Uratowani

Mecenas Kamil Machnowski z Uratowani.com komentuje sytuację kredytobiorców w euro.

„Jeszcze kilka lat temu sprawy eurowiczów były rzadkością, dziś widzimy ich coraz więcej. W naszej kancelarii połowa nowych pozwów dotyczy kredytów powiązanych z euro. Kredytobiorcy zobaczyli, że mechanizmy stosowane przez banki były podobne do tych z kredytów frankowych. Jeśli klauzule walutowe są nieuczciwe, należy je wyeliminować, a umowę unieważnić. Waluta, czy to CHF, EUR czy USD, jest drugorzędna. Liczy się konstrukcja umowy”.

„Eurowicze przez lata mniej się buntowali. Kurs euro nie skoczył tak dramatycznie jak kurs franka, a stopy procentowe w strefie euro długo były niskie. Przełom nastąpił, gdy kurs euro również wzrósł i gdy ludzie zobaczyli, że prawo jest po ich stronie. Kolejne wygrane sprawy pokazały kredytobiorcom, że też mogą uwolnić się od toksycznego długu. To efekt kuli śnieżnej”.

„Obecnie klimat prawny jest bardzo sprzyjający konsumentom. Mamy ugruntowane orzecznictwo sądów powszechnych, jasne stanowisko Sądu Najwyższego i wyroki TSUE, które rozwiały wątpliwości co do ryzyka po unieważnieniu umowy. Kredytobiorcy nie muszą obawiać się, że bank każe im zapłacić za korzystanie z kapitału albo że stracą dom. Te straszaki zostały prawnie zneutralizowane. Statystyki mówią o około 99 procent korzystnych wyroków dla konsumentów”.

„Czy banki się z tym pogodziły? Częściowo tak. Niektóre odpuszczają agresywną obronę, szczególnie po wyroku TSUE z 2025 r. Banki wiedzą, że pozywanie klientów o kapitał nie ma sensu prawnego, więc skupiają się na ugodach, choć przy kredytach w euro nadal są one rzadkie. W sądach nadal liczą na przedłużanie postępowań, ale merytorycznie mają coraz mniej argumentów”.

„Moja rada dla kredytobiorców w euro jest prosta. Nie zwlekać. Jeśli ktoś wciąż spłaca taki kredyt, często spłaca zbyt dużo i ma szansę to zatrzymać. Jeśli ktoś już spłacił kredyt, może odzyskać pieniądze, ale czas ma znaczenie ze względu na przedawnienie. Warto zasięgnąć porady prawnej i poznać swoje opcje. Co do zasady prawo konsumenckie i sądy stoją po stronie klientów”.

Warto działać zdecydowanie, ale z rozwagą i profesjonalnym wsparciem.

Dokładna analiza umowy kredytowej to pierwszy krok w walce o unieważnienie kredytu walutowego. Jednym z najważniejszych zapisów w takich umowach jest klauzula indeksacyjna, nazywana także waloryzacyjną. To właśnie ona określa, w jaki sposób kredyt wypłacony w złotówkach zostaje powiązany z kursem obcej waluty, na przykład euro.

Problem pojawia się wtedy, gdy umowa odwołuje się do tabel kursowych banku. W praktyce oznacza to, że bank samodzielnie ustala kurs kupna i sprzedaży waluty, a od tych wartości zależy zarówno wysokość zadłużenia, jak i wysokość rat. Kredytobiorca nie ma realnego wpływu na ten mechanizm i często już w chwili podpisania umowy nie wie, ile faktycznie będzie wynosić jego zobowiązanie.

Przykład? Przy kredycie indeksowanym do EUR na 300 tys. zł bank mógł zastosować kurs kupna euro 3,90 zł przy wypłacie środków, a następnie kurs sprzedaży 4,10 zł przy spłacie. W efekcie zadłużenie mogło wzrosnąć, mimo że klient nie pożyczył więcej pieniędzy. Różnica wynikała ze spreadu, czyli różnicy między kursem kupna a sprzedaży waluty.

Takie mechanizmy mogą być uznane za niedozwolone, ponieważ przerzucają na konsumenta nieprzewidywalne ryzyko kursowe i pozwalają bankowi jednostronnie wpływać na koszt kredytu. Jeżeli sąd uzna klauzulę indeksacyjną za abuzywną, może to prowadzić nawet do nieważności całej umowy. W takiej sytuacji kredytobiorca rozlicza się z bankiem tak, jakby umowa nigdy nie została zawarta.

Dlatego analiza klauzul indeksacyjnych jest tak ważna. Często to właśnie na nich opiera się główna argumentacja pozwu.

Jeżeli w Twojej umowie znajdują się zapisy dotyczące tabel kursowych banku, kursu kupna i sprzedaży waluty lub podobnych mechanizmów, warto sprawdzić, czy nie zawierają one niedozwolonych postanowień.

Prześlij nam swoją umowę kredytu. Dokonamy bezpłatnej analizy pod kątem niedozwolonych klauzul i przedstawimy możliwe kroki prawne.

Pani Anna zaciągnęła w 2008 roku kredyt denominowany do EUR na zakup mieszkania. Przez lata kredyt spłacała terminowo, a dzięki początkowo niskim stopom procentowym w strefie euro rata wydawała się korzystna. Jednak mechanizm indeksacji sprawił, że saldo jej zadłużenia w złotówkach zależało od kursu euro. Gdy kurs euro wzrósł w ostatnich latach, zwłaszcza w okolicach 2022 r., gdy przekroczył 4,5 zł, Pani Anna zauważyła, że pomimo spłacania rat kapitał jej długu maleje bardzo wolno. Bank nie informował jej rzetelnie o ryzyku kursowym, a umowa zawierała klauzule, które dziś uznaje się za abuzywne, przede wszystkim dowolność banku w ustalaniu kursu przeliczeniowego.

W 2024 roku, obawiając się dalszego wzrostu obciążeń, Pani Anna zwróciła się do naszej kancelarii. Analiza umowy wykazała, że zawiera ona niedozwolone postanowienia podobne do tych w kredytach frankowych. Na tej podstawie prawnicy Uratowani.com złożyli pozew o ustalenie nieważności umowy kredytu. W trakcie procesu powołano się na orzecznictwo TSUE i Sądu Najwyższego potwierdzające abuzywność klauzul walutowych w umowach konsumenckich. Sąd zabezpieczył powództwo poprzez zawieszenie obowiązku spłaty rat na czas trwania procesu, co dało Pani Annie finansową ulgę już w trakcie sprawy.
Finał historii okazał się sukcesem. W 2025 r. Sąd Okręgowy orzekł nieważność umowy kredytu w euro. Na mocy wyroku kredyt przestał istnieć, a Pani Anna odzyskała kontrolę nad swoimi finansami. Sąd stwierdził, że umowa rażąco naruszała interes konsumenta, dlatego kredytobiorczyni musi zwrócić bankowi tylko wypłacony kapitał, bez odsetek, prowizji i innych kosztów. Ponieważ Pani Anna przez lata spłaciła już znaczną kwotę, okazało się, że wpłaciła więcej niż wynosił kapitał kredytu. Wyrok uwzględnił te okoliczności. Bank musi zwrócić jej nadpłacone raty wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Dla klientki oznacza to realny zwrot pieniędzy na konto. Co więcej, dzięki unieważnieniu kredytu sąd nakazał wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej mieszkania. Nieruchomość jest teraz wolna od obciążeń.

Wygrana sprawa naszej klientki to dowód, że warto skonsultować umowę i w razie wykrycia nieprawidłowości podjąć działania prawne.

Klauzule abuzywne, czyli niedozwolone postanowienia umowne, to jeden z głównych powodów unieważniania kredytów walutowych w sądach.

W przypadku kredytów indeksowanych lub denominowanych do euro często występowały klauzule dające bankowi jednostronną przewagę, na przykład dowolne ustalanie kursu waluty przy przeliczeniu kwoty kredytu i rat. Taki mechanizm powoduje, że kredytobiorca nie ma pewności co do wysokości swojego długu i kosztów kredytu.

Przykładem klauzuli niedozwolonej może być postanowienie, że „kredyt jest indeksowany do EUR według tabeli kursów banku z dnia uruchomienia kredytu”. Daje to bankowi swobodę w określaniu kursu kupna i sprzedaży euro, a więc i wysokości zadłużenia przeliczonego na złote. W praktyce prowadziło to do zawyżenia salda zadłużenia już od początku kredytu (tzw. spread walutowy), co narusza interes konsumenta. Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów już w 2010 r. uznał takie klauzule za niedozwolone.

Skutki abuzywności są daleko idące. Jeśli klauzula określająca mechanizm waloryzacji (przeliczenia na euro) zostaje uznana za niedozwoloną i nie wiąże konsumenta, umowa kredytu nie może być dalej wykonana na tych warunkach. W większości przypadków prowadzi to do stwierdzenia nieważności całej umowy przez sąd. Kredytobiorca nie jest wtedy związany toksycznymi postanowieniami, nie musi spłacać rat według kursów banku ani ponosić kosztów wynikłych z nieuczciwych mechanizmów. Bank traci prawo do naliczania odsetek czy marży, może jedynie żądać zwrotu kapitału. Dla konsumenta oznacza to szansę na odzyskanie nadpłaconych kwot i uwolnienie się od niekorzystnego kontraktu.

Masz kredyt w euro z podejrzanymi zapisami? Skonsultuj umowę z ekspertami Uratowani.com. Pomożemy ocenić, czy zawiera klauzule abuzywne i jak dochodzić swoich praw.