A Raczkowska

W projekcie „Szlakiem Koloru” (📍 Pabianice, Łowicz, Bełchatów) łączę badania etnograficzne z działaniami edukacyjnymi, aby wspólnie z mieszkańcami odkrywać i przywracać pamięć o lokalnym farbiarstwie oraz drukarstwie tkanin.

Celem projektu jest rozpoznanie, udokumentowanie i twórcze wykorzystanie lokalnego dziedzictwa związanego z kolorem w rzemiośle włókienniczym. Świadomie rozpoczynam od pogłębionych badań terenowych i archiwalnych, aby działania edukacyjne np. warsztatowe były osadzone w realnym kontekście historycznym i społecznym oraz odpowiadały na potrzeby lokalnej społeczności.

Jak będą wyglądać poszczególne etapy?

🔍 BADANIA

📚 Kwerendy archiwalne
Odkrywam ukryte materiały, dokumenty i fotografie związane z kolorem tkanin w regionie. Odwiedzam lokalne muzea by przyjrzeć się z bliska obiektom związanym z farbiarstwem i drukarstwem.

🗺 Mapowanie zasobów z mieszkańcami
Działania w formule antropologii partycypacyjnej: identyfikacja dawnych zakładów, rodzinnych historii, narzędzi i artefaktów. Zbieranie relacji ustnych i porządkowanie wiedzy rozproszonej.

🎨 WARSZTATY I SPOTKANIA

🚶 Spacery śladami rzemiosła
Spacery badawczo-edukacyjne po miejscach związanych z dawnymi twórcami koloru – łączący historię lokalną z refleksją nad tożsamością miejsca.

📸 Spotkania i sesje wspomnień
Praca z fotografiami, dokumentami i artefaktami. Moderowane rozmowy, które przywracają historie ludzi i zakładów oraz budują międzypokoleniowy dialog.

🖼 Partycypacyjna wystawa
To mieszkańcy współtworzą ekspozycję! Opowieści i materiały staną się jej częścią.

💛 Efekty? To nie tylko warsztaty i wystawa. To proces, który zostawia ślad.

✨ Ogólnodostępne materiały edukacyjne oparte na lokalnych źródłach
✨ Integracja międzypokoleniowa wokół wspólnej historii
✨ Aktywizacja mieszkańców poprzez realne współtworzenie działań
✨ Trwała dokumentacja niematerialnego dziedzictwa regionu

Bo kolor to nie tylko barwa tkaniny — to historia ludzi, miejsc i pamięci, którą możemy odzyskać razem. To już oficjalnie ruszamy RAZEM SZLAKIEM KOLORU!

Projekt realizowany w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

🌸 „Pani Aniu, a jak wymotać nogi?” 🌸
Otóż nic prostszego! 😉

Takie pytania z sali to najlepszy początek twórczej przygody z motankami. Wystarczy kilka skrawków materiału, odrobina wyobraźni, by zwykły dzień w muzeum zamienił się w barwne spotkanie z historią i tradycją.

Uwielbiam opowiadać, co kryło się za dawnymi strojami i czemu służyły poszczególne tkaniny. W tle krosno, historyczne sukienki ratowane przez właścicieli i konserwatorów, a na warsztatowych stołach materiały, z których powstają motanki.

Nagle okazuje się, że trzeba coś zaprojektować: sukienkę, fartuszek, chustkę, a nawet dobierać kolory jak dawni rzemieślnicy. Uczestnicy próbują łączyć barwy, wybierają długość warkocza, rodzaj fartuszka, a każda lalka nabiera indywidualnego charakteru. Tworzymy razem, a ja dzielę się wiedzą o tradycjach i szacunku do tkanin. Opowiadam, jak ważne były kiedyś stroje, dlaczego praktykowano motanie, skąd wzięły się konkretne fasony sukienek czy fartuszków, oraz jak powstawały lalki mające chronić dom i rodzinę.

Atmosfera rodzinnych, międzypokoleniowych warsztatów sprawia, że wszyscy skupieni są na wyborze wzorów, kolorów, próbują własnych sił w tradycyjnym rękodziele i — co najważniejsze — odkrywają, ile radości można czerpać ze wspólnej pracy.

Motanie wśród muzealnych zbiorów to nie tylko zabawa, to prawdziwa podróż w czasie, do świata dawnych tradycji i historii tkanin. Kto był — ten wie, jak wspaniale jest tworzyć razem i odnajdywać ukryte historie w kawałku materiału.
Motanie wśród zbiorów — kto był, ten wie, jaka to przyjemność 💛
Za zaproszenie do współpracy dziekuję Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi

Dziś obchodzimy Dzień Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego 💫

W mojej pracy z lokalnymi społecznościami odgrywa ono niezwykłą rolę, to nie tylko opowieści, które przynoszą mieszkańcy, ale też tradycje i zwyczaje, do których wspólnie chcemy powracać.

To także odnajdywanie na nowo śladów dawnych farbiarzy i drukarzy oraz współpraca z Kołami Gospodyń Wiejskich – niezwykłymi strażniczkami tradycji.

Niematerialne dziedzictwo to również opowieści, których nie widać na zdjęciach – te, które często towarzyszą wydarzeniom, kiedy przenoszę Was w świat dawnych zwyczajów. Czasem staję się interpretatorką dziedzictwa – opowiadając o drewnianych matrycach i dawnym wzornictwie, innym razem sama staję wobec przeszłości, odtwarzając dawne techniki.

To właśnie w tych historiach, gestach i wspólnych działaniach tkwi prawdziwa siła niematerialnego dziedzictwa. 💛

Jeśli bliskie są Ci tematy tradycji, rękodzieła i lokalnych opowieści – zapraszam do współpracy. Razem możemy ożywiać dziedzictwo, które łączy pokolenia. 🌿