Learn With Us

Zapraszam na lekcje przygotowujące do egzaminów FCE/CAE/CPE, testu ósmoklasisty oraz matury podstawowej i rozszerzonej! :)

Zapraszam na nową stronę Learn With Us! https://kuba1k.wixsite.com/learnwithus

Home | Learn With Us

Inteligencja językowa

“Gdybyśmy mówili innym językiem, postrzegalibyśmy nieco inny świat.”

- Ludwig Wittgenstein

Według hipotezy Sapira-Whorfa (Język, myśl, rzeczywistość) myślenie jest zawsze werbalne i staje się rzeczywistością na gruncie i za pomocą kreślonego języka. "Myślimy tak, jak mówimy, ale jednocześnie mówimy tak, jak myślimy." Język jakim się posługujemy na co dzień kształtuje nasz system postrzegania świata. Im jest bardziej rozbudowany (im więcej znamy słów) tym dokładniej jesteśmy w stanie oddać to co widzimy, słyszymy, myślimy. Jak dużo znamy słów?

Okazuje się, że większość z nas zadowala się bierną znajomością ok. 30 000 słów (Mirosław Bańko, PWN, 2003). Co ciekawe, jedną z największych grup o dużym słowniku biernym stanowią gracze w scrabble. W badaniu francuskich naukowców (Lieury, 1999) okazało się, że różnice w przyswajaniu pojęć w ciągu roku szkolnego zdają się być bardzo trafnym prognostykiem sukcesów szkolnych. Okazuje się, że średnia ocen rośnia wraz z liczbą zapamiętanych słów. Przeciętnie uczniowie zapamiętują ok. 2500 słów rocznie, najlepsi zapamiętują ok. 4000, a najsłabsi ok. 1000. "Obliczono, że najsilniej z sukcesami w szkole koreluje nie tyle umiejętność sprawnego myślenia czy pojemność pamięci krótkotrwałej, ile odpowiedzialna za przechowywanie znaczenia słów i pojęć pamięć semantyczna." (Sukces na egzaminie, Marek Grębski) Jak napisał autor badania Alain Lieury, "nie dość jest myśleć, trzeba także pamiętać."

W pamięci semantycznej przechowujemy znaczenia słów, koncepcje i teorie oraz ogólne wiadomości na temat otaczającego świata. "Dlatego pamięć semantyczna zwana jest też pamięcią faktów." (Jak uczyć żeby nauczyć, Przemysław Bąbel, Marzena Wiśniak) Pojęcia o zbliżonym znaczeniu sąsiadują ze sobą, "na przykład pojęcie "szkoła" znajdzie się blisko pojęcia "edukacja". Poniżej 7 głównych skojarzeń z Lechem Wałęsą. "Aktywizacja jednego pojęcia powoduje zwykle aktywizację innych skojarzonych z nim pojęć. Tworzy to, tzw. mapę myśli.

Mapa myśli związana z Lechem Wałęsą pomaga pośrednio przywoływać innych polskich noblistów, czy prezydentów Polski. Dobrze sporządzona mapa myśli na papierze, czy na komputerze powinna przypominać połączenia neuronów w naszym mózgu. Nasze mózgi są niezmiernie efektywne ale to nam może pomóc w tworzeniu najbardziej zoptymalizowanych sieci, żebyśmy jak najsprawniej mogli przywoływać dane na zawołanie. Jak to się przekłada na sam język?

Bardzo fajnie to opisuje Cała prawda o nauce języka angielskiego, Lidii Głowackiej-Michejdy. "Ucząc się rzeczowników w językach romańskich, warto od razu zapamiętać ich rodzajnik (męski i żeński). I tak np. zapamiętując rzeczownik w rodzaju żeńskim, wyobraź sobie od razu przy tym rzeczowniku sukienkę. Kiedy później powtarzasz te słówka, zobacz w wyobraźni, czy dane słowo ma sukienkę. Nie ma sukienki? W takim razie jest rodzaju męskiego. Oczywiście możesz równie dobrze zrobić odwrotnie, tzn. przy każdym słowie rodzaju męskiego wyobraź sobie spodenki. Nie ma spodenek? A... to szkoda, to znaczy słówko w rodzaju żeńskim. Tak proste, że aż dziw, że tego nie uczą w szkołach!" Generalnie tym sposobem zapamiętujemy więcej słów w każdym języku i do tego odwoływał się Noam Chomsky. Mamy wrodzoną umiejętność do łączenia faktów, także w stosunku do języka. Dodatkowo, tworząc mapy myśli przyzwyczajamy nasz mózg do coraz rozleglejszych połączeń, dokładniejszych map neuronów. Już przez samo przeczytanie tego artykułu utworzy się w nas więcej połączeń, nasza mapa nabierze większej ostrości. Stajemy się bardziej świadomymi ludźmi.

George Wilhelm Friedrich Hegel "kreśli w swej Fenomenologji historją zjawiskowej świadomości, czyli wskazuje rozmaite stopnie, które przebiega świadomość, nim się wyrobi do filozoficznej wiedzy. Wewnętrzny rozwój świadomości polega na tem, ża za każdym razem stan swój w którym się znajduje, bierze za przedmiot t. j. staje się samej siebie świadomą, a przez tę wiedzę wznosi się znów na wyższe stanowisko. Fenomenologja usiłuje okazać, jak i dla jakiej konieczności, świadomość posuwa się z stopnia na stopień, z bytu w sobie do bytu dla siebie, z bytu do wiedzy." Hegel nazywa naszą świadomość duszą. Może gdy rozwijamy "ostrość" naszego języka dodatkowo jesteśmy coraz bardziej świadomymi, uduchowionymi ludźmi.

No dobrze ale niektórzy ludzie posiadają znacznie większe predyspozycje do nauki języków obcych, niż inni. Na pewno miałeś taką osobę w klasie, która zawsze miała najwyższe możliwe oceny z języka angielskiego. Przyjęło się mówić, że niektórzy ludzie są utalentowani językowo. Jednak to, że ktoś jest zdolny nie determinuje jego sukcesu. Tutaj, odwołuję się do książki Praca z uczniem zdolnym: Poradnik dla nauczycieli i dyrektorów, Zuzanny Kołacz-Kordzińskiej. Co jak ktoś mimo tego, że mu coś dobrze wychodzi nie chce rozwijać w sobie talentu do języków? To dopiero szkoda. Myślę, że dlatego tak ważna jest wolność wyboru metody nauki języka angielskiego i w tym jego przewaga nad innymi językami obcymi.

Myślę, że to działa w obie strony. Trafnie to opisuje Paulo Freire, wybitny brazylijski pedagog, który otrzymał 41 doktoratów honorowych w tym od uniwersytetu oksfordzkiego, Cambridge i Yale, "nikt nie staje się nauczycielem we wtorek o czwartej po południu. Nikt nie rodzi się nauczycielem, ani nie jest naznaczony do bycia nim. Sami czynimy siebie nauczycielami, wychowawcami, rozwijamy się ustawicznie jako nauczyciele, w praktyce i poprzez refleksję nad praktyką." Jeżeli nauczyciel nie myśli za dużo nad swoim zawodem, wykonuje go bezrefleksyjnie, realizując np. materiał szkolny kartka po kartce, nie stanie się dobrym nauczycielem. Podejmowanie tej próby zrozumienia jak możemy najlepiej czegoś kogoś nauczyć, stopniowo czyni nauczyciela wielkim.

Dr Ira Shor, przyjaciel Paulo Freire, rozróżnia trzy typy świadomości: magiczną, naiwną i krytyczną. Bezrefleksyjny, "magiczny typ całkowicie odrzuca możliwość wpływania jednostki do dokonywania jakichkolwiek zmian w swoim życiu czy społeczeństwie. To statyczny stan fatalizmu, odrzucający ludzkie działanie i wiarę w możliwość, że ludzie mogą dokonywać zmian." Tacy nauczyciele to najbardziej zamknięte umysłowo typy, choć "mogą być pracowici, zadowoleni i bogaci w życiu osobistym". Refleksyjni, krytyczni nauczyciele "łączą osobiste i społeczne domeny rozważając jakiekolwiek sprawy i problemy. Przykładowo problem umiejętności czytania i pisania powinien odbywać się w kontekście nawiązującym do codziennego życia i języka uczniów." Chociaż Ira Shor napisał o tym w 1992 roku sytuacja niewiele się poprawiła.

"Paulo Freire po spotkaniu z grupą nauczycieli w Sao Paulo usłyszał od wielu z nich, że zostali nauczycielami, ponieważ nie widzieli żadnej innej, lepszej opcji." (Sukcesy i niepowodzenia pedagogiczne nauczycieli języka angielskiego w szkołach gimnazjalnych w świetle teorii Paulo Freire, Milena Gucma) To bezpośrednio przekłada się na uczniów. Jak mają się zainteresować czymś, co nie interesuje nawet samych nauczycieli. Nie chodzi to o przedmiot zainteresowania, a raczej o sposób zainteresowania. Co ciekawe, jeśli chodzi o podział nauczycieli na przedmioty, najbardziej zmotywowaną grupą wydają się być nauczyciele języka angielskiego. Paulo Freire przeprowadził badanie wśród 65 nauczycieli języka angielskiego i okazało się, że 94% było zainteresowane językiem i chęć pracy z młodzieżą. Tylko 1 osoba z 65 podjęła się tego zawodu, bo nie znalazła lepszej pracy.

Na początku lat 80. profesor psychologii Howard Gardner opracował teorię inteligencji wielorakiej w której wyróżnia 8 typów inteligencji. Amerykański psycholog uważa, że inteligencja mierzona poprzez testy IQ, logiczno-matematyczna jest tylko jednym z rodzajów. Na drugim miejscu wyróżnia inteligencję językową. Osoby obdarzone tym typem inteligencji charakteryzuje: "bogate słownictwo, łatwość argumentacji, zamiłowanie do literatury, zabaw słownych, żartów, debat i przemówień publicznych oraz kreatywnego pisania różnego typu tekstów, w tym poezji."

Rozwijanie inteligencji językowej pozwala na dużo szybszą naukę języka angielskiego, warto w nią inwestować. Dlatego tak ważne jest żeby ją rozwijać od najmłodszych lat. "Po urodzeniu, od czwartego dnia życia, potrafi rozpoznawać używane przez nią [(matkę)] przez nią wzorce intonacyjne języka. Przed ukończeniem roku zaczyna kojarzyć słowa z ich znaczeniami. W okresie między 9 miesiącem, a 4 rokiem życia obserwujemy u naszych maluchów rozwój mowy. Przed upływem 18-stego miesiąca życia mały mówca zaczyna rozbudowywać swój słownik, który przed ukończeniem dwóch lat rozrośnie się do około dwóch tysięcy słów. Dzieci najlepiej chłoną język do szóstego roku życia i jest to najlepszy okres na rozwój inteligencji językowej." (ABC Mądrego Rodzica, Jolanta Gajda) Warto rozwijać w sobie inteligencję językową. Niewątpliwie, niektórzy mają wrodzony talent i jest im łatwiej ale nie podejmowanie żadnej próby działania zdaje się być tylko wymówką.

Osoby z wysoce rozwiniętą inteligencją językową to potencjalni "wybitni pisarze, poeci, dziennikarze, przywódcy polityczni, lingwiści, tłumacze, korektorzy, prawnicy, nauczyciele, negocjatorzy, sprzedawcy." (Jak wspierać zdolnego ucznia, Małgorzata Taraszkiewicz, Agnieszka Karpa) Jeżeli myślimy poważnie o którymś z tych zawodów, być może nasz talent tkwi w rozwiniętej inteligencji językowej. Na koniec chciałbym przeprowadzić pewny eksperyment.

CLIL stands for content and language integrated learning. What does it mean in practice? It means that students can learn language and content simultaneously via specific lessons concerning specific subjects.

The CLIL method is recommended by the European Commission concerning the promotion of language learning and linguistic diversity. There is a number of different features used in this method, such as: systematic group work, selection of exercises taking into account different types of students' intelligence, teaching through different sensory channels, wide range of sources and materials suitable for integrated learning, adjusted vocabulary lists for CLIL lessons as well as use of foreign and native language. Classes may take different forms: group teaching, work in groups, workshops and video presentations, blending music and pictures. Classes are primarily task-oriented, workshop-based, which allows for practical use of theoretical knowledge. When the student follows this method, he is focused on acquiring substantive information using his language skills.

Myślę, że zrobienia tego jednego ćwiczenia nie zaprocentuje w znacznym stopniu ale jedno takie ćwiczenie dziennie już tak. Warto próbować czytać rzeczy, które nas interesują po angielsku, najlepiej książki. Można to nazwać CLILem w bardzo uproszczonej formie ale mimo to, przynoszącej dużo korzyści. Na koniec Grammatyka języka polskiego, Onuphrius Kopczyński (który już samym imieniem mnie zagiął):

Bibliografia:

1. Wprowadzenie do etnologii, Zofia Sokolewicz

2. Narodziny i rozwój refleksji nad myśleniem, Marta Białecka-Pikul

3. Ewolucja języka. W stronę hipotez gesturalnych, Przemysław Żywiczyński, Sławomir Wacewic

4. Grammatyka języka polskiego, Onuphrius Kopczyński

5. Poradnik językowy, Roman Zawiliński

6. Sukcesy i niepowodzenia pedagogiczne nauczycieli języka angielskiego w szkołach gimnazjalnych w świetle teorii Paulo Freire, Milena Gucma

7. ABC Mądrego Rodzica: Inteligencja Twojego Dziecka, Jolanta Gajda

8. Pedagogika i język, Bogusław Bieszczad

9. Bogactwo uczuć moralnych. Jednostka i społeczeństwo we wzajemnych oddziaływaniach w perspektywie filozofii Adama Smitha, Anna Markwart

10. Językowe rytuały tworzenia więzi interpersonalnej, Beata Drabik

11. Wykłady o umiejętności języka, Tom 1, Friedrich Max Muller

12. Stary, wspaniały świat: O utopiach pozytywnych i negatywnych, Andrzej Juszczyk

13. Linguistics and Poetics, Ladislav Matejka

14. Sukces na egzaminie, Marek Grębski

15. Kompetencja leksykalna uczących się języka polskiego jako obcego w świetle badań ilościowych, Anna Seretny

16. Naprawdę prosty angielski, czyli proaktywna instrukcja obsługi języka angielskiego, Arkadiusz Pecyna

17. Naucz się w 7 godzin: Jak tworzyć mapy myśli, Irena Sidor-Rangełow

18. Jak się uczyć, Marek Grębski

19. Pamięć doskonała, Barbara Szula

20. Zmysłowe życie roślin, Daniel Chamowitz

21. Obecność mózgu w świadomości: empiryczny status zjawisk subiektywnych w świetle psychofizjologii, Jan Kaiser

22. Cała prawda o nauce języka angielskiego, Lidia Głowacka-Michejda

23. Jak wspierać zdolnego ucznia?, Małgorzata Taraszkiewicz, Agnieszka Karpa

24. The Psychology of Language: From Data to Theory, Trevor A. Harley

25. Understanding Language Acquisition: The Framework of Learning, Christina E. Erneling

26. Filozofia edukacji, Adolf Ernest Szołtysek

“One of the most beautiful qualities of true friendship is to understand and to be understood.”
Lucius Annaeus Seneca