Prosthodontics CU

Grad ×

🌟 ฝ่ายวิชาการและบัณฑิตศึกษา ได้จัดกิจกรรม GradTalks ครั้งที่ 11
เรื่อง Clinical research : Determinants of removable partial denture success in patients' perspectives

โดย▶️ นายสิรภพ เตชพิรุณทอง
หลักสูตรวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาทันตกรรมประดิษฐ์

เมื่อวันพุธที่ 18 กุมภาพันธ์ 2569
เวลา 12.00 – 13.00 น.
ณ ห้อง Smart Classroom 911 ชั้น 9 อาคารทันตแพทยศาสตร์เฉลิมนวมราช 80

🔎โดยมีนิสิต และอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญจากสาขาต่าง ๆ ร่วมให้ข้อคิดเห็นและแบ่งปันประสบการณ์จากมุมมองของแต่ละสาขา เพื่อประโยชน์ในการเรียนรู้และการทำงานในแบบสหสาขาต่อไป

Happy Valentines day 🩷💜 กลัวคนโสดจะเหงา เรามาคุยกันดีกว่า 🥰
วันนี้ นำเสนอเรื่องราวของการใช้เทคโนโลยี โดยเฉพาะ intraoral scanner และ photogrammetry ที่มีให้เลือกใช้มากมาย
ผลงานวิจัยนำทีมโดย ทพญ.ณิชกุล เจินสหกิจ โดยมีที่ปรึกษาคือ ผศ.ทพญ.ดร.วรีย์รัตน์ เจิ่งประภากร และ ศ.ทพ.ประเวศ เสรีเชษฐพงษ์
ตีพิมพ์ในวารสารระดับนานาชาติ Evidence-based Dentistry 2024

🤔หลายคนคงสงสัยว่า photogrammetry คืออะไร?
Photogrammetry คือการใช้กล้องหลายๆตัว เพื่อที่จะสามารถถ่ายภาพสองมิติ จากหลายๆมุม เพื่อมาสร้าง model สามมิติ โดยอาศัยการคำนวน มุมและแสงตกกระทบจากหลายๆกล้อง ตัวอย่างเทคโนโลยีนี้ คือการใช้ drone สำรวจถ่ายภาพแล้วนำมาประมวลผลรวมกันเป็น 3Dmapping เห็น เนินเขา ลำธาร ความสูงต่ำของแผนที่ โดยทางทันตกรรมได้นำมาใช้ร่วมกับการทำ intraoral scan เพื่อหาตำแหน่งของรากเทียมที่ฝังหลายตำแหน่งในช่องปาก เนื่องจากภาพจาก photogrammetry จะเห็นเฉพาะตำแหน่งของรากเทียมแต่ไม่มีความสัมพันธ์กับเหงือก หรือ landmark อื่นๆ มาด้วย

⁉️ คำถามงานวิจัยของเราคือ การพิมพ์ปากใน full-arch implant-support prostheses หรือ งาน all-on ที่ฮิตกันมากตอนนี้ ใช้การพิมพ์ปากด้วยวิธี conventional คือใช้ ตัวพิมพ์รากเทียมและวัสดุพิมพ์ปากปกติ (splinted or non-splinted close/open-tray) หรือการใช้ intraoral scanner และหรือ photogrammetry อันไหนจะมีความแม่นยำมากกว่ากัน

เราใช้วิธีการ review literatures แบบมีขั้นตอน 📚 คือการทำ systematic review 📖 เพื่อตรวจสอบงานวิจัยที่เคยทำมาก่อนแล้ว และมีระเบียบวิธีการวิจัยที่คล้ายคลึงกัน ที่สามารถนำมาเปรียบเทียบกันได้ โดยคัดเลือกจากฐานข้อมูลงานวิจัยทั้ง Pubmed และ Scopus โดยมีการศึกษาที่นำมาพิจารณา 23 งานวิจัยจาก 4583 งาน

ผลการศึกษาจาก 23 งานวิจัย พบว่า
✅️ในแง่ของ Trueness (ตรงกับตำแหน่ง reference) 12 paper ให้ digital ดีกว่า และ 6 paper ให้ conventional ดีกว่า
✅️ในแง่ของ Precision (ใกล้เคียงเดิมทุกครั้งที่ทำ) มี 5 การศึกษาที่เปรียบเทียบ precision และ 2 paper พบว่า digital ดีกว่า และ 2 paper พบว่าไม่แตกต่างกัน 1 paper พบว่า conventional ดีกว่า

เมื่อมาดู distance deviation พบว่า
✳️Conventional เทคนิคมี deviation อยู่ที่ประมาณ 7.42-885 ไมครอน
✳️intraoral scanner มี deviation อยู่ที่ประมาณ 9.48-283 ไมครอน
✳️Photogrammetry มี deviation อยู่ที่ 20.15-88 ไมครอน

ปัจจัยที่มีผลต่อ accuracy ของรอยพิมพ์
✅️จำนวนและองศาการเอียงของรากเทียม ยิ่งจำนวนรากเทียมมากขึ้น accuracy จะลดลงทั้ง conventional และ digital method และถ้ารากเทียมทำมุมต่อกันมากถึง 40-45 องศา accuracy จะให้ผลที่ไม่แน่นอน ซึ่งโดยทั่วไปถ้ารากเทียมเอียง อาจใช้วิธี splint impression coping เพื่อเพิ่ม accuracy ใน conventional methods แต่ถ้ามุมมากกว่า 20 องศาการดึง impression ออกโดยไม่ distort จะทำได้ยากขึ้น
✅️วิธี digital ในขากรรไกรบนมี accuracy มากกว่า ในขากรรไกรล่าง เพราะมี landmark ในการสแกนมากกว่า
✅️ที่ implant-level มี accuracy ไม่แตกต่างกัน แต่ที่ abutment-level การพิมพ์ด้วย conventional ให้ accuracy ที่ดีกว่า อาจจะเนื่องจากรากเทียมถูกแก้มุมให้ค่อนข้างขนานกันทำให้พิมพ์ปากได้ง่ายขึ้น ลด distortion ที่เกิดขึ้นในขณะดึงรอยพิมพ์และใส่ impression post เข้าที่

สรุป จากการศึกษาพบว่าส่วนมาก intraoral scanner และ photogrammetry มีความแม่นยำมากกว่าในการ transfer ตำแหน่งรากเทียมของ full-arch implant supported prostheses และควรคำนึงถึง ความแม่นยำของเครื่องแสกน เมื่อเลือกใช้ intraoral scanner

Disclaimer * งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ในปี 2024 เทคโนโลยีที่เปลี่ยนไปในปัจจุบันอาจทำให้ผลเปลี่ยนแปลงไปได้

Ref: Joensahakij N, Serichetaphongse P, Chengprapakorn W. The accuracy of conventional versus digital (intraoral scanner or photogrammetry) impression techniques in full-arch implant-supported prostheses: a systematic review. Evid Based Dent. 2024 Dec;25(4):216-217.