e-nform

🚀 Znowelizowana ustawa o ochronie sygnalistów w Japonii, która wejdzie w życie w grudniu 2026 roku, wprowadza istotne zmiany w funkcjonowaniu przedsiębiorstw. Reformy te wzmacniają pozycję pracowników zgłaszających nieprawidłowości, jednocześnie zwiększając ryzyka po stronie pracodawców.

Kluczową zmianą jest odwrócenie ciężaru dowodu w postępowaniach cywilnych. Jeżeli pracownik zostanie zwolniony lub objęty działaniami dyscyplinarnymi w ciągu roku od dokonania zgłoszenia, przyjmuje się, że decyzja ta była z nim związana. W praktyce to pracodawca będzie musiał wykazać, że działał z innych, uzasadnionych powodów.

👉 Nowe przepisy wprowadzają także odpowiedzialność karną za działania odwetowe wobec sygnalistów, zarówno dla osób fizycznych, jak i przedsiębiorstw. Celem jest wzmocnienie ochrony zgłaszających oraz zwiększenie skuteczności systemów zgłoszeń.

Z perspektywy praktycznej należy jednak uwzględnić ryzyko wykorzystywania zgłoszeń w sposób strategiczny, np. przez pracowników zagrożonych zwolnieniem. W takich przypadkach mogą oni powoływać się na ustawowe domniemanie odwetu, kwestionując decyzje pracodawcy.

W konsekwencji obalenie tego domniemania może być trudne, zwłaszcza w systemie prawnym, który już teraz restrykcyjnie ocenia zasadność zwolnień. Dlatego firmy powinny szczególnie zadbać o dokumentowanie decyzji kadrowych, gromadzenie dowodów oraz przejrzystość procesów wewnętrznych.

💡 Zmiany te zwiększają transparentność organizacji, ale jednocześnie wprowadzają nowe ryzyka prawne. Dla firm działających w Japonii oznacza to konieczność dostosowania procedur i wzmocnienia systemów zarządzania ryzykiem.