Marek Dominik Language Tutor

Poprawna wymowa, standardyzacja wymowy języków, intonacja i innych parę tematów dotyczących tego, jak mówić jak native!

Marek, a jak ty się uczysz akcentu?

Takie zapytanie ostatnio usłyszałem i postawiłem o tym troszkę napisać. Zaznaczam, że temat jest znacznie obszerniejszy i wybrałem tylko to, co uważam za najciekawsze i jednocześnie skuteczne.

Oczywiście, najprostszą odpowiedzią, jaką można udzielić w tym przypadku, to :
Powtarzaj sława, zdania dokładnie tak, jak słyszysz je od native’a.
Czyżby?

Nie do końca.
Po pierwsze. Nie każdy native speaker mówi poprawnie i tak, jak chcielibyśmy się nauczyć.
No, bo jeśli ktoś chce nauczyć się angielskiego, to odradzałbym bardzo uczenie się bazując na szkockiej wersji angielskiego! To nie jest standard.
Podobnie rzecz się ma z hiszpańskim. Jej wymowa jest różna, w zależności nie tylko z jakiego państwa pochodzi rdzenny użytkownik hiszpańskiego, ale nawet z regionu!
Kto był w Andaluzji i kto słucha telewizji hiszpańskiej, ten dobrze wie o czym mówię. O argentyńskim, meksykańskim hiszpańskim nie wspominając. Pamiętam, kiedy jako magistrant przebywający przez rok na flamandzkim Uniwersytecie Katolickim w Leuven na specjalizacji z językoznawstwa, miałem wykłady gościnne z socjolingwistyki z profesor z Buenos Aires. Przez pierwsze dwa wykłady naprawdę niewiele rozumiałem właśnie z powodu jej szczególnego akcentu i słownictwa, które nastręczały problemy w zrozumieniu! A przecież mówiła ona po hiszpańsku.

Z tych powyższych powodów uważam, że punktem wyjściowym w nauce poprawnej fonetyki języka obcego, jest wersja klasyczna, standardowa. Jaka to jest? Myślę, że najprościej można powiedzieć, że to taka, jaka jest używana np. na portalach informacyjnych ogólnokrajowych. Oczywiście, gdy mowa o hiszpańskim, myślę o wzorcu z hiszpańskich mediów.

Dlaczego? Dzięki takiej bazie klasycznej wersji wypowiadania się, mówienia, intonacji, będziemy najbardziej rozumiani i my także będziemy rozumiani, gdy będziemy tą „ustandaryzowaną odmianą języka” się posługiwać. Nie oznacza to absolutnie, że ktoś, kto nauczył się hiszpańskiego np. w Meksyku, czy francuskiego w Kanadzie, nie mówi poprawnie, czy nie będzie zrozumiany.
Jednak jeśli mówimy o uczeniu się w warunkach „sztucznych”, czyli nie będąc w kraju języka, którego się uczymy, musimy zapewnić sobie jakiś model. A tym modelem najczęściej jest wymowa i intonacja w wersji „klasycznej” – jeśli w ogóle można rozpatrywać w tym przypadku, czy angielski z Londynu to klasyka, a szkocki angielski już nim nie jest. Na ten temat odbyło się wiele debat naukowych i rozwodzenie się nad nim nie jest moim głównym celem.

A jak ja obecnie ćwiczę poprawność intonacji, wymowy? Jak pracuję nad tym, by brzmieć tak, by osiągnąć jak najlepszy „akcent” ( cokolwiek rozumiemy pod tym pojęciem, które często używane jest niewłaściwie i ma oznaczać tyle, że wypowiadamy słowa tak, że brzmią jak z ust native speakera)?

W uczeniu się wymowy, intonacji staram się obecnie czerpać przyjemność. Wykłady teoretyczne z fonetyki i fonologii hiszpańskiej, francuskiej, czy angielskiej, czy niderlandzkiej, mam już dawno za sobą. Jeśli chodzi o obecną pracę, to wykorzystuję audiobooki, które mam zdublowane w klasycznych książkach.
Włączam audiobook i w tym samym czasie śledzę tekst. Wybieram niektóre fragmenty, pracuję z nimi, czytając je na głos, starając się zgrać jak najwierniej z głosem lektora.
Pod uwagę biorę wtedy szybkość czytania, intonację, wymowę każdego słowa i ogólne wrażenie.
Do tego raz po raz nagrywam swój tekst, by np. po pewnym czasie powrócić do niego i usłyszeć, jak brzmię i jakbym się ocenił.
Dla uczniów do tego celu dedykowane są specjalne podręczniki i nie ma dziś problemu z ich nabyciem. Dla uczących się angielskiego, jest cała seria : English Pronunciation in Use – poziom podstawowy, średni, zaawansowany.
Takich książek jest o wiele więcej i część z nich pokazałem dla przykładu na zdjęciach.

Innym sposobem jest kupowanie specjalistycznych gazetek miesięczników, których niektóre teksty zawierają kod QR z wersją audio. Nie dość, że możemy pracować nad poprawną wymową słów, intonacją całych zdań, i akcentem, to jeszcze możemy poznać nowe słowa, które są podkreślone i przetłumaczone już na język polski, nie mówiąc o samym temacie artykułu poszerzającego wiedzę ogólną np. na temat kultury i geografii danego kraju.

Trzeci ze sposobów jaki rekomendowałbym, to ten chyba najprostszy: jak najwierniejsze powtarzanie zdań usłyszanych w filmach, czy piosenkach. Warto także korzystać z podręczników i nagrań w postaci MP3, które można sobie szybko zgrać na dysk komputera, czy umieścić nawet w chmurze i cieszyć się dostępem wszędzie tam, gdzie mamy ze sobą komputer, czy telefon.

Podsumowując:
Uczenie się poprawnej i jak najlepszej wymowy w warunkach sztucznych – przebywając poza krajem języka, którego się uczymy, wzorcem powinien być język standardowy- ten z radia, bądź z ogólnokrajowego kanału telewizji, czy z filmów.
Pracować można także używając tego, co mamy – Internetu. Istnieje wiele kanałów, na których nauczyciele Youtuberzy uczą klasycznej wymowy.
Oczywiście każdy kontakt i „osłuchiwanie się” z mówionym językiem obcym, będzie prowadził nas do finalnego sukcesu. W tym celu można oglądać kanały newsowe, słuchać radia, oglądać filmy w wersji oryginalnej na platformach streamingowych.

Nie polecałbym natomiast uczenia się wymowy od osób mniej wykształconych, z książek językowych specjalistycznych, jak np. Fonetyka języka XY bez pomocy nauczyciela, gdyż są to najczęściej książki zdecydowanie teoretyczne i mogą przytłoczyć i zniechęcić ucznia.
I na koniec jeszcze jedna rzecz, chyba jedna z najważniejszych: nie należy oczekiwać, żądać od siebie szybkiej poprawy i pięknego akcentu po kilku lekcjach. Jest to proces, który musi trwać i którego cel osiąga się dzięki regularnej pracy!

Zasoby:
Język angielski:
Kanał do nauki wymowy angielskiej na YT:
https://www.youtube.com/
Język francuski:
Kanał informacyjny France 24 dostępny na YT live:

https://www.youtube.com/

Język portugalski:
Kanał YT- wersja brazylijska (dla osób średniozaawansowych i zaawansowanych w portugalskim):
https://www.youtube.com/

Język hiszpański:

Kanał YT dla osób chcących poprawić swoją wymowę :

https://www.youtube.com/

Język francuski:
Kanał ogólny „Le French Club” poruszający tematy związane z nauką języka francuskiego, gdzie jeden z rozdziałów to wymowa francuska i jej zasady:
https://www.youtube.com/playlist?list=PL7Lcst0R0AFAMiXVKb-2EDbZKlrX1wYBH

📚📚📚Mistrz, który przestaje się uczyć i wymagać przede wszystkim od siebie, to ktoś, komu lepiej nie ufać! Widzę bowiem ogromną różnicę między kimś, kto raz zakończył edukację i na tym bazuje przez resztę życia, a osobą, która rozwija się przez całe życie. Jeśli miałbym użyć metafory, to język jest jak budowla! Jeśli o nią nie dbamy przez cały czas, powoli zacznie zmieniać się w ruinę ! Dlatego osobiście moja edukacja skończy się w momencie, kiedy wydam ostatnie tchnienie ! (Piękna byłaby śmierć z książką z gramatyki z hiszpańskiego albo francuskiego ! A może z niemieckiego? ) Dziś i jutro pracuję nad angielską gramatyką i drobnostkami, które niby z pozoru nieistotne, lecz dzięki którym od razu widać, że ktoś jest ekspertem ! Jak śpiewał Freddie Mercury : „Show must go on „!

Dzisiejsze popołudnie spędzę na dalszym pogłębianiu wyrażeń frazeologicznych w francuskim oraz nauce przymiotników na poziomie C1 - C2.

Tym razem skupiłem się na wyrażeniach frazeologicznych odnoszących się do części ciała, w szczególności do słowa : palec, palce. Tych wyrażeń w języku francuskim jest bardzo dużo.
Przykłady?

*mieć coś w małym palcu - savoir sur le bout du doigt,

*nie ruszyć (małym)palcem- ne pas bouger (lever )le petit doigt,

*przeciekać przez palce (np. o czasie, o pieniądzach) - couler (filer) entre les doigts.

*być o krok o śmierci - être à deux doigts de la mort,

*palce lizać- s’en lécher les doigts.

Do nauki wyrażeń frazeologicznych polecam trzy książki, jakie prezentuję na zdjęciach.
Książka dla mnie bezcenna, bo kupiona jeszcze za czasów licealnych za całe 115 000 złotych, na którą odkładałem przez cały miesiąc, to Polsko- francuski słownik frazeologiczny Leona Zaręby- Wydawnictwo PWN!
Kupiłem ją, kiedy mama była w szpitalu i by ją kupić zaoszczędziłem z budżetu na jedzenie brakującą mi kwotę. Nostalgia- La nostalgie 🙂

Drugą książką, to nabyty przeze mnie w tym roku słownik wydawnictwa Le Robert : "Dictionnaire des expressions et locutions " - Słownik wyrażeń i zwrotów.

Trzecia książka, to znana pozycja wydawnictwa Wiedza Powszechna " Idiomy francuskie w ćwiczeniach". Krystyny Stawińskiej.

Dodałem też dwie dodatkowe pozycje- jedną kupioną w największej w Europie księgarni językowej w Londynie Grant and Cutler (niestety dziś już nie istniejącej fizycznie, tylko online) French in your Face.
Druga to : Les expressions idiomatiques wydawnictwa CLE International.

Pracując będę wspierał się Wielkim słownikiem francusko- polskim w wersji online ( kupiłem go na CD:) oraz słownikiem Le Robert Online w wersji płatnej (subskrypcja).

No i koniecznie przekąski i sok z kostkami lodu i klimatyzacja !
Przy 30 stopniach na zewnątrz to konieczność.

Do roboty zatem ! Au travail !