Open Monumentendag Utrecht

Op zaterdag 12 september 2026 is het zover: de 40ste editie van Open Monumentendag Utrecht! 🎉 Staat hij al in je agenda?

Tientallen Utrechtse monumenten openen dan gratis hun deuren. We kondigen binnenkort ons gehele programma aan, dus houd onze social media, website en nieuwsbrief in de gaten. 🗝

💧🐀 Voor het eerst sinds 2017 geopend tijdens Open Monumentendag: het rioolgemaal aan de Van Esveldstraat / Kardinaal de Jongweg van de Gemeente Utrecht. Hier wordt maar liefst de helft van het Utrechtse rioolwater naar de zuivering gepompt!

Dit rioolgemaal werd gebouwd tussen 1957 en 1959, naar ontwerp van ir. Nijs Spronk, in typische wederopbouw-stijl. Het speelde een belangrijke rol in de groei van de stad: het pompte afvalwater weg en droeg zo bij aan de volksgezondheid.

Wat het gebouw extra bijzonder maakt, is het kunstwerk in de gevel 👀 Een rat in een rioolbuis, ontworpen door beeldhouwer Jan van Luijn. Een opvallende keuze, want juist in die tijd wilde men een schoon en modern imago uitstralen. Toch kwam de suggestie voor een rioolrat van de kunstcommissie, in het kader van de zogeheten percentageregeling: 1,5% van de bouwsom van publieke gebouwen werd besteed aan kunst. 🔧 Zo ontstond er in de jaren ’50 een bloei van monumentale, vaak goed herkenbare kunstwerken in de openbare ruimte.

In 2017 werd het gemaal grondig gerenoveerd én heropend tijdens Open Monumentendag. En op zaterdag 12 september kun je dit jaar weer een uniek kijkje nemen. Houd onze website en socials in de gaten voor updates over alle deelnemende monumenten! 👣

Fotocredits: Het Utrechts Archief