Blog odkrywcy

Zapomniane torowiska w Tarnowskich Górach

W poszukiwaniu kolejowych, tarnogórskich ciekawostek

Pozostałości kopalni Zabrze - Wschód
Remains of the Zabrze-East mine

Cały film z penetracji terenu kopalni na moim kanale YouTube na playliście Kopalnie i Szyby.
Link do filmu w komentarzach.

W 1779 Dyrektorem Śląskiego Wyższego Urzędu Górniczego został Fryderyk Wilhelm von Reden i rozpoczął przygotowania do wznowienia wydobycia kruszców w rejonie Tarnowskich Gór oraz otwarcia Kopalni Fryderyk w 1784 oraz huty w 1786. W celu zabezpieczenia dostaw paliwa rozpoczęto poszukiwania. W 1790 Salomon Izaak znalazł pokłady węgla w rejonie Pawłowa i Łagiewnik, gdzie założono kopalnie państwowe z czasem nazwane Królowa Luiza i Król.
24.11.1790 Izaak odkrył pokłady w dolinie Czarniawki blisko Pawłowa i Zabrza. W 1791 rozpoczęto głębienie pierwszych szybów i ten rok uznaje się za początek kopalni. W 1811 nadano jej nazwę Królowa Luiza na cześć zmarłej królowej Luizy Augusty Wilhelminy Amalii z Meklemburgii - Strelitz żyjącej w latach 1776 - 1810 zwaną też Luizą Pruską. Jako księżniczka została żoną późniejszego króla Prus Fryderyka Wilhelma III Hohenzollern. Wraz z rozbudową kopalni w 1869 lub 1870 rozpoczęły się prace z udostępnianiem węgla znajdującego się we wschodniej części Kopalni. Zaczęto zgłębiać szyby Poremba 1 i 2. W 1875 zakończono budowę szybu Poremba 3, a w 1890 Poremba 4. Gdy eksploatacja objęła niemal całe pole kopalni zaczęto ją dzielić na pole wsch. i zach. Na początku XX wieku z 4 szybów 1,2 i 3 służyły do wydobycia. Szyby 1 i 2 o gł. 347m obsługiwały poziom 340m. Szy 3 o gł. 260 obsługiwał poziom 260m. Szyb 4 o gł. 347m służył do zjazdów załogi. Pomiędzy poziomami 260 i 340 istniał jeszcze poziom 300, z którego urobek opuszczany był na poziom 340. Ponadto Pole Wsch. posiadało szyb peryferyjny Herman będący szybem materiałowym oraz służącym do transportu ludzi, który obsługiwał północną część pola wydobywczego. Przy szybie zbudowano łaźnię i cechownię. W południowej części pola zbudowano szyb wentylacyjny Paweł o głębokości 245m. Był wyposażony w wentylator systemu Pelzer. Część zużytego powietrza była usuwana poprzez szyby wentylacyjne Pola Zach. Szybem 4 odpompowywano na powierzchnię wodę w ilości 7-8 m/min. Przy szybie zamontowano duże parowe pompy tłoczące o mocy 950 km każda. Na poziomie 340 istniał przekop po którym transport węgla i załogi odbywał się z użyciem lokomotyw spalinowych. Po podziale Śląska w 1923 kopalnia została włączona do koncernu Preussag utworzonego przez sejmu niemieckiego w 1910. W 1929 kopalnia została rozdzielona na dwie kopalnie Królowa Luiza Wschód i Zachód. W dalszym ciągu oba zakłady posiadały wspólne kierownictwo, dyrektora i wiele wspólnych urządzeń, a w szczególności ukończoną w 1939 wysoką na 41,5m płuczkę węgla. 24.01 1945 kopalnia została zajęta przez Armię Czerwoną, a przekazanie kopalni przez Wojskową Administrację Radziecką Centralnemu Zarządowi Przemysłu Węglowego nastąpiło w kwietniu 1945. Obie kopalnie weszły w skład Gliwickiego Zjednoczenia Przemysłu Węglowego, a nazwy zmieniono na Zabrze Wschód i Zabrze Zachód. Według ekspertyzy Kopalnia Zabrze Wschód w 1945 posiadała szyby 1a, 1b, 2,3 i 4 o głębokości od 320 do 660m. Ponadto posiadała szyb materiałowy Herman o gł. 316m, przy którym znajdowała się kotłownia oraz szyb wentylacyjny Paweł o gł. 340m. Kopalnia posiadała 3 poziomy wydobywcze 200, 340 i 400m. Do 1956 kopalnie działały osobno, jednak w dalszym ciągu korzystały ze wspólnych urządzeń i systemów jak instalacje podsadzkowe, wentylacja, płuczka. W 01.01.1957 połączono obie kopalnie pod nazwą Zabrze. 01.01.1976 połączono ją z Kopalnią Bielszowice pod nazwą Zabrze, a od 1983 nazwą Zabrze - Bielszowice stając się Ruchem 1. Jedną z największych inwestycji była budowa Szybu Poremba 5 ukończonego w 1968. W 1990 kopalnia wydobyła ok. 4 mln ton węgla przy zatrudnieniu ok. 10 tyś. osób. Lata 90 to początek zamierania kopalni wskutek wyczerpania złóż. W 1990 zasypano ostatni działający szyb na Polu Zach. a dyrekcję kopalni przeniesiono do Bielszowic. W dniu 01.03.1996 zarządzająca kopalnią Rudzka Spółka Węglowa postawiła Ruch Poremba w stan likwidacji. W styczniu 1997 wcielono potrzebne elementy kompleksu Ruch Poremba do Kopalni Bielszowice, a z nazwy Zabrze - Bielszowice pozostawiono Bielszowice. Ostatni węgiel wyciągnięto szybami Poremba 31.03.1998. W 2000 zakończono likwidację kopalni oraz zasypywanie szybów.

The full video of the mine exploration is available on my YouTube channel in the "Mines and Shafts" playlist.

Link to the video in the comments.

In 1779, Frederick William von Reden became Director of the Silesian Higher Mining Authority and began preparations to resume mining in the Tarnowskie Góry region, opening the Frederick Mine in 1784 and the smelter in 1786. To secure fuel supplies, exploration began. In 1790, Salomon Isaac discovered coal seams near Pawłów and Łagiewniki, where state mines were established, later named "Queen Louise" and "King."

On November 24, 1790, Isaac discovered coal seams in the Czarniawka River Valley near Pawłów and Zabrze. In 1791, the first shafts were sunk, and this year is considered the beginning of the mine. In 1811, it was named Queen Louise in honor of the late Queen Louise Augusta Wilhelmine Amalia of Mecklenburg-Strelitz, who lived from 1776 to 1810 and was also known as Louise of Prussia. As a princess, she became the wife of the future King of Prussia, Frederick William III of Prussia. With the mine's expansion in 1869 or 1870, work began on accessing the coal in the eastern part of the mine. Work began on Poremba 1 and 2 shafts. In 1875, construction of Poremba 3 shaft was completed, and in 1890, Poremba 4. When mining operations covered almost the entire mine field, it was divided into eastern and western fields. At the beginning of the 20th century, four shafts, 1, 2, and 3, were used for mining. Shafts 1 and 2, 347 meters deep, served the 340-meter level. Shaft 3, 260 meters deep, served level 260 meters. Shaft 4, 347 meters deep, was used for crew descents. Between levels 260 and 340, there was a further level 300, from which mined material was lowered to level 340. Furthermore, the Eastern Field had a peripheral shaft, the Herman, which served the northern part of the mining field as a material and personnel transport shaft. A bathhouse and a pithead were built next to the shaft. In the southern part of the field, the Paweł ventilation shaft, 245 meters deep, was built. It was equipped with a Pelzer fan. Some of the exhaust air was removed through ventilation shafts in the Western Field. Shaft 4 pumped water to the surface at a rate of 7-8 cubic meters per minute. Large steam-powered pumps, each with a capacity of 950 horsepower, were installed at the shaft. At level 340, there was a cross-cut through which coal and crew were transported using diesel locomotives. Following the division of Silesia in 1923, the mine was incorporated into the Preussag concern, established by the German parliament in 1910. In 1929, the mine was divided into two mines: Queen Louise East and West. Both mines continued to share management, a director, and much of the same equipment, most notably the 41.5-meter-high coal washer, completed in 1939. On January 24, 1945, the mine was occupied by the Red Army, and the Soviet Military Administration handed it over to the Central Board of the Coal Industry in April 1945. Both mines became part of the Gliwice Coal Industry Association, and their names were changed to Zabrze East and Zabrze West. According to the expert report, in 1945, the Zabrze East Mine had shafts 1a, 1b, 2, 3, and 4, ranging in depth from 320 to 660 meters. It also had the 316-meter-deep Herman material shaft, which housed a boiler room, and the 340-meter-deep Paweł ventilation shaft. The mine had three mining levels: 200, 340, and 400 meters. Until 1956, the mines operated separately, but continued to use common equipment and systems, such as backfilling, ventilation, and scrubber systems. On January 1, 1957, the two mines were merged under the name Zabrze. On January 1, 1976, it was merged with the Bielszowice Mine under the name Zabrze, and in 1983, under the name Zabrze-Bielszowice, becoming Ruch 1. One of the largest investments was the construction of the Poremba 5 Shaft, completed in 1968. In 1990, the mine produced approximately 4 million tons of coal, employing approximately 10,000 people. The 1990s saw the mine begin to decline due to depletion of deposits. In 1990, the last operating shaft in the Western Field was filled in, and the mine's management was transferred to Bielszowice. On March 1, 1996, Rudzka Spółka Węglowa, the mine's manager, placed Ruch Poremba into liquidation. In January 1997, the necessary elements of the Ruch Poremba complex were incorporated into the Bielszowice Mine, and the Zabrze-Bielszowice name was retained as Bielszowice. The last coal was extracted through the Poremba shafts on March 31, 1998. In 2000, the mine was closed and the shafts were filled.