Boom Myanmar

အစာခြေစနစ်အားနည်းရင် ဘယ်လောက်ပဲ ကောင်းတာစားစား... ခန္ဓာကိုယ်က အပြည့်အဝ မရနိုင်ဘူး
"ဗိုက်ပွတာ၊ လေများတာ" ဟာ အစာခြေစနစ်ဓာတ် (မီးဓာတ်) အားနည်းလာပြီဆိုတဲ့ သတိပေးချက်ပါပဲ။
လူအများစုက ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ပြီး သန့်ရှင်းတဲ့ အစားအစာတွေစား၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက် ဖျော်ရည်တွေ သောက်၊ အာဟာရဖြစ်တဲ့ အစားအစာကောင်းတွေ နေ့တိုင်းစားကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ "ခန္ဓာကိုယ်က ပိုကောင်းမလာဘူး" လို့ ခံစားရတက်ကြတယ်။ ဗိုက်တင်းတာ၊ လေအောင်းတာ၊ မောပန်းနွမ်းနယ်တာ၊ လေများတာတွေ ရှိနေတုန်းပဲ။
မြန်မာတိုင်းရင်းဆေးဆရာတွေ ပြောလေ့ရှိတာက...
"ဘယ်လောက်ပဲ ကောင်းတာစားစား၊ အစာခြေမီးဓာတ်အားနည်းနေရင်... ခန္ဓာကိုယ်က အစားအစာကနေ စွမ်းအင်ကို မရနိုင်ဘူး"

မီးဓာတ် ဆိုတာဘာလဲ?
မြန်မာ့တိုင်းရင်းဆေးပညာအရ "မီးဓာတ်"ဆိုတာ
အစားအစာတွေကို "ချေဖျက်ဖို့၊ စုပ်ယူဖို့၊ စွမ်းအင်အဖြစ် ပြောင်းလဲဖို့" ကူညီပေးတဲ့ စွမ်းအင်ပါ။
အစာအိမ်ထဲက မီး (အစာခြေမီး) အစာကို ချေဖျက်သည်။
အသည်းထဲက မီး (စစ်ထုတ်မီး) အစားအစာကို စွမ်းအင်အဖြစ် ပြောင်းလဲသည်။
နှလုံးထဲက မီး (နွေးထွေးမီး) သွေးလည်ပတ်မှုကို လှုံ့ဆော်သည်။

မီးဓာတ် ကောင်းမွန်စွာ အလုပ်လုပ်တဲ့အခါ
အစားအစာတွေဟာ စွမ်းအင်အဖြစ် အကုန်အစင် ပြောင်းလဲသွားတယ် ခန္ဓာကိုယ် သန်မာပြီး တက်ကြွလန်းဆန်းစေပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ မီးဓာတ် စတင်အားနည်းလာတဲ့အခါ...
အစာခြေစနစ်တစ်ခုလုံး "နှေးကွေး" လာပါတယ်။
စားလိုက်တဲ့ အာဟာရကောင်းတွေဟာ စွမ်းအင်အဖြစ် အပြည့်အဝ မပြောင်းလဲနိုင်ပါဘူး။
မီးဓာတ်အားနည်းလာတဲ့အခါ လေတွေ စုလာတယ်
မီးဓာတ် အားနည်းတဲ့အခါ အစာခြေနှေးမယ် အူလမ်းကြောင်းထဲမှာ လေတွေ အောင်းမယ်။
ထိုင်းတိုင်းရင်းဆေးဆရာတွေက ဒါကို "လေတွေ ဗိုက်ထဲမှာ ဝုန်းဒိုင်းကြဲတာ" လို့ ခေါ်တယ်။

လွယ်လွယ်ကူကူ သတိထားနိုင်တာတွေကတော့-
ထမင်းစားပြီးရင် ဗိုက်တင်းတာ၊ နာကျင်ကိုက်ခဲတာ
အမြဲတမ်း လေတက်တာ၊ ဗိုက်ထဲမှာ လေတွေရှိနေတာ
တချို့တွေမှာ ရင်ဘတ်အထိ တင်းပြီး အသက်ပြည့်အောင် မရှူနိုင်တာ
ဒါမှမဟုတ် အစာစားပြီးရင် အိပ်ချင်တာ၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်တာ

ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ မီးဓာတ် အားနည်းသွားတဲ့အခါ လေတွေ ကောင်းကောင်း မသွားနိုင်ပါဘူး။
ကောင်းကောင်းမသွားတဲ့ လေတွေက "လည်ပတ်" ပြီး ဝမ်းဗိုက်ထဲမှာ မအီမသာ ဖြစ်စေပါတယ်။
မီးဓာတ် အားနည်းစေတဲ့ အပြုအမူများ
အချိန်မမှန်ဘဲ စားသောက်ခြင်း
ရေအေးအေးတွေ ခဏခဏ သောက်ခြင်း
အမြန်စားခြင်း၊ မဝါးဘဲ မျိုချခြင်း
အစာစားပြီး ချက်ချင်း အိပ်ခြင်း
စိတ်ဖိစီးမှုများပြီး အနားယူမှု မလုံလောက်ခြင်း
ဒီအရာတွေက ခန္ဓာကိုယ်ထဲက မီးဓာတ်ကို တဖြည်းဖြည်း လျှော့ချပစ်ပါတယ်။

နောက်ဆုံးမှာ ခန္ဓာကိုယ်က "ဗိုက်ထဲမှာ လေ" နဲ့ "အစာအိမ်ထဲမှာ အအေးဓာတ်" တွေ စုလာပါတော့တယ်။
မီးဓာတ်ကို ပြန်လည် နိုးထစေဖို့ နည်းလမ်းများ
တစ်နေ့တာကို ရေနွေးနွေး ၁ ဖန်ခွက်နဲ့ စတင်ပါ
မနက်ခင်းကတည်းက အစာခြေမီးကို စတင်အလုပ်လုပ်ဖို့ လှုံ့ဆော်ပေးပါတယ်။
အစားအစာကို အချိန်မှန် စားပါ
ခန္ဓာကိုယ်ကို မီးဓာတ်ရဲ့ အချိန်ဇယား သိအောင် လုပ်ပေးပါ။
မီးဓာတ်ကို နွေးစေတဲ့ ဆေးဖက်ဝင်အပင်များ သုံးပါ
ဂျင်း၊ ပိစပ်၊ စပါးလင်၊ ရှားစောင်း၊ နနွင်းဖြူ စတာတွေဟာ မီးဓာတ်ကို လိုအပ်သလောက် ပြန်ပူနွေးစေပြီး အူလမ်းကြောင်းထဲက ပိုလျှံတဲ့လေတွေကို ဖယ်ရှားပေးပါတယ်။
ဗိုက်ကို နှိပ်နယ်ပေးပါ သို့မဟုတ် ဆေးဖက်ဝင်အပူကပ်ပေးပါ
လေလမ်းကြောင်းကို ဖွင့်ပေးပြီး ဗိုက်တင်းတာ၊ နာကျင်တာတွေကို လျှော့ချပေးပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ခါးအလယ်ပိုင်းမှာ လေများသူတွေအတွက် ပိုကောင်းပါတယ်။
စိတ်ကို အနားပေးပါ
နှလုံးထဲက မီးဓာတ်ဟာ စိတ်ခံစားမှုနဲ့ တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်နေလို့ပါ။ စိတ်ဖိစီးမှုများလေ မီးဓာတ် ပိုငြိမ်းလေပါပဲ။
"မီးဓာတ်ဟာ ဘဝပါပဲ။ မီးဓာတ် အားနည်းရင် ခန္ဓာကိုယ်ထဲက စနစ်အားလုံး နှေးကွေးသွားပါလိမ့်မယ်။"
"ဗိုက်ပွတာ၊ ဗိုက်တင်းတာ" ကို သေးငယ်တဲ့ ကိစ္စလို့ မထင်ပါနဲ့။
ဒါဟာ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံး မညီမျှမှုရဲ့ အစပြုရာ ဖြစ်လို့ပါ။
မီးဓာတ် ကောင်းမွန်စွာ ပြန်လည် လည်ပတ်လာတဲ့အခါ
လေတွေဟာလည်း မျှတစွာ လှုပ်ရှားလာမယ်။
အစားအစာတွေ အပြည့်အဝ ချေဖျက်နိုင်မယ်။
ဘဝရဲ့ စွမ်းအင်တွေဟာလည်း တစ်ဖန် ပြန်လည် လင်းလက်လာပါလိမ့်မယ်။

ဇရာထောင်းပေမယ့် ဦးနှောက်ကောင်းစေတဲ့နည်းလမ်းများ
--------------------------------

လေ့ကျင့်ခန်း မှန်မှန်လုပ်ပါ၊

လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ရင် ဦးနှောက်ထဲမှာ BDNF လို့ခေါ်် တဲ့ ပရိုတိန်းဓါတ်များလာတယ်၊ BDNFက ဦးနှောက်ကလာပ်စည်း အသစ်ဖြစ်ပွားဖို့၊ ဦးနှောက်ကလာပ်စည်းအချင်းချင်းဆက်သွယ်ဖို့နဲ့ သွေးကြောမွှာအသစ် ဖြစ်ပွားဖို့ အားပေးတယ်။

နှစ်နှစ်ခြိုက်အိပ်ပျော်ခြင်းရရှိဖို့လိုအပ်တယ်၊

( ညအိပ်ချိန်အားလုံးရဲ့ ၂၅% - တစ်ညမှာ တစ်နာရီခွဲမှာ ၂ နာရီလိုအပ်တယ်။ နှစ်နှစ်ခြိုက်ခြိုက်အိပ်ပျော်မှ ဦးနှောက်ကလာပ်စည်းအနားရတယ်၊မှတ်ဥာဏ်မြဲစေတယ်)။

ဦးနှောက်ဒဏ်ထိခြင်းမရှိအောင် ရှောင်ရှားပါ၊

(ဥပမာ-အရက်အလွန်အကျွံသောက်ခြင်း၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၊ မူးယစ်ဆေးသုံးစွဲခြင်း၊ မကြာခဏ ဦးခေါင်းဒဏ်ရာရခြင်း)။

ပြတ်တောင်းပြတ်တောင်း အစာရှောင်ခြင်း မွေးမြူပါ၊

အစာစားချိန် ၈နာရီ ၊ အစာရှောင်ချိန် ၁၆ နာရီ (ဥပုသ်စောင့်သလို) တစ်ပတ်မှာ ၂ရက် လေ့ကျင့်နိုင်ရင် ဦးနှောက်ကလာပ်စည်း ပျက်စီးမှုနှုန်းလျော့နည်းတယ်၊(ကလာပ်စည်းကို သေစေတဲ့ အညစ်အကြေး ( free radicals) လျော့နည်းသွားလို့ဖြစ်တယ်)။

ဦးနှောက်သွေးကြောမကျဉ်းစေနဲ့၊

(ဦးနှောက်သွေးကြောကျဉ်းစေတဲ့ သွေးတိုးရောဂါ၊ ဆီးချိုရောဂါ၊ သွေးအတွင်း မကောင်းဆီများတဲ့ရောဂါ စတဲ့ရောဂါရှိရင် ကုသပေးပါ၊ ဦးနှောက်သွေးကြောကျဉ်းရင် ဦးနှောက်ကလာပ်စည်းတွေ ပျက်စီးလွယ်တယ်)။

အိုမီဂါ-၃ အဆီ( ငါးကြီးဆီ) ကို မှန်မှန်စားပါ၊

ဦးနှောက်ကျန်းမာရေး အတွက် အကောင်းဆုံးအာဟာရတစ်မျိုးဖြစ်တယ်၊ ( ဦးနှောက်တွင်း သွေးလည်ပတ်မှုကို အားပေးတယ်၊ ဦးနှောက်အာရုံကြောမျှင်ရှင်သန်ကြီးထွားမှုအတွက် အဓိကလိုအပ်တဲ့ အာဟာရဖြစ်တယ်)။

အိုမီဂါ-၃ အဆီများတဲ့အစားအစာများက - ပင်လယ်ငါးကြီးသား (မက်ကရယ်ငါး၊ ဆာမွန်ငါး)၊ ငါးသေတ္တာငါး၊ ဂုန်လျှော်စေ့၊ ချီယာစေ့၊ သစ်ကြားသီး၊ ပဲပိစပ်။

ဓါတ်တိုးဆန့်ကျင်ဓါတ်(antioxidants) များများပါတဲ့ အစားအစာကို ဖြည့်စား၊

( ဒီဓါတ်က ကလာပ်စည်းတွေကို သေကြေပျက်စီးစေတဲ့ အညစ်အကြေးဓါတ် ( free radicals) အာနိသင်ကိုဆန့်ကျင်ချေမှုန်းပေးတယ်)၊ အရောင်မျိုးစုံဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ ဘယ်ရီသီးအမျိုမျိုး၊ ဟင်းချက်အမွှေးအကြိုင်အမျိုးမျိုး၊ ဓါတ်တိုးဆန့်ကျင်ဓါတ်များပြီး အလွယ်တကူရနိုင်တဲ့အစာ- လေးညှင်းပွင့်၊ နနွင်း၊ ကြက်သွန်ဖြူ/နီ၊ ဆီးဖြူသီး၊ ဆီးသီး၊ သလဲသီး။

ဦးနှောက်လေ့ကျင့်ခန်းမှန်မှန်လုပ်ပါ၊

ဦးနှောက်ကိုမသုံးရင် ပြုန်းလိမ့်မယ်၊ တုံးလိမ့်မယ်။
ဦးနှောက်လေ့ကျင့်ခန်းများ

တရားထိုင်ပါ၊
စာရေးစာဖတ်၊ ဖတ်ပြီးရင် ပြန်လည်စဥ်းစားသုံးသပ်၊
ကျွမ်းကျင်မှုအသစ်သင်ကြား၊ ဥပမာ- ဘာသာစကားအသစ်သင်၊ ဝေါဟာရအသစ်ကို လေ့လာ၊ လက်လှမ်းမှီတဲ့ အတတ်ပညာတခုခုကို စတင်သင်ကြား၊

အားနေရင် ပဟေဠိဥာဏ်စမ်းကစားနည်းလေ့ကျင့်ပါ
(game ဆော့ရင်တောင်အကျိုးရှိတာမျိုးရွေးဆော့ပါတယ်)
အပေါင်းအသင်းနဲ့ထိုင်ကစားနည်းမှာပါဝင် - ကျားထိုး၊မှတ်ဥာဏ်လေ့ကျင့်ခန်းအမျိုးမျိုး လေ့ကျင့်။
အာရုံငါးပါးကို

အမြင်အာရုံ - မျက်စိမှိတ်ပြီး တခုခုကို အသေးစိတ်မြင်လာအောင်အာရုံပြု၊ မြင်ရတဲ့ပစ္စည်းကို အမည်ဖော်၊ ၎င်းပစ္စည်းရဲ့ ဂုဏ်သတ္တိကိုစဥ်းစား၊ အရာဝတ္ထုတခုကို စူးစိုက်ပြီးကြည့်၊ အသေးစိတ်မြင်အောင်ကြည့်၊ ရွေ့ရှားနေတဲ့ပစ္စည်းကို အာရုံစိုက်ပြီးလိုက်ကြည့်၊ မျက်လုံးကို ဘယ်ညာမြန်မြန် လှုပ်ရှားကြည့်။

အကြားအာရုံ - အသံတခုခုကိုအာရုံစိုက်၊ ဘာသံလဲဆိုတာဝေခွဲ၊ ဂီတတီးလုံး နားထောင် ၊ ဘယ်ဂီတကရိယာရဲ့ အသံလဲဆိုတာဝေခွဲ၊ လူအုပ်ထဲက ကြားရတဲ့စကားသံကို အာရုံစိုက် နားထောင်ပါ။

အထိအတွေ့အာရုံ - ပစ္စည်းတခုခုကို မျက်စိမှိတ်ပြီးကိုင်ပါ၊ လက်နဲ့စမ်းသပ်ပြီး ပစ္စည်းအမျိုးအမည်၊ ပုံသဏ္ဏန် ၊ အလေးချိန်၊ အမာအပျော့ စတဲ့ အရည်အသွေးများကို ဆန်းစစ်ပါ။

အနံ့အမျိုးမျိုးရှိတဲ့ပစ္စည်းများကို နမ်းကြည့်ပါ၊ ဘာနံ့လဲဆိုတာ ပြောကြည့်ပါ၊

အစာစားတိုင်း အစာရဲ့အရသာက ဘာအရသာလဲဆိုတာ အာရုံပြုပါ။

ဒေါက်တာအုန်းကျော်
(စိတ်ကျန်းမာရေးအထူးကုဆရာဝန်ကြီး)


Share