Kochamy Rembertów - W Rembertowie

W tym dniu, w niedzielę 11 lipca 1943 roku, oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii stanowiącej zbrojne ramię Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (frakcji Stepana Bandery) – radykalnej faszystowskiej organizacji stawiającej sobie za cel budowę niepodległego państwa ukraińskiego pozbawionego mniejszości narodowych, zaatakowały w ramach skoordynowanej akcji niemal sto polskich osiedli na terenie okupowanego przez Niemców województwa wołyńskiego Rzeczypospolitej Polskiej.

Ludność polska zgromadzona w kościołach na niedzielnych nabożeństwach ginęła od kul, granatów, ciosów broni białej i narzędzi gospodarczych. Jedynie nielicznym udało się przetrwać – w sytuacji, gdy podjęli rozpaczliwą walkę oprzetrwanie lub otrzymali pomoc ze strony nielicznej polskiej samoobrony. Tylko tego dnia zginęło nie mniej niż siedem tysięcy osób. Niemym świadectwem tamtych wydarzeń i nieustającym oskarżeniem wobec sprawców pozostają ruiny kościoła w Kisielinie i wielu innych rzymskokatolickich świątyń.

„Krwawa niedziela" na Wołyniu była apogeum „antypolskiej akcji" OUN i UPA, trwającej od lutego 1943 roku do czerwca 1945 roku. W myśl postanowień kierownictwa OUN, tereny etnicznego polsko-ukraińskiego pogranicza miały zostać „oczyszczone" z polskiej ludności, której część planowano wymordować, a pozostałych – wypędzić na zachód. Masowe zbrodnie na cywilach objęły przedwojenne województwa południowo-wschodnie: wołyńskie, tarnopolskie, stanisławowskie, lwowskie i część województwa lubelskiego. Według najbardziej wiarygodnych szacunków z rąk ukraińskich nacjonalistów zginęło wówczas nie mniej niż 90-100 tys. Polaków. W wyniku polskiej kontrakcji i odwetu śmierć poniosło również co najmniej 13-14 tys. Ukraińców.

Zbrodnia wołyńsko-galicyjska i jej odbiór w Polsce i na Ukrainie stanowią nadal główny punkt konfliktu pamięci istniejącego między Polakami a Ukraińcami.

Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego od lat podejmuje działania na rzecz badania tamtych tragicznych wydarzeń, upamiętnienia ofiar zbrodni wołyńskiej oraz uhonorowania tych Ukraińców, którzy ryzykując swoim życiem i zdrowiem decydowali się nieść pomoc.

Archiwum Instytutu Pileckiego jest zaangażowane w prace nad upamiętnianiem obcokrajowców, którzy w XX wieku nieśli pomoc polskim obywatelom: zarówno w czasach wojen, jak i pokoju. Wśród uhonorowanych osób (78 z 15 krajów) największą grupę stanowią Ukraińcy – 27 osób – odznaczeni za pomoc Polakom podczas Zbrodni Wołyńskiej.

Anatolij i Zinaida Giergielowie, Fedor i Katerina Bojmistrukowie, Mychajło Susła, rodzina Skakalskich, Piotr Parfeniuk, Paraskewa Padlewska – to nazwiska tylko kilku z nich. Pomagali w różnych miejscach, we wsiach i miastach – Marcelówce, Butejkach, Gaju, Podkamieniu, Czerniejowie, Krzemieńcu, Kisielinie i Aleksandrówce. Ich pomoc w obliczu zagrożenia ukraińskim nacjonalizmem wykraczała poza pamiętny lipiec 1943 r. Niektórzy ukrywali Polaków jeszcze w 1944 r., a Bojmistrukowie przysposobili i przez resztę życia traktowali jak swoją córkę, małą Polkę, ocalałą z Gaju.

🔗 Pełna lista odznaczonych osób wraz z historiami znajduje się na stronie IP: https://instytutpileckiego.pl/pl/medal/odznaczeni?strona=2

🔗 Więcej o działalności Instytutu Pileckiego naukowo-badawczej wokół Zbrodni Wołyńskiej: https://instytutpileckiego.pl/pl/instytut/aktualnosci/instytut-pileckiego-i-jego-dzialalnosc-naukowo-badawcza-w

📷 Ukraińcy odznaczeni medalem Virtus et Fraternitas za ratowanie Polaków podczas Zbrodni Wołyńskiej.

Początek lat dwudziestych XX wieku. Widok fragmentu Śródmieścia Warszawy z lotu ptaka.

W dolnej części zdjęcia należy szukać placu Trzech Krzyży i kościoła pod wezwaniem Świętego Aleksandra.

W prawej części widoczne Aleje Jerozolimskie.

Jeszcze nie ma Muzeum Narodowego a jest Ogród Wahla.

Patrzymy na Zachód.

Zdjęcie: Aerofoto

Warszawy historia ukryta

Biuro Przewodnickie Arktour