot ang aking pulso. Napakasakit ng pagkakahawak niya, at garalgal ang kanyang boses:

"Lana, ang pagkamatay ng nanay at lola mo noon... walang kinalaman si Khloe doon! Gagamitin mo ba talaga ang pagkakataong ito para maghiganti?"

Dahan-dahan kong binawi ang aking kamay. Isang buntong-hininga ang kumawala sa ilalim ng aking mask na narinig niya.

"Kung wala kayong tiwala sa akin, G. Mercado, maaari pa kayong lumipat ng ospital habang may oras pa."

Tinitigan niya ako nang matagal, bago tuluyang pinirmahan ang surgical consent form.

Bumukas ang ilaw ng OR, at kalaunan ay namatay rin.

Naglakad ako patungo sa lababo. Ang agos ng tubig sa aking mga daliri ay kasing-lamig ng yelo.

Nakakamangha. Ang lalaking dati ay kayang magdurog ng puso ko... ngayon, kahit munting kaba sa dibdib ay hindi na niya kayang pukawin.

1
Naging matagumpay ang operasyon. Ligtas ang sanggol, kailangan lang manatili ng ina sa ospital para sa obserbasyon.

Paglabas ko sa shift, naghihintay si Caleb sa gate ng ospital.

"Gabi na, ihatid na kita," mahina niyang sabi.

"May lakad ako sa mga kaibigan ko, hindi tayo pareho ng daan."

Inayos ko ang aking scarf, iniwasan ang kanyang titig na tila may gustong ipahiwatig.

Eksaktong paghakbang ko palabas, nag-vibrate ang phone ko—isang mensahe na nagsasabing kanselado ang aming pagkikita dahil sa isang emergency.

Sa sandaling iyon, nakaharang ang kanyang itim na kotse sa tanging labasan. Sa likod niya, may ambulansyang nagmamadali at bumubusina.

Huminga ako nang malalim at sumakay na lang sa kotse niya.

Mainit ang loob ng sasakyan. Nagpatugtog siya ng mga lumang kanta—mga awiting paulit-ulit kong pinapakinggan taon na ang nakararaan.

"Kamusta ka na... sa nakalipas na mga taon?" tanong niya, sumasabay ang boses sa musika.

"Mabuti naman," sagot ko habang nakatingin sa mga ilaw ng Maynila sa labas.

Sandali niyang sinulyapan ang aking tiyan, pagkatapos ay ang aking daliri na walang suot na singsing. Bahagya siyang ngumiti, tila nakahinga nang maluwag.

"Bakit... wala ka pa ring kasama?"

Ipinikit ko ang aking mga mata. "May kinalaman ba 'yan sa iyo?"

Hinigpitan niya ang hawak sa manibela. "Galit ka pa rin ba sa akin?"

"Bata pa tayo noon, marami akong pagkakamaling nagawa... Pero Lana, masyado kang matigas. Kung hindi dahil sa lola mo, sana tayo pa rin—"

Tumigil siya at sumulyap sa akin.

"Huwag mong madamay-damay ang lola ko!"

Tumaas ang boses ko. Bumaon ang mga kuko ko sa aking palad.

Ang hanging pumapasok sa bintana ay kasing-lamig ng hangin sa punerarya tatlong taon na ang nakararaan nang mabalitaan kong wala na si Lola.

"Ibababa mo ako sa susunod na kanto."

Natahimik si Caleb sandali.

"Maghahatinggabi na. Alas-sais ng umaga ang pasok mo bukas. Malapit na tayo sa dati mong bahay, baka pwedeng..."

"Hindi na kailangan. Bababa na ako."

Ngunit tila wala siyang narinig. Ni-lock niya ang pinto at huminto ang sasakyan sa harap ng isang pamilyar na mansyon sa Forbes Park.

Pagkabukas ko ng pinto, isang boses ng babae ang narinig ko, puno ng pekeng gulat:

"Caleb? Kamusta si Khloe? Bakit ang bilis niyo?"

Natigil siya nang makita ako. Ang kanyang mukhang alagang-alaga ng siyensya ay nagpakita ng isang plastik na ngiti.

"Lana? Tatlong taon din ang lumipas. Ang tatay mo... miss na miss ka na niya."

"Pasensya na, wala akong maalala tungkol sa kanya."

Tinalikuran ko sila. Hinabol ako ni Caleb at hinawakan ang braso ko.

"Gabi na, wala kang matutuluyan, wala kang kaibigan. Saan ka pupunta?"

"May bahay ako."

Natigilan si Caleb, pagkatapos ay mapait na tumawa.

"Tatlong taon na ang nakalipas nang takbuhan mo ang kasal natin. Sira na ang reputasyon mo, tinalikuran ka na ng lahat. Ang tanging 'kaibigan' mo lang ay ang mga katrabaho mo sa ospital."

Ang mga salita niya ay tila mga karayom na tumutusok sa lumang sugat.

"Bumalik ka na," malambot niyang sabi. "Pamilya pa rin tayo."

"Hindi ba mas maganda kung magkakasama tayong muli?"

Tumingin ako sa kanya, lampas sa kanyang balikat kung saan nakangiti nang matagumpay ang babaeng iyon. At sa bintana sa itaas, nandoon ang anino ng aking ama.

Kumirot ang puso ko.

Naalala ko ang gabi bago ang kasal namin. Palihim na isinuot ni Khloe ang aking wedding dress.

Sinampal ko siya.

Pinrotektahan siya ni Caleb, at tiningnan ako na parang isang kaaway.

Tumakbo ako palabas ng bahay noon. Ang hangin ng gabing iyon ay kasing-lamig din ng ngayon.

"May bago na akong bahay."

Pagkasabi noon, naglakad ako palayo patungo sa kadiliman. Hindi na lumingon kailanman.

2
Alam kong hindi na ako hahabulin ni Caleb.

Masyado siyang mapagmataas. Kay Khloe lang niya kayang ibaba ang kanyang dangal.

Gaya noong hayskul kami, nang may bagong lipat na estudyante.

Mukha siyang takot na usa. Nang makita ko siyang binu-bully, hinarangan ko sila.

"Pinsan ko siya, huwag niyo siyang gagalawin."

Noon, si Caleb ang kinatatakutan sa school. Akala ko ay binu-bully rin niya si Khloe.

Hanggang sa isang araw, nakita ko siyang nakaluhod, maingat na itinatali ang sintas ng sapatos ni Khloe.

Kalaunan, naniwala ang lahat na pinsan ko nga siya. Pero ang totoo, anak lang siya ng katulong namin.

Binigyan ko siya ng proteksyon, binigyan ng pangalan, pinapasok sa mundo ko.

Pero nang magkasakit ang nanay ko, ang anino niya at ng nanay niya ang palaging kasama ng tatay ko.

Isang maulang gabi noong Grade 12, bumitaw si Nanay... tumalon siya mula sa rooftop, dala ang lahat ng init ng aking buhay.

Mula noon, umiwas na ako kay Khloe.

Doon nagsimulang magpaka-bayani si Caleb para sa kanya.

Kapag may nagsasalita ng masama kay Khloe, nakikipagsuntukan si Caleb hanggang sa pumutok ang kanyang mga buku-buku ng daliri.

Kapag umiyak si Khloe, handa siyang umakyat ng pader para lang ibili ito ng paboritong kakanin o milk tea para lang tumigil ito sa pag-iyak.

Mga bagay na hinding-hindi niya ginawa para sa akin.

Nanahimik ako, naging anino sa sulok ng silid-aralan.

Hanggang sa kaarawan ko.

Tahimik ang bahay, ako lang mag-isa.

Dumating si Caleb dala ang cake at kandila.

Kumanta siya ng Happy Birthday. Naiyak ako, handa na sanang ibuhos ang lahat ng sakit.

Ngunit biglang lumitaw si Khloe sa likuran niya.

Sumasabay din siya sa kanta, ang mga mata ay tila inosente.

Sa sandaling iyon, para akong binuhusan ng nagyeyelong tubig. Kinuha ko ang cake at isinalampak sa mukha ni Khloe!

Puno ng icing ang kanyang mukha.

Agad siyang hinarangan ni Caleb at sinigawan ako:

"Lana! Tama na ang pag-iinarte!"

Humagulgol ako, itinuro ko si Khloe habang nanginginig ang boses:

"Caleb, mamili ka! Ngayon na, kailangang may piliin ka sa aming dalawa!"

Tumingin siya sa akin, pagkatapos ay sa umiiyak na si Khloe.

Sa huli, binitawan niya ang kamay ni Khloe.

Pero natatandaan ko ang gabing iyon, umuulan nang mahina. Ang titig niya sa akin ay napakalalim.

Akala ko noon, may konting malasakit pa doon.

Ngayon ko lang napagtanto, hindi iyon awa... kundi galit dahil napilitan siyang mamili.

Ala-una na ng madaling araw. Pinatay ko ang ilaw at natulog nang mahimbing.

Kinabukasan, pagbukas ko ng pinto, nakaparada ang sasakyan ni Caleb sa tapat ng luma kong apartment.

Binaba niya ang bintana, may mapait na ngiti sa labi.

"Sabi mo may bago ka nang bahay, pero dito ka rin pala uuwi sa lumang lugar na ito."

Narito ako dahil alam kong susundan niya ako; ayaw ko lang malaman niya ang tunay kong tinitirhan.

Dahil mahuhuli na ako sa pasok, sumakay na lang ako.

"Akala ko ba babantayan mo si Khloe sa ospital?"

Natigilan siya, pagkatapos ay sumagot nang parang wala lang:

"Siyempre, binabantayan ko. Lumabas lang ako dahil nagpapabili siya ng taho sa Binondo, naisipan ko na ring dumaan para tingnan ka."

Tumango lang ako, hindi na nagsalita.

Nadaanan namin ang tindahan ng taho, pero hindi man lang siya nagmabagal.

Tila ba hindi niya ito nakita.

Pagdating sa ospital, binuksan ko ang pinto ng kuwarto ni Khloe. Gising na siya, maputla pero maayos na ang kalagayan.

Nang makita ako, hinawakan niya ang laylayan ng baro ni Caleb at mahinang nagsalita:

"Caleb, napagod ka ba sa pagbabantay sa akin? Ang saya ko dahil paggising ko, nandito ka."

"Maayos na ang lagay mo. Pagkatapos ng obserbasyon ngayong araw, maaari ka nang lumabas," sabi ko sa boses na pang-propesyonal.

Paalis na sana ako nang biglang hawakan ni Khloe ang aking pulso. Umiiyak siya:

"Ate, 'yung nangyari kay Lola noon... hindi ko po siya napigilan..."

"Pero pinainom po ako ng gamot noon para makatulog, kung ayaw mong maniwala sa akin, maniwala ka man lang kay Caleb. Hindi namin sinabi sa'yo noon dahil ayaw naming masaktan ka..."

Biglang tumahimik ang buong silid.

Lahat ng mata ay nakatusok sa akin.

Si Lola...

Nang mag-invest ang tita ko sa shop ko ng samgyupsal, nagkasundo kaming hati kami sa kita, 50-50.

Tatlong taon ang lumipas, pumatok nang husto ang negosyo. Ang net profit ay umabot sa 17 milyong piso (mga 60 bilyong VNĐ).

Sa araw ng hatian, nagdala si Tita ng isang accountant at naglatag ng sandamakmak na libro ng katuusan.

Matapos ang kung ano-anong "magic" sa computation, kinuha ni Tita ang 16.5 milyong piso, at iniwan sa akin ang kakarampot na 500,000 piso (mga 1.7 bilyong VNĐ).

"Magkamag-anak naman tayo, hindi kita hahayaang malugi," nakangiting sabi ni Tita.

Iniharap niya ang ATM card sa akin sa harap ng buong pamilya.

Tinanggap ko ang card nang walang kaimik-imik, tumalikod, at umalis agad.

Limang araw ang lumipas, hinarang ako ni Tita sa mismong pinto ng bahay ko.

Gulo-gulo ang buhok niya, humahagulgol at halos hindi makapagsalita:

"Ibalik mo na sa akin ang shop, nakikiusap ako sa iyo!"

1
Nang mag-invest ang tita ko sa samgyupsalan, usapan namin ay hati sa kita na 5-5.

Tatlong taon ang lumipas, lumago ang negosyo at umabot sa 17 milyong piso ang net profit.

Sa araw ng bayaran, nagdala si Tita ng isang accountant na de-salaming may gintong frame, at naglatag ng makakapal na folder sa harap ko.

Matapos ang kung ano-anong paikot na nakakahilo, kinuha ni Tita ang 16.5 milyon at 500,000 lang ang ibinigay sa akin.

"Nathan, magkamag-anak naman tayo, hindi kita matitiis na dehado."

Si Tita Marites ay nakangiti hanggang tainga, na parang lantang bulaklak ang mga kulubot sa mukha.

Inilunsad niya ang ATM card sa ibabaw ng lamesang narra sa harap ng lahat ng kamag-anak namin.

Ang card ay dulas na dulas sa ibabaw ng kahoy, na naglabas ng matinis na tunog.

Ang nanay ko na nakaupo sa tabi ko ay kinakabahang siko ako, pabulong na nagsabi:

"Nathan, hindi tama ito. Bakit 500,000 lang?"

Ang tatay ko naman ay namumula na sa galit, akmang tatayo para humampas sa mesa.

Si Paolo—ang anak ni Marites, na pinsan ko rin—ay biglang sumabat nang may pangungutya.

"Insan, hindi ka naman nakatapos ng high school, malaking bagay na 'yang 500,000 para sa 'yo.

Kung wala ang nanay ko, hanggang ngayon ay nasa kusina ka pa rin at naghihiwa ng karne."

Naka-blonde ang buhok niya, habang nakaakbay sa girlfriend niyang mukhang "TikToker," sobrang yabang ng mukha.

Ang mga kamag-anak sa paligid ay nagsimula na ring magbulungan.

"Tama naman, itong mga nakaraang taon si Marites ang nagpakapagod sa shop, nararapat lang na mas malaki ang sa kanya."

"Bata pa si Nathan, hindi rin niya mapapangalagaan ang ganyang kalaking pera, sapat na ang 500,000 para sa luho niya."

"Walang utang na loob ang batang ito, hindi man lang magpasalamat sa tita niya."

Ang mga salitang iyon ay parang mga karayom na tumutusok sa puso ng mga magulang ko.

Namutla ang nanay ko, habang ang mga kamao ng tatay ko ay naglalangitngitan na sa higpit ng pagkakasuntok.

Inabot ko ang balikat ni Tatay at dahan-dahang pinaupo.

Pagkatapos, sa harap ng lahat, mahinahon kong kinuha ang card.

Walang galit, walang reklamo.

Sabi ko kay Marites: "Salamat, Tita."

Natigilan si Marites, tila hindi inaasahan na ganoon ko lang kadaling tatanggapin.

Lalong lumapad ang ngiti niya:

"Ganyan dapat, pamilya tayo, huwag nating hayaang masira ang samahan dahil sa pera."

Hindi ko na siya tiningnan pa, lalong hindi ko sinulyapan ang sinuman sa mga kamag-anak namin.

Inakay ko ang mga magulang ko na nanginginig sa galit, at sinabi sa kanila:

"Tay, Nay, uwi na tayo."

Nararamdaman ko ang mga tingin nila sa likuran ko: may nangungutya, may natutuwa sa kamalasan ko, at may nangmamaliit.

Hindi ako kumibo, tuloy-tuloy lang ang lakad ko pabalik.

Nang makalabas na kami sa VIP room ng hotel, hindi na nakatiis ang tatay ko.

"Nathan! Nababaliw ka na ba? Tatlong taon mong pinaghirapan 'yan!"

Umiiyak din ang nanay ko sa tabi:

"Bakit ka nagpakatanga, hinahayaan mong apay-apihin ka lang nila."

Huminto ako at lumingon sa pintuan ng marangyang kwartong iyon.

Mula sa siwang ng pinto, naririnig ko pa rin ang malalakas na tawa ng pamilya ni Marites.

Ngumiti ako sa mga magulang ko.

"Tay, Nay, huwag kayong magmadali."

"Ang palabas, magsisimula pa lang."

2
Pagdating sa bahay, pabalik-balik si Tatay sa sala sa sobrang galit, walang tigil sa pagmumura kay Marites na wala raw itong konsensya.

Si Nanay naman ay nakaupo sa sofa, humihikbi at mugto na ang mga mata.

"Mga ahas! Akala mo kung sinong mababait!"

"Noong nagsisimula ka pa lang at kulang ang puhunan, anong sabi niya?

Sabi niya tutulungan ka niya dahil pamilya tayo."

"Ngayong kumikita na ang shop, gaganituhin ka lang niya!"

Ipinagtimpla ko si Tatay ng mainit na tsaa.

"Tay, huwag na kayong magalit. Hindi sulit na ma-high blood dahil sa mga taong ganyan."

Humampas uli si Tatay sa lamesa: "Paano akong hindi magagalit? 17 milyong piso 'yun!

Binigyan ka lang ng 500,000, parang limos lang sa pulubi!"

Inilapag ko ang ATM card sa coffee table.

"Tay, Nay, nagtitiwala ba kayo sa akin?"

Tiningnan ko sila nang seryoso.

Natigilan sila, at nang makita ang kalmado kong mukha, bigla silang natahimik.

Mula nang magdesisyon akong magbukas ng samgyupsalan, sila ang naging sandigan ko.

Noong ayaw ko nang mag-aral at piniling mag-enroll sa culinary school, sila ang humarap sa pamba-bash ng mga kamag-anak.

Noong gusto ko nang mag-negosyo, ibinigay nila ang lahat ng naipon nilang pera para sa retirement.

Dahil kulang pa rin ang pera noon, kaya nabigyan ng pagkakataon si Marites na mag-invest.

Huminga ako nang malalim at dahan-dahang nagsalita:

"Ang shop na 'yan, simula't sapul pa lang, nag-iwan na ako ng 'exit plan' para sa sarili ko."

"Alam kong gahaman si Marites noon pa man."

"Ang hindi ko lang inaasahan ay ganito siya kaganid, na kahit delikadesa ay kinalimutan na niya."

Nagkatinginan ang mga magulang ko, puno ng pagtataka: "Anong exit plan?"

Hindi muna ako nagpaliwanag, kinuha ko ang cellphone ko at may tinawagan.

Sa kabilang linya ay si Jun, ang matalik kong kaibigan na isa ring magaling na abogado.

"Hello, Nathan, tapos na ba ang hatian?"

"Tapos na," maikli kong sagot.

"Anong nangyari? Siguradong nanggulang si Marites, 'no?"

Napangisi ako: "Kinuha niya ang 16.5 milyong piso."

Natahimik ang kabilang linya ng ilang segundo, bago sumabog ang galit ni Jun:

"Ano? Ang kapal ng mukha! Pupunta ako dyan ngayon din—"

"Huwag kang magmadali, Jun," putol ko sa kanya.

"Lahat ay ayon sa plano.

Kinuha ko na ang 500,000. Ang perang ito ang gagamitin nating pang-counter."

Tumahimik uli si Jun. Matalino siya, kaya agad niyang nakuha ang punto ko.

"Grabe ka talaga, Nathan. Masyadong malaki ang laro mo."

"Sigurado ka bang handa na ang lahat?"

Tiningnan ko ang madilim na kalangitan sa labas ng bintana, naging matalim ang aking mga mata.

"Ang transfer of shares, ang mga contracts sa suppliers, ang pagpapalit ng pangalan ng business owner, lahat 'yan."

"Sa loob ng tatlong taon, bawat importanteng dokumento, si Marites ang pinapapirma ko."

"At ako? Isa lang akong 'Technical Consultant' na walang papel sa legalidad ng shop."

Tumawa nang malakas si Jun sa telepono, puno ng pananabik ang boses:

"Sige, alam ko na ang gagawin ko. Simula bukas, manood na lang tayo ng sine."

Pagkababa ko ng telepono, nakita kong nag-aalala pa rin ang mga magulang ko.

Lumapit ako at hinawakan ang mga kamay nila.

"Tay, Nay, magpahinga lang kayo rito sa bahay ng ilang araw."

"Limang araw. Pinakamatagal na 'yun."

"Isusuka niya lahat ng kinain niya, hanggang sa huling sentimo."