Borama Daily Media

HAL SANO, HAL-ABUUR LA'AAN IYO JIHAYN LA'AAN DHALINYARO. (SANDUUQA HORUMARINTA DHALINYARADA S/LAND).

Tan iyo markii la hal-abuuray sanduuqa horumarinta dhalinyarada Somaliland waxaa dhalintu dhawraysay abuurinta barnaamijyo horumarineed oo wax ka badala hab nololeedka, hab fikirka, hal-abuurka iyo hogaaminta dhalinyarada Somaliland guud ahaan. Waxaana bilaabmay kadib curashada sanduuqan rajo iyo yididiilo in dhalintu heli doonaan waji iyo goob loo asteeyey horumarintooda iyo gacanqabashadooda.

Muddo dhawr sano ah oo mashruuca sanduuqani dhinac u dhaqaaqi waayay oo jiho iyo midho dhal yeelan waayay, waxa rajadii dib u cugay oo soo nooleeyey dareenkii dhalinyarada kadib doorashadii aqlabiyada lahayd ee lagu doortay Madaxweyne Abdirahman Cirro oo mar labaad sanduuqa ku daray hurutebinihiisa marlabaadna umagacaabay wiil dhalinyaro oo hogaamiya horumarinta iyo taabagelinta sanduuqan muhiimka ah, taasiyo marlabaad rajo iyo raynrayn dib ugaliyay hamiga iyo hiigsiyada dhalinyarada kala duwan ee dhalinta Somaliland, si gaar ah gobolada ku dihin dhalin aqoon iyo xirfado ku qalabaysan laakiin kaliya taakulo, hogaamin iyo jihayn uun Ubaahan, tusaale Awdal iyo Maroodijeex.

Dhaqaajinta iyo hogaaminta toolmoon ee sanduuqani waxa uu qayb wayn ka noqon karayaa jihaynta, xirfad dhiska, abaabul ka saarka iyo taakulayn dhalinyarada dalka, taasoo gobolada dalka dhalintiisa dhaxalsiin karta in ay ku tartamaan hal-abuur iyo waxsoosaar kala duwan taasoo mashquul togan, daljaceel iyo wadaniyad dheeri ah u horseedi kara wacyiga dhalinta. Waxa kale oo dhaqaajinta sanduuqani wax wayn ka tari lahaa xasilinta iyo xilkasnimada dhalinta ee heer walba. Baahida loo qabbo jihaynta dhalinyarada tiro beelka ah, wax bartay sidoo kalena baahi uqabba jihayn waxay noqonaysaa in sanadkii aan soo dhaafnay iyo kan aan bilownayba noqonayaan goortii loogu baahi badnaa.

Agaasimaha sanduuqa waxa uu muujiyay gaabin, hal-abuur xadidnaan iyo faham yari baahsan mudadii uu hayay sanduuqa oo noqonaysa wakhti dhalinta dalku si isdaba joog ah saamayn ugu yeesheen xasiloonida iyo deganaanta noloshada degmooyinka qaar. Marna ma dhicin in hogaaminta sanduuqu keento talo, xal, guubaabo ama jihayn dawo unoqon karayay dhacdooyin badan oo sanadkii tagay dhalinta camal la,aanta ah ama la jihayn ay sobobeen. Gaabiska iyo hal-abuur la'aanta hogaanka samduuqu wuxuu muujiyay fadhiidnimo soo kordhin kari wayday ugu yaraan barnaamij wacyi dhis iyo jihayn ah taasoo ah shaqada ugu fudud ama halwyar ee sanduuqani fulin karayay haday xataa jiraan duruufo dhaqaale iyo dib udhis.

Sanduuqu wali ma awoodin xataa inuu u kuurgalo una safro gobolada si loo darso ama degmooyinka loogu tago dhalinta, lana ogaado baahiyada, duruufaha iyo kala duwanaanshaha duruufaha dhalinta eebdegmooyinka dalka. Hogaanka sanduuqu wuxuu ka doorbiday ka qaybgalka shirar iyo kulamo ka dhacayay gobolka geeska iyo Africa oo aanay cadayn ujeedooyinka wakhtiga loogu bixiyay ama lagasoo faaiiday oo ka sal-balaadhnayn muujinta sal yaraanta waaya-aragnimada agaasimaha sanduuqa. Sanduuqu ma sidaan ayuu sii ahaan doonaa oo aanu gaadhi doonin degmooyinka iyo baahiyaha kordhaya ee dhalinyarada mise wuxuu noqon doonaa kusheen lagu karkariyo xasiloonida fahamka iyo xal salbalaadhan uhelida dhalinyarada dalka, taasoo wax wayn ka tari lahayd deganaanshaha, nabada iyo rajada bulshada guud ahaan.

Waxaan u arkaa sanduuqan inuu hayay dhakhtarkii lagu dawayn lahaa rajada dhaaqacantay iyo qabjabka ku dhacay dhalinyarada dalka, kaasoo soo noolayn kari lahaa jididiilooyin iyo hal-abuur tamar badan wata oo wax wayn ka badala habfikirka, wax soo saarka iyo daljacaylka dhalinyada dalka, xukuumada waxa uu unoqon karaa dab-demis hor dhac ah oo ku filaada fahamka filashada iyo ka falcelinta dareenka dhalinyarada. Fahamka doorkan iyo dhaqaajinta aragtidan horumarinta hal-abuurka dhalinyaradu waxaa muuqanaysa in uu ubaahanyahay karti iyo kasmo ka xoog badan qaabka loo hago ee loo hilaadiyo joogtada hada iyo timaatada ka baahida badanba.

Waxaan kusoo koobayaa in:

1. Sanduuqa sii ahaan fadhiid in kabadan sanadkaa aan ka soo gudubnay.
2. Sanduuqu gaadho degmooyinka, dhagaysto talada iyo hamiga dhalinta iyo baahiyaha kala duwan.
3. Sanduuqu qaato doorka jihayn dalinyarada dalka, wadaniyada iyo rajo abuur joogto ah.
4. Sanduuqu u maskax iyo aragti furnaado dhacdooyinka, cabashooyinka iyo duruufaha dhalinta dalka kagana jawaabo hal-abuuro qalbi qaboojin iyo dal jacayl ku reeba dhalinta.
5. Sanduuqu noqdo meel dhalinta u furan oo ay kulasoo hagaagaan dhiirigelinta hal-abuurkooda
6. Mashaariicda dalka lagu ladho barnaamijyo dhalinta dhiiriya ama wax la qabta
7. Sanduuqu horseedo siyaasado dhaqaale abuur, marin maalgalin fududayn iyo ka faaiidaynta ganaciyada gaar loo leeyahay.
8. Hogaanka sanduuqu noqdo qof gacan ka hor, codkiisu rajo iyo dhiirigelin abuuro.
9. Sanduuqu abuuri jawi muhiimada dhalinyada ka horutebiyada waxyaabo badan oo ay ka muhiimsanyihiin codkoogana kor uqaada.
10. Sanduuqu abuuro jawi cadaaladeed, wadar lahaanyo dhalinta degmooyinka dalka iyo goboladuba taasoo dhiirin doonta dadaal dhalinyaro oo gees ka gees ah.

Waxaan rajaynayaa in sanduuqa loo arag haayad abuurantay oo cidii la doono loo dhiibo, siday doonto udhex joogto, cidii la doonana badhisaarta, balse Madaxweynaha iyo bulshadaba kaga filnaata badhisaarka hal-abuurka iyo jihaanta maalin maanta dhaanta ee dhalinyarada Somaliland. Sido kale ka gaabinta rajada dhalinta ee hogaaminta sanduuquna waajahdo la xisaabtan iyo kor joogtayn faham dheer oo ka midho dhalisa sanduuq dhalintu ku badhaadho oo isu xidha dunida xawaaraha kusocotana ku xidha ugana faaiideeya.

Wabilaahi Tawfiiq.

Ilyas A. Hussein
Borama, Somaliland.

Degmada Borama iyo wiiqanka wadar hogaaminta Bulshada.

Degmada Borama waxay waajahaysaa duruufo hogaamineed oo mano-awaal ah, mustaqbalkeedana u horseedi kara kala qoqobnaan iyo kala jiidasho bulsho oo ka maran habaabin kara horusocodka horumarineed iyo fursadaha koriin ee ay haysato in laga faaiideeyo, bulshada wax magaratada ah ee ku noolna ay waydo cid si hiigsi fog ugu fikirta una horseeda barwaaqo.

Waxaad moodaa in mudooyinkan dambe ay soo korodhay hogaamin dhalanteed ah oo bulshada si xeerdheer wax ula socon een fahamsanayn dabina si ismaasuukhinta ah loogu maleegayo bulshada, iyada oo la adeegsanayo indho-sarcaad iyo muuqaalo joogto ah lagana duubaayo mashruuciiba 10 jeer, taasoo maskaxda bulshada xariinta ah balse warmooga ah ku reebaya horumar dhalanteed ah kaasoo muddo kooban kadib marka tayo xumo uburburana ay yaab iyo anfariir ku noqonayso. Arinta cajiibka ah ee dhaqabkan ku hoos duugan ayaa ah in dhaqaalaha bulshada loogu adeegi lahaa, lagu lunsado lana dhexmarinayo mashaariicda la buunbuuniyay kuwaasoo raandhiis cimri dheer aan lahayn.

Hogaaminta wakhti xaadirka degmada Borama hogaaminaysa ayaa ah mid muuqeeda iyo maskaxdeedu kala maan yahay. Waxa aad moodaa in ay kaliya fahmi karaan cid xog dhaw haysa ama la jaanqaadi karta qaabka loo dhisay agaasinka iyo gudoonka degmooyinka iyo dadka loo xushay oo ku dhisan magacyo laakiin waxii manfaca lahaa oo dhan laga hoos xayuubiyay si gaar ahna dadyow gaar ah loogu dhiibay iyadoo si gooniya looga faaiidaysanaayo; sida mashaariicda, adeegyada dhaqaalaha lagu saaro, iyo adeegyada maalinlaha ah ee u baahan kharash kaasoo inta la buunbuuniyo sifooyin gaar ah looga faaiidaysto. Hada hadii aad magacyada waaxyaha tirsanayso, waa magac iyo mansab meel lagu reebay uune la soco. Waana dhaqan aan ufiicnayn mustaqbalka degmada iyo adeegbixinteeda, aanay jirin cid sadaalin karta halkay ku dambayn doonto.

Waxaa iyadna ah waxyaabaha bulshada qariibka ku noqday beegsiga shaqsiyaadka talooyinka fiican siiya gudoonka degmada, runta usheega amaba hawl fulin si qaloocan loo waddo ka hortimaada ay la kulanta aargoosi heerwalba leh oo qarsoodiya loona fuliyo sifo u eeg tudhaale degmo iyo in isbadal ama kharash dhimis la samaynaayo. Waxaa jirta dad muddo 10 naan sanno ah usoo adeegayay degmada maamulo badana ugu yimaadeen kagana tageen in qaab aan waafaqsanayn sharciga iyo waaqica looga saaray shaqaalaha dawlada hoose ee degmada, iyagoon eed, dacwad iyo wargelin la siinin marnaba. Arintanina waxay la dahsoontahay ay tahay bulshada degmada oo ah xariir ah wakhti badan oo waanwaanana galisa xalinta arimahan oo kale, xaqiiqadu waxay tahay laakiin, in si badheedh ah oo sharci ahayd dad badan loo beegsanaayo.

Borama waa degmo bulshadeedu hoos u hadasho, daaha dabadiisa laga hadlo lana isu badheedhim taasoo keentay in degmada ay dadka hogaamiyaa ku dhiiradaan talaabooyin aan haboonayn cid saxdana aanay jirin sinaba. Taas badalkeedu ay dagmadu mudneyd mid manfaceedu gaadho gobolka Awdal, deegaanka ethiopia iyo inay noqoto xudun laga hogaamiyo danaha iyo gunti giijinta bulshada balaadhan ee ay caasimada u tahay. Si kastaba ha ahaatee, waxaa lagu qasbanaan doonaa in tooshka loo qaato tabinta xaqiiqooyinka hagardaamo, fursadaha horumar, gogaaminta danlayda ah iyo xogwalba oo degmada si togan iyo si tabanba u anfacaysa.

Borama Dailly Media waxay si joogto ah usoo tabin doontaa iftiiminta xogaha dahsoon iyo kuwa mugdigu kujiro ee ku sahabsan wadar-hogaaminta iyp horusocodka degmada Borama, si loo helo madal xogwadaag oo ina wada anfacda.

Bilow wanaagsan.
Wabilaahi Tawfiiq

Maamulka Borama Dailly Media.