Insparcom

08/15
Ons pap had een hele kast boeken en tegen de tijd dat ik 12 jaar was, had ik ze allemaal wel gelezen. Het moet dus een jaar of 50 geleden zijn dat ik 08/15 van Hans Helmut Kirst voor de eerste keer las. 08/15 verwijst naar een model machinegeweer uit de eerste wereldoorlog, dat al lang vervangen had moeten worden. Nul-acht-vijftien werd een woord dat door Duitse soldaten werd gebruikt om te verwijzen naar constant terugkerende dingen in hun dagelijks leven, naar routinematige acties die allang hun betekenis hadden verloren, naar intimidatie en kwelling die men accepteerde zonder te vragen waarom.

08/15 is een trilogie, die speelt in een Duitse artillerie-eenheid voor, tijdens en op het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het boek gaat niet over Nazi’s of de SS, maar over een ‘normale’ Duitse legereenheid. Het leest lekker weg en er zit humor in. En je leert er van dat je met gezond verstand, menselijkheid en een zekere handigheid een heel eind komt in de machinebureaucratie die het leger is.
08/15 begon pas echt te leven toen ik naar de Koninklijke Militaire Academie ging. Korporaals Ash en Kowalski, kanonnier Vierbein, wachtmeester Platzek, luitenant Wedelmann, Opper Schulz, Majoor Luschke; alle spelers uit het eerste boek (De Kazerne) bleken (arche)types te zijn die rond liepen in de biotoop van de KMA in Breda. Een aantal gebeurtenissen uit het boek bleken bijna letterlijk te spelen op de KMA. Toen een aantal stelende koks gepakt werden moest ik automatisch denken aan de frauderende wachtmeester Rumpler, die hetzelfde deed in 1939. Ook de menselijke interactie of juist het gebrek er aan zag ik helaas te vaak terug. Van korporaal Ash leerde ik dan weer dat er juist door de regels te kennen, er van alles mogelijk is in het leger. 08/15 is het (her)lezen meer dan waard. Zonder het nou meteen verplichte literatuur te willen maken op officiers- en onderofficiersopleidingen, zou het absoluut een bijdrage kunnen leveren aan het voorkomen en bespreekbaar maken van ongewenst gedrag.
(08/15 Omnibus - De kazerne/De oorlog/Het einde, Hans Hellmut Kirst, ISBN 9789022507476 (uit druk, tweedehands te koop bij Bol, Duitse versie ISBN 978-3938176788 nog wel verkrijgbaar. De gelijknamige films zijn te vinden op YouTube)