ProCentrum

TERAPIA RĘKI OD PODSTAW
Odcinek 3/7

✍️ Czy każdy „nieprawidłowy" chwyt trzeba poprawiać?

To jeden z najczęstszych tematów rozmów z nauczycielami i rodzicami.

Widząc nieidealny chwyt, naturalnie chcemy go poprawić.

Przecież od sposobu trzymania narzędzia zależy jakość pisania - tak? nie? nie zawsze? to zależy?

💡 To prawda, że chwyt ma znaczenie. Nie oznacza to jednak, że każdy odbiegający od wzorca sposób trzymania kredki wymaga natychmiastowej korekty.

Chwyt jest efektem rozwoju dziecka.

Zmienia się wraz z dojrzewaniem układu nerwowego, wzrostem siły mięśniowej, poprawą stabilizacji oraz zdobywaniem nowych doświadczeń ruchowych.

➡️ Zdarza się, że dziecko trzyma narzędzie pisarskie inaczej niż jego rówieśnicy, a mimo to pisze sprawnie, nie męczy się, wykonuje płynne ruchy i dobrze radzi sobie z zadaniami grafomotorycznymi. W takiej sytuacji sam wygląd chwytu nie powinien być jedynym powodem do interwencji.

➡️ Bywa również odwrotnie. Chwyt wygląda niemal wzorcowo, ale dziecko bardzo mocno zaciska palce, usztywnia nadgarstek, porusza całym ramieniem lub po kilku minutach odczuwa wyraźne zmęczenie. Wtedy problem nie wynika z ułożenia palców, ale z jakości pracy całego układu ruchu, w tym ze stabilizacji.

❗ Dlatego podczas oceny chwytu warto zwrócić uwagę nie tylko na wygląd palców, ale również na to, czy ruch jest swobodny, czy dziecko potrafi regulować nacisk, czy zmienia tempo pracy i czy wykonywanie zadania nie wymaga od niego nadmiernego wysiłku.

⚠️ Poprawianie samego chwytu bez zrozumienia przyczyny trudności może prowadzić do frustracji dziecka. Zmuszone do nowego ułożenia palców często traci płynność ruchów, jeszcze szybciej się męczy i zaczyna skupiać całą uwagę na sposobie trzymania narzędzia, zamiast na wykonywanym zadaniu.

💎 W terapii ręki nie pytam najpierw: „Czy chwyt jest prawidłowy?”. Najpierw zastanawiam się, dlaczego dziecko właśnie w taki sposób trzyma narzędzie pisarskie i czy ten chwyt rzeczywiście utrudnia mu codzienną pracę. Czyli sprawą nadrzędną jest dla mnie funkcjonalność chwytu, a nie to, czy jest idealny.

📍 Tak właśnie uczymy analizować pracę dziecka podczas szkolenia Terapia Ręki w ProCentrum.

A Ty❓
Czy zdarzyło Ci się spotkać dziecko, którego chwyt wyglądał nietypowo, ale mimo to świetnie radziło sobie z pisaniem❓

Katarzyna Gromelska
Najpierw obserwacja i rozumienie, potem działanie.

TERAPIA RĘKI OD PODSTAW
Odcinek 2/7

✍️ Co sposób siedzenia ma wspólnego z pisaniem?

To pytanie może zaskoczyć.

Bo przecież dziecko ma pisać ręką, a nie pupą czy brzuchem.

Tymczasem sposób siedzenia ma ogromny wpływ na to, jak będzie pracowała ręka.

💡 Dobra pozycja przy stoliku nie jest kwestią estetyki ani „ładnego siedzenia”. To warunek, który pozwala dziecku wykorzystać możliwości swojego ciała podczas wykonywania precyzyjnych czynności.

Jeżeli stopy nie mają stabilnego podparcia, miednica zsuwa się z siedziska lub blat znajduje się na niewłaściwej wysokości, organizm zaczyna szukać innego sposobu na utrzymanie równowagi.

Dziecko podpiera się na jednej ręce.
Oplata nogi wokół krzesła.
Siada na stopie.
Klęczy.
Przesuwa się na krześle.
Pochyla głowę bardzo blisko kartki.

➡️ Takie zachowania często są odbierane jako brak koncentracji lub wiercenie się. Tymczasem mogą być próbą znalezienia pozycji, która pozwoli utrzymać ciało w równowadze i wykonać zadanie.

Kiedy ciało nie jest stabilne, ręka przejmuje część pracy związanej z utrzymaniem postawy. W efekcie ruchy stają się mniej płynne, dziecko szybciej się męczy, mocniej naciska na kartkę lub wykonuje niepotrzebne ruchy całym ramieniem.

➡️ Warto również pamiętać, że nawet najlepiej dobrane ćwiczenia grafomotoryczne nie przyniosą oczekiwanych efektów, jeżeli dziecko każdego dnia pracuje przy źle dobranym stoliku lub krześle. Czasami niewielka zmiana wysokości siedziska czy odpowiednie podparcie stóp znacząco poprawiają komfort pracy i jakość wykonywanych ruchów.

➡️ Oczywiście problem może być głębszy niż tylko samo siedzisko i wysokość blatu. Dziecko może mieć bowiem kłopot ze stabilizacją, z uwagi na słabość mięśni brzucha i grzbietu - o czym pisałam już w odcinku 1/7.

❗ Dlatego obserwując dziecko, warto spojrzeć nie tylko na kartkę, ale również na to, jak siedzi, gdzie opiera stopy, jak układa miednicę i czy jego ciało ma możliwość swobodnej, stabilnej pracy.

⚠️ Samo przypominanie: „Usiądź prosto” zwykle nie rozwiązuje problemu. Jeżeli organizm nie ma wystarczających możliwości, dziecko po chwili wróci do pozycji, która jest dla niego łatwiejsza.

💎 W terapii ręki nie uczę dzieci „ładnie siedzieć”. Najpierw sprawdzam, czy ich ciało ma warunki, aby utrzymać prawidłową pozycję podczas pracy. Dopiero wtedy mogę świadomie planować kolejne działania.

📍 To właśnie takiego spojrzenia uczymy podczas szkolenia Terapia Ręki w ProCentrum.

A Ty❓
Czy podczas obserwacji dziecka zwracasz uwagę również na sposób siedzenia❓ Jak najczęściej siedzą Twoi podopieczni❓

Katarzyna Gromelska

Najpierw obserwacja i rozumienie, potem działanie.