Astro Kali

हनुमानको कथा-श्रापदेखि शक्तिसम्मको यात्रा

बाल्यकालमा हनुमानले सूर्यलाई फल ठानी खान उफ्रनु उनको अत्यधिक महत्वाकाङ्क्षा र आकाशजत्तिकै ठूलो लक्ष्यको प्रतीक हो। तर जब उनलाई आफ्नै शक्तिहरू बिर्सिने श्राप लाग्यो,तेस्ले अर्को महत्त्वपूर्ण पक्षलाई देखाउँछ—मार्गदर्शक वा गुरुको आवश्यकता, जसले उनीहरूलाई आफू को हुन् र के गर्न सक्षम छन् भन्ने कुरा सम्झाइदिन्छ।

आफूभित्रको वास्तविक शक्ति कसैले पुनः जागृत नगरिदिएसम्म महान् प्राणीहरू पनि त्यसलाई बिर्सिन सक्छन्। रामायणमा हनुमानसँग ठीक यही भयो। सीता अपहरण भई लङ्कामा पुर्याइएपछि रामको खोज टोली विशाल समुद्रको किनारमा आइपुग्यो। सम्पातीले पनि सीता लङ्कामै रहेको पुष्टि गरे र अब कसैले समुद्र पार गरेर उनलाई खोज्नुपर्ने भयो। अद्भुत शक्तिसहित जन्मिएका हनुमान भने मौन बसे, किनकि एक ऋषिको श्रापका कारण उनले आफ्नै सामर्थ्य बिर्सेका थिए। आत्मसन्देहमा फसेका मानिसहरूजस्तै हनुमान पनि आफ्नै महानताबाट अनभिज्ञ भई चुपचाप बसे।त्यतिबेला बुद्धिमान् जाम्बवान अगाडि आए र हनुमानलाई उनको दिव्य स्वरूपको बारेमा स्मरण दिलाय । उनले हनुमानलाई वायुका पुत्र, अद्वितीय बलशाली र यस महान् कार्यका लागि स्वयं रामद्वारा चयन गरिएको वीर हुन् भनेर सम्झाए। ती वचनहरूले हनुमानको बिर्सिएको आत्मविश्वास पुनः प्रज्वलित गरिदिए। उनको चेतना जागृत भयो, श्राप निष्प्रभावी भयो, र नयाँ दृढ विश्वाससहित उनले आफ्नो विराट रूप धारण गरी समुद्र पार गर्दै उडे।

यस घटनाले देखाउँछ कि आत्मविश्वास नहुँदा दिव्य शक्ति पनि लुकेको रहन्छ, र कहिलेकाहीँ आफ्नै वास्तविक स्वरूप सम्झाउन सानो प्रेरणा मात्र पर्याप्त हुन्छ। हाम्रो जीवनमा पनि हामी आफ्नै क्षमतामाथि शंका गरेर आफूलाई पछि तान्छौँ। तर एक क्षण, एक गुरु, वा एक साथी हाम्रो आफ्नै “जाम्बवान” ले हाम्रो आन्तरिक शक्तिको स्मरण गराइदिन सक्छ। र जुन क्षण हामी यस सत्यलाई स्वीकार गर्छौँ, हाम्रो सुप्त सम्भावना जागृत हुन्छ। सोचाइमा वास्तविक परिवर्तन तब सुरु हुन्छ, जब हामी प्रेरणा दिने गुरु, ज्ञान र उन्नत वातावरणको खोजी गर्छौँ।

सम्पूर्णमा हनुमान जयन्तीको सुभकामना…….
ॐ ऐं ह्रीं हनुमते श्री रामदूताय नमः

अयि निजहुङ्कृति मात्रनिराकृत धूम्रविलोचन धूम्रशते
समरविशोषित शोणितबीज समुद्भवशोणित बीजलते ।
शिवशिवशुम्भ निशुम्भमहाहव तर्पितभूत पिशाचरते
जय जय हे महिषासुरमर्दिनि रम्यकपर्दिनि शैलसुते ॥

देवी दुर्गा आत्मविश्वास, उत्साह र सकारात्मक ऊर्जाकी देवी हुन्। देवी दुर्गा महापार्वती, महालक्ष्मी र महासरस्वती को संयुक्त शक्ति हुन्। उनी सम्पूर्ण सृष्टिकी जननी, प्रेम र करुणाले परिपूर्ण ब्रह्माण्डकी आदिशक्ति आमा हुन्।

देवी दुर्गाले भूतकाल, वर्तमान र भविष्य—यी तीनै काललाई प्रतिनिधित्व गर्छिन्। साथै, उनी स्थूल भौतिक संसार, मानसिक संसार र परम आध्यात्मिक (ब्रह्माण्डीय) संसार—यी तीनै लोकहरूको प्रतीक हुन्। उनी यस ब्रह्माण्डका प्रत्येक कण, पदार्थ, ऊर्जा र चेतनाको रूपमा विराजमान छिन्। उच्चतम अवस्थामामा उनी आदिम नाद “ॐ” सँग एकरूप हुन्छिन्। उनी शिव सँग पनि एकरूप छिन्, जो सम्पूर्ण चेतनाको सार हुन्।

देवीसँग सम्पूर्ण नकारात्मक ऊर्जालाई सकारात्मक ऊर्जामा रूपान्तरण गर्ने शक्ति छ। उनीसँग सर्वोच्च सुरक्षा दिने शक्ति पनि छ। दिव्य ब्रह्माण्डीय दुर्गा अत्यन्त मंगलमयी हुन् र सम्पूर्ण लोकलाई समृद्धि र शुभता प्रदान गर्छिन्।

देवी दुर्गालाई महिषासुर मर्दिनी भनिन्छ, जसको अर्थ “दानव महिषासुरको संहार गर्ने” हो। महिषासुरलाई पराजित गर्नका लागि ब्रह्मा, विष्णु र शिव का संयुक्त शक्तिबाट देवीको सृष्टि भएको थियो। त्यो रूप परिवर्तन गर्न सक्ने दानवले स्वर्गमाथि अधिकार जमाएको थियो र उसलाई कुनै पुरुषले मार्न सक्दैनथ्यो।

महिषासुर को कथा वास्तवमा मानिसभित्र रहेको जनावरजस्तो, प्रवृत्तिमूलक स्वभावको प्रतीक हो। मानिस विकासक्रमबाट अगाडि बढिसकेको भए पनि, अझै पनि उसमा पुराना जीवहरूको जस्तै स्वभाव बाँकी छ, जसलाई आधुनिक विज्ञानले “रेप्टिलियन ब्रेन” भन्छ। यो भागले केवल बाँच्ने प्रवृत्ति (survival instinct) मा काम गर्छ। देवीले महिषासुरलाई मार्नुको अर्थ मानिसभित्रको पशुवत् स्वभावलाई जित्नु हो। यसले देखाउँछ कि मानिसले आफ्नो तल्लो प्रवृत्तिलाई जितेर उच्च चेतनामा पुग्न सक्छ। साथै, यो कथा स्त्री शक्तिले कठोर र प्रवृत्तिमूलक (masculine) स्वभावलाई परिवर्तन गरेर खुलापन र सन्तुलन ल्याउन सक्छ भन्ने प्रतीक पनि हो।देवी दुर्गाले दैवी शक्तिको असत्य, अहंकार र अज्ञानमाथिको विजयलाई प्रतिनिधित्व गर्छिन्।