Cetiolla

**To, co kobiety mówią, kiedy wybierają biżuterię**

Kiedy o szóstej rano rozkładałam stoisko, nie myślałam jeszcze, że tego dnia usłyszę zdanie, którego długo nie zapomnę.

Było jeszcze chłodno, ludzie dopiero zaczynali się kręcić, a ona podeszła powoli i najpierw tylko patrzyła. Elegancka pani, może po sześćdziesiątce. Uczesana, spokojna, w jasnym płaszczu. Nie pytała od razu o cenę. Nie brała nic do ręki. Stała chwilę nad łańcuszkami, jakby szukała nie wzoru, tylko wspomnienia.

W końcu wskazała jeden z delikatniejszych modeli i zapytała:

– Ma pani może coś podobnego do starego złota? Takiego spokojnego, klasycznego, bez przesady?

Pokazałam jej kilka wzorów. Wzięła do ręki jeden łańcuszek, potem drugi, a po chwili powiedziała cicho:

– Ja kiedyś miałam swoją biżuterię. Nie nosiłam jej prawie wcale. Wszystko leżało schowane w szkatułce. Na czarną godzinę.

Nie musiała mówić więcej, a jednak mówiła dalej.

Opowiedziała mi, że były to rzeczy zbierane latami. Część po mamie, część po babci, część kupiona kiedyś na ważne okazje. Nie afiszowała się z nimi. Nie chodziła w nich na co dzień. Leżały schowane, bezpieczne, jak jej się wydawało.

A potem któregoś dnia poszła do kościoła.

Kiedy wróciła, dom był otwarty, a szkatułki nie było.

Powiedziała to spokojnie, ale w tym spokoju było coś ciężkiego. Jakby ta historia zdążyła już przycichnąć na zewnątrz, ale w środku dalej bolała tak samo.

– Najgorsze nie było nawet to, ile to było warte – powiedziała po chwili. – Najgorsze było to, że człowiek traci coś swojego. Coś, czego pilnował latami. I potem już nigdy nie czuje się tak samo spokojnie.

Nie powiedziała o tym wielu osobom. Sąsiadkom nie. Znajomym też nie. Bała się, że ktoś zacznie wypytywać, plotkować albo że jeszcze kiedyś ktoś wróci. Wiedziała tylko rodzina, która od tamtej pory bardziej się o nią troszczyła.

Potem uśmiechnęła się lekko i dotknęła bransoletki na moim stojaku.

– Wie pani co? Teraz od czasu do czasu kupuję sobie pozłacaną. Szukam podobnych wzorów do tych, które miałam. I noszę. Wreszcie noszę. Nie trzymam już wszystkiego zamkniętego na potem.

Pokazałam jej kilka modeli. Oglądała uważnie, bez pośpiechu.

– Dziś człowiek też musi być mądrzejszy – mówiła dalej. – Mojej koleżance kiedyś zerwali łańcuszek z szyi na ulicy. Kieszonkowiec, nawet się nie obejrzała. I od tamtej pory mówię sobie tak: wolę mieć coś ładnego, co cieszy oko, ale nie kosztuje mnie spokoju. Jak zgubię, jak się zniszczy, to serce nie boli tak samo.

Przymierzyła jeden z łańcuszków i spojrzała w małe lusterko, które leżało przy stoisku.

– Ładnie wygląda – powiedziałam.

Uśmiechnęła się.

– Wie pani, że tak? Aż jestem zdziwiona. Człowiek całe życie trzymał wszystko na później, na lepszy czas, na specjalną okazję. A potem się okazuje, że to właśnie zwykły dzień jest najlepszą okazją, żeby coś założyć i po prostu się ucieszyć.

Wybrała łańcuszek, a potem jeszcze bransoletkę.

Kiedy pakowałam jej zakup, powiedziała jeszcze jedno zdanie, które zostało ze mną na długo:

– Rodowe pamiątki trzeba szanować. Ale siebie też trzeba czasem ozdobić, póki jest czas.

Patrzyłam, jak odchodzi, i pomyślałam, że kobiety bardzo często nie kupują biżuterii tylko po to, żeby coś błyszczało.

Czasem kupują spokój.
Czasem wspomnienie.
Czasem małą radość po dużej stracie.
A czasem po prostu drugą szansę, żeby nosić to, czego kiedyś bały się dotknąć.

I może właśnie dlatego te rozmowy zostają w człowieku na długo.