Modapolka

Ten kaftan od razu przyciągnął moją uwagę. Nie dlatego, że jest „ludowy”, ale dlatego, że wygląda zaskakująco współcześnie.

Asymetryczne zapięcie na napy przechodzące przez ramię, piękna biało-granatowa kratka podszewki, precyzyjne zakładki, marszczenia i koralikowe detale. Gdyby ktoś pokazał mi go bez kontekstu, pomyślałabym raczej o vintage z lat 80. niż o obiekcie z końca lat 30.

W takich momentach najbardziej widać, jak złudne bywa nasze wyobrażenie o stroju ludowym. Za etykietą „ludowy” kryją się często bardzo odważne rozwiązania konstrukcyjne, świetne proporcje i ogromna dbałość o detal.

Kaftan kobiecy, Tomaszów Mazowiecki–Białobrzegi, ok. 1938 r.

Ze zbiorów Muzeum im. Antoniego hr. Ostrowskiego w Tomaszowie Mazowieckim.
projekt realizuję w ramach stypendium

Pracuję nad projektem badawczo-projektowym dotyczącym ubioru jako systemu znaczeń - łącząc perspektywę psychologiczną, kulturową i projektową.

Punktem wyjścia jest analiza historycznego stroju ludowego centralnej Polski - w szczególności okolic Sieradza, Łowicza i Opoczna - jako uporządkowanego systemu kodów kulturowych.

Wybór materiału historycznego jest intencjonalny. W przeciwieństwie do współczesnej mody, złożonej i przesterowanej przez nadmiar bodźców oraz wpływów konsumpcyjnych, strój ludowy funkcjonował w ramach bardziej jednoznacznych norm i typologii. Zakorzenienie jednostki w strukturze społecznej oraz podporządkowanie się jej było wyraźniejsze, dzięki czemu relacje między formą, funkcją i znaczeniem są czytelniejsze analitycznie.

Innymi słowy - historyczny strój wiejski pozwala uchwycić „rdzeń” systemu: zależności między praktykami ubioru (dobór, komponowanie, użytkowanie) a jego cechami (kolor, forma, materiał, sposób noszenia, warstwowość, dodatki), bez zakłóceń generowanych przez współczesny nadmiar.

Ten model traktuję jako punkt odniesienia do dalszych badań nad celowością (!) ubierania się współcześnie oraz projektowaniem doświadczeń (UX/UI) związanych z tożsamością i komunikacją wizualną.

Projekt realizuję w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego