Doktor Pyziak

Cholera w Polsce 🦠
Widzę, że robi się dużo zamieszania w sieci z powodu przypadku cholery w Polsce. Po pierwsze - nie ma powodu do paniki. A po drugie - ustalmy fakty.

Potwierdzono przypadek cholery u starszej mieszkanki Stargardu. To sytuacja wyjątkowa i warta omówienia – także po to, by uspokoić, rozwiać mity i wyjaśnić, jak dziś radzimy sobie z takimi wyzwaniami.

Kim jest pacjentka i jak przebiegał jej przypadek?
Choroba dotknęła seniorkę cierpiącą na choroby przewlekłe. Co ważne, nie podróżowała za granicę, nie miała kontaktu z osobami powracającymi z rejonów endemicznych. Objawy były gwałtowne: intensywna, wodnista biegunka, szybkie odwodnienie, niewydolność nerek. Szybka hospitalizacja i dializoterapia pozwoliły opanować jej stan – pacjentka przebywa w szpitalu zakaźnym w Szczecinie.

W Polsce cholera należy do najrzadszych chorób zakaźnych – przypadki dotyczą niemal wyłącznie osób, które wróciły z Azji, Afryki lub Ameryki Łacińskiej. Tymczasem tutaj nie znaleziono klasycznych czynników ryzyka: nie było podróży, kontaktu z podróżnikiem, ani nietypowych produktów w diecie.

Na ten moment trwają szeroko zakrojone badania mikrobiologiczne. Potencjalnym źródłem mogą być skażona woda, żywność (np. warzywa, owoce, owoce morza) lub środowiskowy rezerwuar bakterii – choć są to sytuacje bardzo rzadkie w naszym klimacie. W otoczeniu pacjentki wdrożono ścisły nadzór sanitarny: 26 osób objęto kwarantanną, ponad 80 – nadzorem epidemiologicznym. To standardy, które minimalizują ryzyko dalszych zachorowań.

Cholera to choroba wywoływana przez przecinkowca Vibrio cholerae, szerząca się głównie przez skażoną wodę lub jedzenie. Objawy to bardzo nasilona biegunka, szybkie odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe. W krajach rozwiniętych, dzięki dostępowi do szybkiej diagnostyki, nawadniania i leczenia powikłań (np. dializ), śmiertelność pozostaje bardzo niska.

To ważne przypomnienie, że nawet tzw. „egzotyczne” choroby mogą pojawić się lokalnie. Odpowiedzią jest – szybka izolacja pacjentki, kwarantanna oraz nadzór epidemiologiczny kontaktów.

A jak można się chronić?

Najważniejsze są proste zasady: higiena rąk, ostrożność przy spożywaniu nieprzegotowanej wody czy żywności z nieznanych źródeł. W razie objawów takich jak nagła, intensywna biegunka – należy niezwłocznie zgłosić się do szpitala. Dla osób z otoczenia pacjentki nadzór sanitarny potrwa co najmniej 5 dni, zgodnie z obowiązującymi standardami.

Cholera w Polsce to absolutna rzadkość i wobec czego nie powód do paniki. Mamy skuteczne narzędzia diagnostyczne i terapeutyczne. Kluczowe jest, by nie lekceważyć nietypowych objawów i zawsze dbać o podstawowe zasady higieny.

59-letnia kobieta z Wielkiej Brytanii wyjeżdża z rodziną na wakacje do Maroko w lutym 2025. Tam zostaje zadrapana przez szczeniaka.
Dwa tygodnie temu pojawiły się u niej bóle głowy, zaburzenia połykania i postępujące porażenia.
Dzisiaj (18 czerwca) zmarła.

Diagnoza - Wścieklizna...

Wścieklizna jest neuropatogennym zakażeniem wirusem Rabies lyssavirus, który po wniknięciu do organizmu (najczęściej przez ugryzienie lub zadrapanie) wędruje wzdłuż nerwów obwodowych z prędkością ok 12–100 mm/dobę, osiągając rdzeń kręgowy i mózgowie. Okres inkubacji trwa zwykle 1-3 miesiące, ale w niektórych przypadkach może wynosić kilka dni - a skrajnie nawet do roku.

Pierwszą, niespecyficzną fazę cechują gorączka, ból głowy, parestezje (drętwienie) lub świąd w miejscu urazu. Następnie rozwija się faza neurologiczna w jednym z dwóch fenotypów: postać encefalopatyczna (przewlekłe lub trwałe uszkodzenia w strukturach mózgu) z pobudzeniem i charakterystycznym wodowstrętem (bolesne skurcze mięśni gardła wyzwalane już samym widokiem wody) oraz postacią porażenną przebiegającą z wiotkimi niedowładami. Niezależnie od wariantu dochodzi do autonomicznej dysfunkcji, śpiączki i zatrzymania oddechu; po wystąpieniu objawów śmiertelność przekracza 99 %.
Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że każdego roku z powodu wścieklizny umiera ok. 59 000 osób, w 95–99 % po ekspozycji na psy w Afryce i Azji. Choroba została wyeliminowana w populacjach lądowych zwierząt w większości Europy, jednak nadal występuje w rezerwuarze nietoperzy oraz jest importowana przez podróżnych.
Jedyną skuteczną metodą zapobiegania chorobie po ekspozycji pozostaje szybkie wdrożenie profilaktyki poekspozycyjnej (PEP) – chirurgiczne oczyszczenie rany, immunoglobulina i 4-dawkowy schemat szczepienia, który w ponad 99 % przypadków zapobiega zachorowaniu.

Warto też wspomnieć, że przeciwko wściekliźnie można się zabezpieczyć szczepieniem: standardowo otrzymuje się trzy dawki (w dniach 0, 7 i 21–28), które tworzą trwałą odporność, a pojedynczy booster co kilka lat ją podtrzymuje. Osoba uprzednio zaszczepiona, jeśli zostanie potem zadrapana lub ugryziona, potrzebuje już tylko dwóch dawek przypominających i praktycznie eliminuje ryzyko zachorowania.

Dlatego przed wyjazdem do krajów endemicznych warto zaplanować szczepienie, a po każdym kontakcie z podejrzanym zwierzęciem natychmiast szukać pomocy medycznej.
Warto wiedzieć, że zwierzę (głównie pies) przenoszące wirusa nie musi być agresywne ani wyglądać na chore - może wyglądać na zdrowe i przyjazne, a mimo to zarażać już przez lekkie zadrapanie, ugryzienie czy nawet lizanie uszkodzonej skóry.

Jeśli planujecie urlop, to pamiętajcie, że kraje o wysokim ryzyku wścieklizny to:
w Azji: Indie, Chiny, Wietnam, Tajlandia, Indonezja, Malezja.
w Afryce: Egipt, Botswana, RPA, Liberia, Gabon, Uganda.
w Ameryce Południowej i Środkowej: Argentyna, Boliwia, Brazylia, Kostaryka, Surinam, Kuba, Jamajka

Nowy Rok to czas pełen nadziei, planów i postanowień. 🌟 To idealny moment, aby spojrzeć na zdrowie jako na fundament naszych codziennych działań. Dlatego chcemy podziękować Wam za wspólny rok pełen inspiracji, pytań i troski o siebie oraz swoich bliskich. 💙
Na tym profilu każdego dnia dzielimy się wiedzą, aby zdrowie stało się Waszym największym sprzymierzeńcem. 🩺
W 2025 roku będziemy nadal dostarczać Wam wartościowych informacji, wspierać w podejmowaniu mądrych decyzji i przypominać, że profilaktyka to klucz do lepszego życia. 🔑
🎉 Życzymy Wam:
Zdrowia, które da siłę do realizacji marzeń.
Spokoju, który pozwoli cieszyć się małymi chwilami.
Wytrwałości w dbaniu o siebie i bliskich.
Uśmiechu, który rozjaśni każdy dzień!
Niech 2025 rok będzie pełen radości, inspiracji i dobrych nawyków! 🥂
💡 Pamiętajcie: Zdrowie zaczyna się od wiedzy, a wiedza od małych kroków. My będziemy tutaj, aby Wam w tym towarzyszyć. Razem zadbajmy o to, aby nadchodzący rok był wyjątkowy!
Szczęśliwego Nowego Roku! 🎆