Chindwin Magazine

https://www.salayam-media.org/igor-blazevic/

အစိုးရ အကြမ်းဖက်မှုနောက်မှာ ပြည်သူ့ဗျူဟာ ဘယ်လိုရှိမလဲ

အီဂေါ

မြန်မာနိုင်ငံမြို့အသီးသီးမှ သွေးထွက်သံယိုများ၊ သေဆုံးပြည်သူများ၊ ဒဏ်ရာရသူများ၏ ဗွီဒီယိုနှင့်ဓာတ်ပုံများကို မနေ့က တွေ့ခဲ့ကြရသည်။ အဖမ်းခံရသူများကိုလည်း တွေ့မြင်ရသည်။ ထိုဓာတ်ပုံ ဗွီဒီယိုများနှင့် အတူပါလာသော နာကျင်မှုနှင့် ဒေါသကိုလည်း မြင်ရပါသည်။ ဓာတ်ပုံများနှင့် သတင်းစကားများက နာကျင်စွာ အော်ဟစ် အကူအညီတောင်းခံနေပါသည်။ ထို့အပြင် အကြမ်းမဖက်နည်းဖြင့် အလုပ်ဖြစ်ပါ့မလား ဟူသော မေခွန်းကလည်း မကြာခဏပေါ်လာပါသည်။

အကြမ်းမဖက် ဆန့်ကျင်ရေးကအလုပ်မဖြစ်လျှင်၊ ကျည်ဆံအစစ်များဖြင့် ပစ်ခတ်ခံနေရလျှင် အခြားနည်းလမ်းမပြောင်းသင့်ဘူးလား၊ အကြမ်းဖက်၍ မိမိကိုယ်ကိုယ် မကာကွယ်သင့်ဘူးလားဟု မေးကြသည်။ "အကြမ်းမဖက်ပါနဲ့ စည်းကမ်းကြီးကြီးနဲ့ကို အကြမ်းမဖက်ပါနဲ့။ အကြမ်းဖက် တုံ့ပြန်ရမည်ဟူသော သတင်းစကားကို နားမ​ထောင်ပါနဲ့" ဟု ထပ်မံ၍ သတင်းစကားပါးလိုပါသည်။

ဒေါသနှင့် ထိတ်လန့်စိတ်ကြောင့် အကြမ်းဖက်ရန် ဆော်ဩကြသည်ကို နားလည်ပါသည်။ ထိုသို့ဆိုလျှင် သွေးဆူလွယ်သော တိုက်ခိုက်ရေးသမား၊ အရှည်မမြင်သော ဗျူဟာသမားဖြစ်နေမည်ကို သတိပြုရပါမည်။ စစ်တပ်ဘက်မှ လူငယ်များ အကြမ်းဖက်လာအောင် လှုံ့ဆော်သော ဒလန်များလည်း ရှိပါသည်။ အကြမ်းမဖက်ကြပါနှင့် အခြားသူများကိုလည်း အကြမ်းမဖက်အောင် ဖျောင်းဖျပေးပါ။

စစ်တပ်နှင့်ရဲ၏ အကြမ်းဖက်မှုသည် မည်သည့်အခါကမှ မတော်တဆ မဟုတ်ပါ။ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိနှင့် လာသော အမိန့်များဖြစ်ပါသည်။ သူတို့၏ ယခုရက်များအတွင်း အကြမ်းဖက်မှုသည် တိကျသော ရည်ရွယ်ချက်များရှိသည်။

၁။ ပထမ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အကြမ်းဖက်မှုအားဖြင့် ကုလသမဂ္ဂတွင် စစ်ကောင်စီ၏ အရေးနိမ့်မှုကို အလျင်အမြန် ဖုံးသွားမည့် ပြည်တွင်းပြည်ပ သတင်းမီဒီယာ အခြေအနေကို ဖန်တီးရန်ဖြစ်သည်။

၂။ ဒုတိယရည်မှန်းချက်မှာ လူထုတွင်း ကြောက်စိတ်ဖန်တီးရန် ဖြစ်သည်။ ဆန္ဒပြပွဲတွင်ဆက်ပါနေလျှင် ကြုံရမည့် အန္တရာယ်နှင့် ပေးဆပ်ရမည့် တန်ဖိုးမှာ ကြီးသည်ဟု ပြရန်ဖြစ်ပါသည်။ ထိုသို့ဆိုလျှင် လာမည့်ရက်များတွင် ပြည်သူများလမ်းပေါ်ထွက်ရန် အနည်းငယ် တုံ့ဆိုင်းသွားမည်။

၃။ တတိယနှင့် အဓိက ရည်မှန်းချက်မှာ ဒေါသထွက်နေသော လူငယ်များဆီမှ တန်ပြန်အကြမ်းဖက်မှု ပေါ်လာစေရန်ဖြစ်ပါသည်။ တန်ပြန်အကြမ်းဖက်လာရန်မှာ အာဏာသိမ်းစစ်ကောင်စီမှ အဓိက လိုအပ် နေသော အရာဖြစ်ပါသည်။ နိုင်ငံတဝှမ်းမှ ဆရာဝန်များ၊ ဆရာများ၊ ဝန်ထမ်းများ၊ အလွှာအသီးမှ လူကြီး လူငယ် ဆယ်ကျော်သက် ယောကျာ်း မိန်းမ အစုံစုံအလင်လင် ပြည်သူများ ပါကြသည့် လှပသော၊ အေးချမ်းသော၊ စည်းကမ်းရှိသော ဆန့်ကျင် ဆန္ဒပြမှုနေရာတွင် လမ်းပေါ်တိုက်ပွဲများဖြင့် အစားထိုးရန် တပ်က လိုလားပါသည်။ ထိုသို့သော ကျယ်ပြန့်ကြီးမားသည့် ပြည်သူများနေရာတွင် ကျောက်တုံးများ၊ ရေနံဆီဗုံးများဖြင့် ပစ်နေသော လူငယ် ၁၀၀၊ ၂၀၀ ခန့်နှင့် အစားထိုးသွားသည့် အခြေအနေကို တပ်က လိုချင်ပါသည်။ သူတို့နောက်တွင် ထောင်ချီသော ပြည်သူများ ရှိမနေသည့် ထိုအခင်းအကျင်းကို လိုချင်ပါသည်။ တပ်သည် ထိုလူ ၁၀၀/ ၂၀၀ အား မည်သို့ကိုင်တွယ်ရမညိကို သိပါသည်။ သူတို့သည် အကြမ်းဖက်ဆန့်ကျင်မှုကို အကြမ်းဖက် နှိပ်ကွပ်ရန် လေ့ကျင့်ထားသူများ ဖြစ်ပါသည်။

အမြဲတမ်း အသွင်ပြောင်းနေ၍ ဥာဏ်ပညာပါသော မထင်မှတ်သည့် အကြမ်းမဖက်နည်းလမ်းများကို တပ်သည် မကိုင်တွယ်တတ်ပါ။

ထိုအချက်ကြောင့်ပင် ယနေ့အတွက် အရေးကြီးဆုံး အကြံပြုချက်မှာ မကြမ်းမဖက်ရန် ဖြစ်ပါသည်။

- အကြမ်းမဖက်ပါနှင့် အကြမ်းမဖက်ဆန့်ကျင်ရေးကို ကြပ်ကြပ်စောင့်ထိန်းပါ။

- အင်တာနက်တွင် ဓာတ်ပုံ၊ ဗွီဒီယို ဖြန့်ဝေမှုများကို သတိပြုပါ။ လူအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ကြောက်စိတ်ဖန်တီးရေး လုပ်နေသော တပ်၏ ယန္တရားတွင် သတိမထားမိဘဲ ဝင်ကူညီနေသူ မဖြစ်ပါစေနှင့်။ ထိတ်လန့်စရာပုံရိပ်များ ပျံ့နှံ့လျှင် လူထုတွင်း ကြောက်စိတ်ကြီးလာမည်။ တဖက်တွင်လည်း စစ်တပ်နှင့်ရဲ၏ ရာဇဝတ်မှုများကို မှတ်တမ်းမှတ်ရာ သေသေချာချာ ရှိထားရပါမည်။ အခြေအ​နေမှန် ရုပ်သံမှန်များတွင် လူထုလှုပ်ရှားမှုဘက်မှ အားဖြစ်စေမည့် ဇာတ်ကြောင်းနှင့် သတင်းစကားပါရပါမည်။ ဓာတ်ပုံနှင့်ဗွီဒီယိုများသည် သူ့ချည်းသာ မဟုတ်ပါ။ သူက သယ်ဆောင်ပေးသော သတင်းစကား ရှိပါသည်။ ကြောက်လန့်သွားမည့် ရှုံးပြီဟူသော စိတ်မျိုးဖြစ်စေမည့် ဇာတ်ကြောင်းများ မပြန့်ပါစေနှင့်။ အားပေး အားရှိစေသော သတင်းစကားသာဖြစ်ပါစေ။

- နောက်ဆုံးအနေနှင့်အကြံပြုလိုသည်မှာ ခန့်မှန်း၍ ရသောပုံစံမှ နေ၍ အခြားနည်းပရိယာယ်များသို့ ပြောင်းပါ၊ ယခုလုပ်နေသော နည်းတွင် ဘယ်နေရာလူစုမည်ဟု ကြိုသိနေသည်။ လုံခြုံရေး ယူထားသော နေရာများကို ရှောင်၍ မထင်မှတ်သော နေရာများမှ ထွက်ပါ။ တိုက်ရိုက် ရင်ဆိုင်မှု မဟုတ်ဘဲ ဘာလုပ်ရမှန်းမသိဖြစ်မည့် တင့်ကားများ လွှတ်ရန် မလွယ်သည့် နည်းလမ်းများ ရှာပါ။ ဆန္ဒပြနေတာလား ကစားနေတာလား မရှင်းမလင်းဖြစ်မည့် နည်လမ်းများ အရွှင်ရပ်ဝန်းများ လုပ်၍ရပါသည်။ နှိမ်နင်းရန် မလွယ်သော အလုပ်များဖြစ်ရမည့် တပြိုင်တည်းတွင် လူအများပါဝင်ဆင်နွှဲနိုင်သော လှုပ်ရှားမှုများကို ဦးတည်ရမည် ထင်ပါသည်။

Igor Blazevic အီဂေါ ဘလာဇီဗစ်

—————————————————

၂၀၁၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၆ ခုနှစ်အတွင်း Igor Blazevic ဟာ Educational Initiatives ရဲ့ ဦးဆောင်ဆရာ တဦး ဖြစ်ခဲ့ပြီး Comparative experiences of successful and failed transitions to Democracy “ဒီမိုကရေစီ အသွင် ကူးပြောင်းမှုများ အောင်မြင်ခဲ့ခြင်းနှင့် ကျဆုံးခဲ့ခြင်း အတွေ့အကြုံများ“ သင်တန်းတွေကို သင်ကြားပို့ချခဲ့ပါတယ်။

လက်ရှိမှာ ချက်နိုင်ငံ Prague Civil Society Centre နဲ့ အရှေ့ဥရောပ၊ ကော့ကေးဆပ်ဒေသနဲ့ အာရှအလယ်ပိုင်း နိုင်ငံတွေက အရပ်ဘက်လူထုကို ပံ့ပိုးအားပေးတဲ့ စီမံချက်တွေကို လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ Igor Blazevic ဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ “လူ့အခွင့်အရေးနဲ့လူ့သိက္ခာ ရုပ်ရှင်ပွဲတော်” လုပ်ရာမှာ အဓိကပူးပေါင်းပံ့ပိုးတဲ့ “One World Human Rights Film Festival” ကို တည်ထောင်သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

အွယ်ပီး

MYANMAR / BURMA Opinion: ပြည်သူတွေကို အာဏာပြန်အပ်ဖို့ အတွေးအခေါ်အချို့?
လွန်ခဲ့တဲ့ရက်အတွင်း အရပ်သားအစိုးရကို တစ်နှစ်အကြာမှာ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းမှာလားလို့ သတင်းသမားအချို့က မေးခဲ့တယ် ။ ငါးလအတွင်း အငြိမ်းစားယူရမယ့် စစ်ဦးစီးချုပ် မင်းအောင်လှိုင်က ကူပွန်အဖွဲ့နဲ့ အောင်မြင်သွားပြီဆိုတဲ့ မေးခွန်းမှားနေတယ် ။ အဲဒီမေးခွန်းအပေါ် ရှင်းလင်းစွာ တုံ့ပြန်တာက - နိုးပါ ။ ဗိုလ်ချုပ်မင်းအောင်လှိုင် ယခုမှစ၍ တစ်နှစ်အတွင်း ဘယ်အရပ်သားအစိုးရကိုမှ အာဏာလက်မအပ်တော့ဟုဆို ဒါက အခုဖြစ်ပျက်နေတာကို အာရုံစိုက်မယ့်အစား နိုင်ငံခြားသတင်းထောက်တွေ ၊ ပွန်ဒက်စ်တွေ ၊ မူဝါဒချမှတ်သူတွေကို ဝေးဝေးနဲ့ မှားယွင်းတဲ့ dilemma တွေ ဖြစ်အောင် လုပ်တာက စမတ်ကျတဲ့ ဆက်သွယ်ရေး လှည့်ကွက်တစ်ခုပဲ ။ တစ်နှစ်အကြာမှာ Putschist Ming Aung Hlaing နဲ့ သူ့ရဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သူတွေဟာ အရပ်သားအဝတ်အစားနဲ့ အာဏာသိမ်းမယ့်အချိန်အထိ အနည်းငယ် ရွှေ့ဆိုင်းဖို့ အကြောင်းပြချက်ရှာတွေ့လိမ့်မယ် ။ အများဆုံးဖြစ်နိုင်တာကတော့ ယူနီဖောင်းနဲ့ မင်းအောင်လှိုင်ကို အရပ်သားဝတ်စုံနဲ့ မင်းအောင်လှိုင်ကို အာဏာသိမ်းခြင်းပဲ။
သို့သော်လည်း မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ putsch က fait accompli မဟုတ်သေးဘူး ။ အဲ့လိုဖြစ်ချင်ပေမယ့် မစ်ရှင်အောင်မြင်သေးဘူး ။.. မစ်ရှင်အောင်မြင်ဖို့.. မစ်ရှင်အောင်မြင်ဖို့.. မင်းအောင်လှိုင်က.. မြန်မြန်ဆန်ဆန်....... သူ့ကို လက်ခံဖို့နဲ့ ဖြစ်ပျက်ပြီးတဲ့ အရာတစ်ခုကို အပြီးသတ်ပြီးတဲ့ အရာတစ်ခုကို လက်ခံဖို့ အိမ်တွင်း ကစားသမားတွေ လိုအပ်နေပါတယ် ။ ဒါကြောင့် သူနဲ့သူ့ရဲ့ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သူတွေဟာ ဘက်ပေါင်းစုံက ကတိတွေပေးနေကြပြီး တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ စစ်ရေး ၊ ရဲ ၊ သွက်လက်လက်နဲ့ လူမျိုးရေးခွဲခြားသူတွေဟာ လူတိုင်းကို တည်ငြိမ်အေးချမ်းစွာ တိတ်ဆိတ်စွာနေထိုင်ဖို့ ကြောက်လန့်နေကြပါတယ် ။ သူတို့က လူတိုင်းကို ထုံးစံအတိုင်း စီးပွားရေးစစေချင်ကြတယ် ။ ပုံမှန်ဆက်ဆံရေးကို ပုံမှန်အတိုင်း ပြန်စဖို့ နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းလည်း လိုတယ် ။ လက်ရှိကူပွန်ပဲ အောင်မြင်မှာဖြစ်ပြီး မင်းအောင်လှိုင်က ဘယ်အချိန်မှာ အာဏာကို ဗိုလ်ချုပ်နဲ့ သမ္မတအဖြစ် သူ့ကိုယ်သူ ဗိုလ်ချုပ်နဲ့ ပြည်သူ့ဝတ်စုံနဲ့ သမ္မတအဖြစ် ဘယ်လိုကိုင်တွယ်ချင်လဲဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်ဖို့ လက်လွတ်ခွင့် ရှိပါတယ် ။ ထိုင်းမှာရော အီဂျစ်မှာရော ဘာတွေဖြစ်ပျက်ခဲ့သလဲဆိုတာကိုသာ စိတ်ထဲထားပါ ။
အရပ်သားနားမလည်မှု ၊ ထက်မြက်မှု ၊ အကြီးအကျယ် သပိတ်မှောက်မှု ၊ နိုင်ငံတကာသံတမန်ဖိအားနှင့် စမတ်စီးပွားရေးစနစ်တို့ကို ပစ်မှတ်ထားမည်ဆိုပါက မြန်မာစစ်တပ်၏ ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားမှု (သူတို့အနည်းငယ်သာရှိပြီး မြန်မာ့စီးပွားရေး၏ လူတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ထိန်းချုပ်ထားသည်) နှင့် မင်းအောင်လှိဒင်မိသားစုစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၏ မိသားစုစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ သူ့ဗိုလ်ချုပ်တွေ ပုံမှန်လုပ်လို့ မရတော့ဘူးဆိုတာထက်. ဤကူပွန်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကြံ့ခိုင်သော ဒီမိုကရေစီနှင့် လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတသော ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်များကို ဆန့်ကျင်ခြင်းသာ မဟုတ်ပေ ။ (သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာသူများမှ အတည်ပြုသည်) တပ်မတော်ကိုယ်တိုင်က တိုင်းပြည်အပေါ် ဒီဇိုင်းဆွဲပြီး တင်သွင်းလာတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဆန့်ကျင်ဖို့ ချမှတ် မြန်မာ့တပ်မတော်ကို အကောင်းတကာ့အကောင်းဆုံးဆန့်ကျင်ပြီး တိုင်းပြည်ကိုလုံးဝဆန့်ကျင်
အနည်းဆုံးတော့ မြန်မာနိုင်ငံက လူတွေ ယူနီဖောင်းဝတ်ပြီး ဘယ်လောက်ဆန့်ကျင်ပြီး ကန့်ကွက်တယ်ဆိုတာကို ပြည်ပက ဘယ်သူမှ လက်မခံသင့်ဘူး ။

မှားနေသည့်မေးခွန်း - သာလာယံ MYANMAR / BURMA Opinion: ပြည်သူတွေကို အာဏာပြန်အပ်ဖို့ အတွေးအခေါ်အချို့? လွန်ခဲ့တဲ့ရက်အတွင်း အရပ်သားအစိုးရကို တစ်နှစ်အကြာ.....