Pradip Bhandari

सप्तविंशोेऽध्याय
श्री गणेशाय नम : श्री स्वस्थानी परमेश्वर्यै नमो नम :
कुमारजी आज्ञा गर्नुहुन्छ । हे ! अगस्त्य मुनि !
तहाँपछि डोलेहरुले चन्द्रवती रानीलाई भने — “हे महारानी ! स्वर्गबाट अप्सराहरु आएर श्री स्वास्थानी परमेश्वरीको व्रत र पूजा गर्न लागेको देख्यौं र तिनीहरुकै संसर्गमा हामीले पनि पूजा गर्ने भयौं , जसले गर्दा आउनमा केही विलम्ब हुन गयो, क्षमा बक्सियोस् । हजूरका निम्ति पनि पनि श्री स्वस्थानी परमेश्वरीको प्रसाद ल्याई दिएका छौ, ग्रहण गरिबक्सियोस्” भनी डोलेहरुले प्रसाद दिए ।

डोलेहरुका कुरा सुनि सकेपछि चन्द्रावतीले रिसले राता–राता आँखा पारेर दाह्रा किट्तै ठूलो आवाज निकाली गर्जंदै भन्न लागिन् —“हे पापी डोलेहरु हो ! मलाई यहाँ थन्क्याएर भोक लागेको निहुँ गरी यतिका बेरसम्म कहाँ गएर के को पूजा गर्न लाग्यौ ? सेवकले गर्ने कर्तव्य यिनै हुन ? त्यो पूजाले तिमीहरुलाई के दिन्छ ? स्वस्थानी भनेकी कुन देवता हो जसको नाम आजसम्म मैले सुनेकी पनि थिइँन । त्यसले के गर्न सक्छे र मलाई तिमीहरुले अटेर ग¥यौ ? आज एक्ली छु अनि वनमा छु र मात्र , नत्र म तिमीहरुलाई नमारी छाड्ने थिइँन ।” यति भनी डोलेका हातबाट उनीहरुले आफ्ना निम्ति ल्याएको प्रसाद खोसी थुःथुः गरी गोडाले कुल्ची फाली दिईन् ।

विचरा ती अनाथ डोलेहरुले रानीको त्यस्तोखाले बेहोरा देखी डराउँदै आँखा भरी आँसु पारी, केही पनि भन्न नसकी श्री स्वस्थानी परमेश्वीलाई मनले सम्झी डोली बोकी आफ्नो बाटो लागे । जाँदा–जाँदै लावण्य देशका निकट पुग्न लागे । त्यहाँ छेवैमा शाली नाम गरेको नदी बग्थिन् । डोली बाकेका डोलेहरुले ती नदीको पुल आधा जसो तरिसकेका मात्र थिए , एक्कासी ठूलो चँदुवा टाँगे जस्तो मेघ उठी मूसलधारे पानी पर्न लाग्यो । साथै हुरी बतास पनि आई नदीको पुल भाँचियो चन्द्रावतीका अगुवा–पछुवा र डोलेसमेत शाली नदीमा झरी मर्दा भए ।

श्री स्वस्थानी परमेश्वरीका पूजाका प्रभावले डोलेहरु भने शिवरुप भई कैलाशमा गएर रहँदा भए । जो मनुष्य स्वस्थानीको व्रत गर्ला, त्यसले त्यस्तै उत्तम गति पाउला । चन्द्रावती चाहीँ नदीका जलभित्र जिवीत अवस्थामा नै रही रहिन् । चन्द्रावती शाली नदीमा झरेका दिनदेखि ती नदीको प्रवाह पनि बन्द भयो । यसरी नदीको बग्ने वेग नै अटल भएर रहेको देखी माझीहरु एक अर्कामा भन्न लागे—“ यो के आश्चर्य हुदैछ ? यो नदीमा कुनै विशाल गोही अथवा नाग आएर पानी छेकी दिएको हो कि यो देशमा कुनै उत्पात हुने कुचेष्ट पो भएको हो कि ? यस्ता अनेक तर्कना गर्दै माझीहरु मिली राजा छेउ आई यो कुरा जाहेर गरौ भनी राजदरबार पुगेर विन्ति गरे —“हे महाराज ! शाली नदी बग्न छाडिन् । यस्तो भएको हामीले अघि देखेका पनि थिएनौ, सुनेका पनि थिएनौ, आजै देख्नु परेको हो । प्रजावस्तला ! यो नयाँ कुरा प¥यो, विचार गरिबक्सियोस् ।”

माझीहरुका कुरा सुनी राजा नवराजले मन्त्रीलाई डाकी माझीहरुबाट सुनेको सारा वृत्तान्त कही हुकुम भयो—“मन्त्री ! तिमी आफै नदी किनारामा गई माझीहरुलाई आदेश गर कि जलभित्र कुनै जन्तु छ कि ? जाल हाली खोजी गर”। राजाको हुकूम अनुसार मन्त्रीले आदेश दिए । माझीहरुले जाल हानी तान्दा कति दिन अघिदेखि नदीका जलभित्र डुबेर रहेकी चन्द्रावती जालमा अल्झिएर आइन् । चिन्न पनि नसकिने,शरीरमा कुष्ठ रोग उब्जिएकी र हात–पाउ छिनेकी, होश चेत केही नभएकी, हीलामा पुरै मुछिएको, कुहिएको रुखको मूढो जस्तो, मानिस हो वा अरु कुनै जन्तु हो थाहा नभएर माझीहरुले नदीका एक किनारामा फ्याँकी फेरि आफै जलभित्र पसी डुबुल्की मार्दै खोज्दै गर्नलागे । यसरी धेरैबेर खोजी गर्दा पनि केही पाउन सकेनन् र हार भई राजासमक्ष सबै कुरा विन्ति चढाए ।

नवराज राजाले यी सबै कुरा सुनिसकेपछि शाली नदीका किनारामा पुगी प्रणाम गरेर “हे गङ्गे ! तपाई किन आफ्नो प्रवाह रोकी स्थिर रहनु भयो ? मबाट जानी–नजानी हुन गएका कुनै अपराध भए क्षमा पाऊँ । म देखि प्रशन्न भै दिनुहोस् ।” भनी हातमा अध्र्य लिई नवरत्न पारो र गाईको दूध र दही सहित अध्र्य दिए । यसरी राजाबाट अध्र्य दिनासाथ शाली नदी सललल बग्न थालिन् । त्यो देखी राजा नवराज पनि हर्ष बढाईं गर्दै लावालस्करका साथ दरबारतिर सवारी भए ।

नदीका एकातिर मूढो जस्तो भएर लडी रहेकी चन्द्रावती भने छिनमा चेष्टा र छिनमा मूर्छा हुने, छिनछिनमा भोक तीर्खाले आकुल व्याकुल हुने जस्ता अनेक बाधा र महाकष्टका साथ रहँदी भईन् । तिनलाई एकदिन भोकले अतिनै बाधा गर्याे र खानेकुरा अरु थोक केही नपाउँदा भोक खप्न नसकी माटो खाउँ भनी हातमा लिइन् तर त्यो मोटो, ढुङ्गो हुन गयो । त्यो ढुङ्गो नै खाऊँ भन्दा हड्डी हुन गयो, हाड नै खाउँ भन्दा खरानी भयो, खरानी नै भएपनि खाउँ भन्दा बतास आई उडाई लगिदियो । तब चन्द्रावतीले आफैलाई धिक्कार्दै मूर्छा परेर लडिन् । नाना प्रकारको दुःख सहिरहिन् ।

उता राजाले आफ्ना राज्यमा आयोजना गरेको वृहद् भोजमा निमन्त्रणा गरिएका मध्ये नवपुरवासी कपिल गोत्री दुई ब्राम्हाण पनि सो भोजमा जान भनी त्यही बाटो हुँदै आएको चन्द्रावतीले देखिन् र —“तपाईहरु को हुनुहुन्छ अनि अहिले कहाँ जान लाग्नुभएको हो ?”भनी सोधिन् । ती ब्राम्हाणले पनि आफू कपिल ब्राम्हाणहरु भएको र लावण्य देशका राजाबाट दिइन लागेका ठूलो भोजको निमन्त्रणमा सामेल हुन जाँदै गरेका कुरा बताए । त्यो कुरा सुनी चन्द्रावतीले भनिन् —“हे ब्राम्हाण देवता हो ! मेरो शरीर र अवस्था देखी हाल्नु भयो, त्यसमाथि पनि निकै दिन हुन लागे, मैले केही पनि खान पाएकी छैन । तपाईंहरु राजाको भोजमा जाँदैहुनुहुँदो रहेछ । म पापिनीका निम्ति पनि केही खाने कुरा मागेर ल्याई दिनु भए तपाईहरुलाई धर्म होला । विरुप अवस्थामा मूढो झैं वगरमा लडिरहेकी चन्द्रावतीका कुरा सुनी ब्राम्हाणले भने —“हे पापिनी ! अहिले हामी यसै हो भन्न सक्तैनौं किन भने राजदरबारको कुरा के हुन्छ कसो हुन्छ के विश्वास ? माग्ने मोका मिलेछ र पाइएछ भने ल्याउँला, भरसक हामी उपाय गर्ने छौ, भर परेर आशामा न पर्खिएस् ” । यति भनी ती ब्राम्हाणहरुले आफ्नो बाटो लिए ।

नवराजका राजदरबारका आँगनमा ठूलो भोज लाग्यो । तोकिएका तिथिमा सबै आमण्त्रित वर्ग, ब्राम्हाणहरु, आशामुखीहरुले परिपूर्ण भोज पाए । राजाले मानमर्यादा अनुसार भोजन गराई ब्राम्हाणहरुलाई दक्षिणा पनि दिए । भोजपछि नवराजको गुण गाउँदै, आशीवार्द दिंदै सबैजना आफ्ना–आफ्ना घरतर्फ जान थाले तर नवपुरबाट आएका दुई भाई कपिल ब्राम्हाण भने बगरमा लडेकी स्त्रीका कुरा सम्झिएर टक्क अडिए । “केही नलिई जाऊँ भने त्यो पापिनी आशामा बाँची रहेकी होली, लिएर जाउँ भने कोसित मागेर लगिदिने ? के भनेर कसरी माग्ने ?” यस्तो विचार गरेर कहिले यता कहिले उता कहिले भोजनशाला र कहिले भोजन गरेका ठाउँतिर जाने र आउने गर्न लागे । कहाँ के हुँदैछ, कसो हुदैछ , को भोको छ, कसले खान पायो, कसले पाएन भनी चारैतिर नजर दिंदै गरेकी राजमाता गोमाले अलिक परबाट ती ब्राम्हाणहरुतिर नियालेर हेरिन् र भण्डारे हो ! ती ब्राम्हाणहरुले खान पाएनन् कि, दक्षिणाबाट सन्तुष्ट भएनन् झट्टै सोधम् ” भनिन् ।

भण्डारेले पनि “हे ब्राम्हाण देवता ! दानपानमा कुनै त्रुटी भयोकि के पर्याे ? राजमाताबाट सोधी बक्स्या छ ।” भनी सोधे । यो सुनी ब्राम्हाणहरु भन्दछन् —“ हे भण्डारेजी ! महाराजका कृपाले हामीले इच्छापूर्वक भोजन गरी तृप्त भएर दक्षिणा पनि प्राप्त गरी सन्तुष्ट भयौं । हामी यहाँ पर्खिएको कारण के भने हामीहरु यता आउँदै गर्दा शाली नदीका तीरमा शरीर भरी कुष्ठी उब्जिएकी, हात–पाउ झरेकी एउटी विरुप स्त्रीले हामीलाई देखेर “ब्राम्हण हो ! तिमीहरु भोजनबाट फर्किदा मेरा खातिर पनि केही खाने पदार्थ ल्याई दिनु, म पाँच दिनकी भोकी छु” भनेकी थिई । हामी फिर्ने बाटो हेरेर त्यो आशा गरिरहेकी होली । त्यो कुरा भन्न नसकेर हामी पर्खिएका हौं । ब्राम्हाणहरुका कुरा सुनी भण्डारेले राजमातालाई भने ।

यो कुरा सुनी “ब्राम्हाणहरु ले जति बोक्न सक्छन् । त्यति खाने कुरा दिएर पठाऊ,”भनी राजमाता गोमाबाट भण्डारेलाई आदेश भयो । आज्ञा पाई भण्डारेहरु खाने पदार्थ लिन भण्डारमा पुग्दा त्यहाँ भएका सारा वस्तु रित्तिएरको देखी आश्चर्य हुदै आएर गोमासित —“हे राजमाता ! भण्डारमा ता केही पनि छैन, अब ब्राम्हाणलाई के दिनु ” भनी विन्ति गरे । भण्डारेका कुरा सुनी गोमा दगुरेर भण्डारमा गएर हेर्दा केही नदेखी “आफूलाई भनी राखेको भाग दिई हाल” भनी आज्ञा गरिन् । भण्डारेले पनि राजमाताका निम्ति भनी ठीक पारेको भोजन लगी कपिल ब्राम्हाणहरुसित — “हे ब्राम्हाण हो ! के ले कुन्नि राजाको सम्पूर्ण भण्डार नै रित्तियो र ठूलो आश्चर्य आईलाग्यो । यो राजमातालाई भनी राखेको भाग चाँही बाँकी रहेको रहेछ र त्यै लिई आएँ, यो नै लगेर त्यो स्त्रीलाई दिनुहोला” भनी सुम्पिदिए । ती दुवै ब्राम्हाणहरु अति शर्मका साथ त्यो खाने कुरा लिई दरबारबाट बाहिरिए । ती ब्राम्हाणहरु निस्कना साथ त्यो राजदरबारभित्र अघि जो–जो जहाँ–जहाँ थियो त्यस्तै गरी फेरि भरिपूर्ण भयो ।

हे अगस्त्य मुनि ! “श्री स्वस्थानी परमेश्वरीको निन्दा गर्नेको पापका प्रभावले त्यत्रो राजभण्डार नै रित्तिन गयो । ती निन्दा गर्ने चन्द्रावतीका दुःख कष्टहरु मैले तिमीलाई सुनाएँ । आउने अध्यायमा उनै श्री स्वस्थानी परमेश्वरीका कृपाले चन्द्रावतीको सारा पाप नाश भई संकट मुक्त भएको कथा पनि सुनाउनेछु ।” भनी कुमारजीबाट आज्ञा भयो ।
इति श्री स्कन्द पुराणे
केदारखण्डे माघ महात्म्ये
कुमार अगस्त्य संवादे
श्री स्वस्थानी परमेश्वरी व्रतकथायां
श्रीस्वस्थानी व्रत माहात्म्य नामं सप्तविंशोऽध्याय ।। २७ ।।
श्री स्वस्थानी परमेश्वरीकी जय ! जय !! जय !!!

षष्ठविंशोेऽध्याय
श्री गणेशाय नम : श्री स्वस्थानी परमेश्वर्यै नमो नम :
कुमारजी आज्ञा गर्नुहुन्छ । हे ! अगस्त्य मुनि !
राज्याभिषेकको केही दिनपछि एक दिन राजाले आफ्नी आमासित भने —“हे माताजी ! ईश्वरीको कृपाद्वारा हामी यसबेला दुःखी छैनाै, सबै थोकले परिपूर्ण छौं । यस्ता अवस्थामा हामीले धर्म र कर्तव्य बिर्सियौं भने ठूलो अकल्याण होला । तसर्थ हे आमा ! मलाई यस्तो लागेको छ कि हामीले आफ्ना राज्यमा भएका सदाचारी, सत्कर्मी र पूर्वजहरुले खनिदिएका बाटामा हिंडेका सबै सज्जन, लाटा–लंगडा, अपाङ्ग र दुःखीहरुलाई बोलाई राम्रा–राम्रा व्यञ्जन–मिष्ठान्न सहितको भोजनले तृप्त गराऊँ । सज्जन ब्राम्हाणहरुलाई दक्षिणा पनि दिऊँ । जसलाई जो कुराले दुःख कष्ट छ त्यो हटाउने उपाय गरौं । आमा ! यो जन्ममा गरेका दान धर्मले अर्को जन्मलाई सहाय हुन्छ ।

पुत्र नवराजका कुरा सुनी माता गोमाले भनिन् —“पुत्र ! यी कुरा कल्याणकारी हुन् । तिम्रो चित्त सधै धर्ममा मात्र लागोस् । निमन्त्रणा गर्दा चन्द्रज्योति नगरमा भएका तिम्रा साथी सँग सनातनी ब्राम्हाण र अरु सज्जन सहित त्यहाँका दुःखी–दरिद्रीलाई पनि बोलाउनु पर्छ । तिम्री पत्नी चन्द्रावती माइतमा छिन्, उनलाई पनि लिन पठाउनुपर्छ । यो महान् भोजमा वेद विद्यामा पारंगत भएका कुनै पनि ब्राम्हाण छोडिनु हँुदैन ।” आमाको कुरा सुनी राजा नवराजले माताको आज्ञा शिरोपर गरी मन्त्रीलाई बोलाई भने —“हे मन्त्री ! हाम्रा राज्यमा जति ब्राम्हाणहरु छन्, ती सबैलाई बोलाएर भोजन गराउनु पर्छ अनि सबै सज्जन, अपाङ्ग र दुःखी समेतलाई खुवाउनु पियाउनु र उनीहरुका कष्ट हटाइदिनुपर्छ । यसकारण, ती सबैलाई निमन्त्रणा गर्न पठाऊर चाहिने सामाग्री तयार गर” भनी गोमा माताले अह्राए अनुसार चन्द्रज्योति नगरका आफ्ना साथी–संगी र त्यहाँका सनातनी ब्राम्हाण,वरुणपुरमा भएका आफ्ना सासू र ससूरा सहित आफ्नी पत्नी चन्द्रावतीलाई समेत निमन्त्रणा सँगै लिन पठाउनु भन्ने हुकुम गरे ।

मन्त्रीले पनि हुकुम बमोजिम सबै काम पूरा गरे । चन्द्रवतीलाई लिन फौजका साथ डोलेहरुलाई समेत पठाए । डोलेहरु वरुणपुरका अग्निस्वामीका घरमा पुगी आफ्नो परिचय दिए अनि नवराज लावण्य देशका राजा भएका र रानी चन्द्रावतीलाई लिन भनी आएका छौं भनी अग्निस्वामीसित भने । चन्द्रावतील पनि यी सबै कुरा सुनिन् र आश्चर्य मान्दै डोलेहरु सित सोधिन—“हे डोले हो ! नवराज कसरी राजा हुन गए ?” त्यो मलाई भन ।

यी कुराहरु सुनी डोलेहरुले नवराजलाई हात्तीले सुवर्ण कलशका जलले अभिषेक गरी जयमाला पहिराई राजा रोजेको सबै विवरण सुनाए र भने —“ती हाम्री महारानी चन्द्रावती कहाँ होइबक्सिन्छ ? तिमीले गएर छिटो यी कुरा भनिदेऊ । नगएमा अनि ढिलो भएमा राजाबाट रिसानी हुनेछ । डोलेहरुका यस्ता कुरा सुनी चन्द्रावती मनले अति हर्ष मान्दै “अग्नि स्वामीकी छोरी नवराजकी पत्नी,चन्द्रावती भन्ने म नै हुँ” भनिन् । डोलेहरुले पनि खुशी मान्दै हतार–हतार प्रणाम गरे अनि भने —“हे महारानी ! छिटै सावरी होस्, सरकारको यस्तै हुकुम छ । अब विलम्ब गर्नु ठीक छैन । वहाँ लावण्य देशमा राजाबाट वृहत भोजको आयोजना गरिबक्सिएको छ । त्यसका निम्ति तपाईका बाबा–महतारीलाई पनि निमन्त्रणा दिनु भन्ने हुकूम छ । वहाँहरु चैं चार दिनपछि यहाँबाट हिड्दा पनि हुन्छ । हामीले वहाँहरुलाई चिनेको नहुँदा हजूरबाट यो खबर आफ्ना माता–पितामा पुर्याई बक्सियोस्” भनी विन्ति गरे ।
त्यसपछि चन्द्रावतीले बाबा–महतारी छेउ पुगी भएभरका वृत्तान्त सुनाइन् र आज्ञा पाए म चाहीँ आज नै जाने थिएँ भनी आज्ञा मागिन् । आफ्नी छोरी चन्द्रावतीबाट यस्तो राम्रो कुरा सुन्न पाएका अग्निस्वामी र उनकी पत्नीलाई अगाध हर्षले छोप्यो । छोरीका शिरमा आफ्ना दुवै हातले सुम्सुम्याउँदै “धन्य हाम्रा ज्वाईं धन्य हाम्री छोरीको भाग्य, धन्य हाम्रो जन्म” भन्दै दुवै जनाले हर्षांश्रू झारे । त्यसपछि छोरीलाई राम्रा–राम्रा वस्त्र अलंकार पहिराई —“हे पुत्री ! ज्वाईंले लिन पठाउनु भएको रहेछ, अब विलम्ब गर्नु हुँदैन । हाम्री छोरी भएर तिमीले आज रानी हुन पाउनु हाम्रो पनि कोख र काख धन्य भयो, अब जाऊ भनी विदा दिए ।

रानी चन्द्रावतीले पनि माता–पितालाई प्रणाम गरी, आफ्ना साथी संगिनी र छिमेकीहरुसित विदा लिई, पालकीमा चढी लावण्य देशको बाटो लागिन् । चन्द्रावतीको विदामा कतिले आँसु झारे तर रिस र डाह गर्नेहरुले भने—“आफ्ना पुरुष परदेश गएको मौका छोपी दुःख पाएकी सासूलाई एक्लै छोडी माइतमा बस्ने अपराधिनी पनि महारानी हुन पुगी” भनी मन–मनमा ईष्र्या लिए ।

उता चन्द्रावतीलाई लिएर गएका रक्षक सहित डोलेहरु एउटा ठूलो वनमा मृग–मृगिणी आदि बनचर, पशहरु, भाले–पोखी जोडी–जोडी भएका मयूर, मूनाल, जूरेली, ढुकुर आदि चरा–चुरुङ्गीहरु, ठूला–ठूला पोखरीमा खेलिरहेका राजहंश, चखेवा,जलेवा, मलेवाहरु र पलाँस, सिरीस, जाई, चूही, शीमल, गुलमेहर आदिका ढकमक्क फूलेका वृक्षहरुले त्यो वनलाई शोभा दिईरहेका अनि नाना वृक्षमा नाना फलहरुले हाँगा लच्किरहेका थिए ।

त्यो ठाउँमा स्वर्गका कुनै अप्सराहरुले श्री स्वस्थानी परमेश्वरीको पूजा गरिरहेको डोलेहरुले देखि चन्द्रवतीसित विन्ति गरे—हे महारानी ! हामीलाई भोक लाग्यो, त्यहाँ पर निकै वटी स्त्री भेला भएर केही गरिरहेका देखिन्छन् । त्यहाँ गएर केही पाएमा खाई आउने छौं । यो सुनी चन्द्रावतीले जाने आज्ञा दिईन् र डोलेहरुले म्यानालाई भुइँमा बिसाई अप्सराहरु भए ठाउँमा पुगी सोधे — “तिमीहरु कौ हो ? कहाँबाट आएर के गर्न लागको हौ ?” यस्ता प्रश्न सुनेर अप्सराहरुले —“हे मनुष्य हो ! यी स्वस्थानी देवी हुन् । यहाँ प्रतिमाभित्र श्री स्वस्थानी परमेश्वरी छिन् र प्राण प्रतिष्ठा गरी उनै ईश्वरीको पूजा गरिरहेका छौ । हामी स्वर्गबाट यहाँ आई पूजा लगाउँदै छौ” भनी बताए ।

अप्सरहरुका कुरा सुनेर डोलेहरुका ह्रदयमा पनि श्री स्वस्थानी परमेश्वरी प्रति श्रद्धा भक्ति उत्पन्न भयो र “हामी पनि तपाईंहरुका साथमा पूजा गर्छौं तर हामीसित कुनै सामग्री भने छैन । जसो गरेर हुन्छ हामीलाई पनि गराउनुहोस्” भनी अप्सरासित आग्रह गरे । अप्सराहरु पनि आफ्नै संसर्गमा पूजा गराउन राजी भए । अनि डोलेहरुले मालिकहरुको सदादिन भारी बोकी, डोली बोकी पाएको ज्याला कमाइको भेटी द्रव्य चढाई पूजा गरे । पुजा सकेर प्रसाद झिकी अप्सराहरुले डोलेहरुलाई दिदै भने—“हे भारवाह ! जुन मनुष्यहरुले श्री स्वस्थानी परमेश्वरीको व्रत गर्लान्, कथा सुन्लान्, अथवा तिनका महिमाले युक्त ग्रन्थहरु घरमा राख्लान् तिनका सम्पूर्ण पाप, ताप, दुःख दारिद्र्य, शोक–रोग, नाश हुँदै गएर यो लोकमा सुःख–शान्ति–सन्तति, सम्पत्ति, दिर्घायुष्य प्राप्त गरी अन्त्यकालमा दिव्य रुप लिई कैलाशमा गएर बस्न पाउँलान् । बाटो लागेका बटुवा भएर पनि आज तिमीहरु धन्य रहछौ” भनी ती अप्सरा स्वर्गलोकमा गए । डोलेहरु पनि आफ्ना–आफ्ना हातमा प्रसाद बोकी त्यहाँबाट म्याना बिसाएका ठाउँमा रानी चन्द्रवतीका सामु पुगेर हाजिर भई प्रणाम गरे ।



इति श्री स्कन्द पुराणे
केदारखण्डे माघ महात्म्ये
कुमार अगस्त्य संवादे
श्री स्वस्थानी परमेश्वरी व्रतकथायां
स्वस्थानी व्रतवर्णनं नाम षष्ठविंशोऽध्याय : ।। २६ ।।

श्री स्वस्थानी परमेश्वरीकी जय ! जय !! जय !!!