Ratna Book

~"कुपात्रलाई सुपात्र र सुपात्रलाई कुपात्र बनाउनु भन्दा माथि अपराध के हुन्छ ?"~
#सन्दर्भ : जेष्ठ १ |
बि सं २०८१ साल जेठ १ गतेका दिन नेपालका एक विशिष्ट इतिहासकार, अनुसन्धानकर्ता तथा प्राज्ञ ज्ञानमणि नेपालको काठमाडौंमा उपचारका क्रममा निधन भएको थियो। नेपालको इतिहास अन्तर्गतको मौलिक खोजमा आफ्नो जीवन समर्पित गरेका उनले नेपाली इतिहासलाई प्रामाणिक बनाउन र त्रुटिहरू सच्याउन ठूलो योगदान दिएका छन् । उनको जन्म बि सं १९८९ साल माघ १७ गतेका दिन भोजपुर जिल्लामा एक पण्डित परिवारमा भएको थियो।
-----------
"नेपाली इतिहास र संस्कृतिमा चुनौती धेरै छन्। कुपात्रलाई सुपात्र र सुपात्रलाई कुपात्र बनाउनु भन्दा माथि अपराध के हुन्छ? म त्यो शुद्ध्याउँछु, तर न त्यो पाठ्यक्रममा राखिन्छ, न त पढाउने मान्छेले सत्यतथ्य पढाउँछन्। पञ्चायतकालमा त पढाउने मान्छेले दरबार हेर्‍यो। दरबारबाट कस्तो कस्तो सङ्केत आउँछ, त्यही अनुसार गर्‍यो। लेख्नेले पनि दरबारको सङ्केत पाएर लेख्यो। पञ्चायत त गयो, तर प्रवृत्ति भने त्यही नै रह्यो ।
पृथ्वीनारायण शाहले ६ वटा राज्य जितेका थिए, बहादुर शाहले त गोरखादेखि उताका बाइसे चौबीसे राज्य, कुमाउँ, गढवाल जितेर यमुना साँध लगाए। उनलाई चाहिं देशद्रोही भनेर लेखिएको छ। जंगबहादुरलाई पनि खलनायक बनाइएको छ। उनले कोतपर्व गरेका हुन् र? त्यो त रानीले गरेकी, राजाले गरेको। यस कारण सत्य इतिहास पढिंदैन, पढाइँदैन। माथिको इशारा अनुसार गरिन्छ।
हिजोको दरबार र राजालाई मात्र दोष दिएर हुँदैन, अहिलेका नेता पनि त्यस्तै छन्। जसले आफ्नो प्रशंसा र चाकरी गर्‍यो, नेताहरू उसैलाई मान्छन्। इतिहास एउटा हुन्छ, मान्छेहरू नबुझी अफवाह र कहानीको पछि लाग्छन्। यसर्थ अध्ययनको कमी, अध्ययनमा उदासीनता नै हाम्रो इतिहासका चुनौती हुन्।"
- ज्ञानमणि नेपाल
('हिमाल खबर' मा प्रकाशित अन्तर्वार्ताको अंश )