Pay It Forward

"Intellectual Humility"

🔳 သတင်းအချက်အလက်တွေနဲ့ သဘောတရားရေးရာတွေ ကွဲထွက်နေတဲ့ ဒီနေ့ခေတ်ကြီးမှာ လူတိုင်းဟာ ကိစ္စတိုင်းအပေါ်မှာ ကိုယ်ပိုင်အမြင်၊ ကိုယ်ပိုင်ထင်မြင်ချက်တစ်ခု ရှိထားရမယ်လို့ ထင်နေကြတယ်။

Facebook ပေါ်က နိုင်ငံရေးအခြေအနေ သုံးသပ်ချက်ကနေစလို့၊ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ထဲက ဘောလုံးပွဲဝေဖန်ချက်အထိ၊ ကျွန်တော်တို့ဟာ အရာရာကို သိတယ်၊ နားလည်တယ်ဆိုတဲ့ ပုံစံကို ဖမ်းဖို့ ကြိုးစားနေကြတယ်။

တစ်စုံတစ်ယောက်က ကိုယ့်အမြင်ကို လာစိန်ခေါ်တဲ့အခါ၊ ကိုယ်မှားနေတယ်လို့ ဝန်ခံရမှာကို သေမလောက်ကြောက်ရွံ့တတ်ကြတယ်။

ဒီလို “အမြဲတမ်းမှန်နေရမယ်” ဆိုတဲ့ ဖိအားတွေကြားထဲမှာ ကျွန်တော်တို့ မေ့လျော့ထားခဲ့တဲ့ အစွမ်းထက်ဆုံး အရည်အသွေးတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲ့ဒါကတော့ “ဉာဏ်ပညာဆိုင်ရာ နှိမ့်ချမှု” (Intellectual Humility) လို့ခေါ်တဲ့ “ကျွန်တော်ဒီအကြောင်းကို သေသေချာချာမသိပါဘူး” ဒါမှမဟုတ် “ကျွန်တော်မှားကောင်း မှားနိုင်ပါတယ်” လို့ ရိုးရိုးသားသား ဝန်ခံနိုင်တဲ့ စွမ်းရည်ပါပဲ။

🔳 “ဉာဏ်ပညာဆိုင်ရာ နှိမ့်ချမှု” ဆိုတာ ကိုယ့်မှာ ပညာမရှိဘူးလို့ ဆိုလိုတာမဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ယုံကြည်မှုမရှိတာကိုလည်း မဆိုလိုပါဘူး။ တကယ့်အဓိပ္ပာယ်က “လောကမှာ ငါသိတာထက် မသိတာတွေက အများကြီးပိုကျယ်ပြန့်တယ်၊ ငါယုံကြည်ထားတဲ့အရာတွေဟာ အမြဲတမ်း အမှန်တရားချည်းပဲ ဖြစ်ချင်မှဖြစ်မယ်” ဆိုတာကို လက်ခံအသိအမှတ်ပြုခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါဟာ ကိုယ့်ရဲ့အသိဉာဏ်မှာ အကန့်အသတ်ရှိတယ်ဆိုတာကို နားလည်ပြီး၊ အသိပညာအသစ်တွေအတွက် ကိုယ့်ရဲ့စိတ်တံခါးကို အမြဲတမ်းဖွင့်လှစ်ထားခြင်းပါပဲ။ ပညာမပြည့်တဲ့အိုးဟာ ဘောင်ဘင်ခတ်တယ်ဆိုသလိုပါပဲ။ တကယ်သိတဲ့ ပညာရှိတွေဟာ သူတို့ ဘယ်လောက်ထိ မသိသေးဘူးဆိုတာကို ပိုပြီးနားလည်လာလေလေ၊ ပိုပြီးနှိမ့်ချလာလေလေပါပဲ။

🔳 ဒီအရည်အသွေးဟာ ဘာကြောင့် အရေးကြီးတာလဲ။

ပထမဆုံးအနေနဲ့၊ ဒါဟာ တိုးတက်သင်ယူမှုရဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်လို့ပါပဲ။ ကိုယ်အရာအားလုံးကို သိပြီးသားလို့ ထင်နေတဲ့သူတစ်ယောက်အတွက် အသစ်သင်ယူစရာ ဘာမှကျန်တော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

“ငါမသိသေးဘူး” ဆိုတဲ့ အတွေးကသာ ကျွန်တော်တို့ကို စာအုပ်တွေဖတ်စေတယ်၊ မေးခွန်းတွေမေးစေတယ်၊ သူများပြောတာကို နားထောင်စေတယ်။ ကိုယ့်အမှားကို ဝန်ခံလိုက်တဲ့အခါတိုင်း၊ အမှန်တရားနဲ့ တစ်လှမ်းပိုနီးစပ်သွားပြီး ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးလည်း ပိုရင့်ကျက်လာပါတယ်။

ဒုတိယအချက်က၊လူမှုဆက်ဆံရေးတွေကို ပိုကောင်းမွန်စေပါတယ်။ ကိုယ့်အမြင်ကသာ အမြဲမှန်တယ်လို့ တစ်ထစ်ချစွဲကိုင်ထားသူတွေနဲ့ ဘယ်သူမှ စကားမပြောချင်ကြပါဘူး။ သူတို့ဟာ အနိုင်ယူဖို့ပဲ စကားပြောကြပြီး၊ နားလည်ဖို့ နားမထောင်ကြပါဘူး။

ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်အမြင် မှားနိုင်ကြောင်း လက်ခံထားသူတစ်ယောက်ဟာ တခြားသူရဲ့အမြင်ကို ပိုပြီးလေးလေးစားစား နားထောင်တတ်တယ်။ အပြန်အလှန်လေးစားမှုရှိတဲ့ ဆွေးနွေးပွဲတွေ ဖန်တီးနိုင်ပြီး ပိုခိုင်မြဲတဲ့ ဆက်ဆံရေးတွေကို တည်ဆောက်နိုင်ပါတယ်။

🔳 လူတစ်ယောက်မှာ ဉာဏ်ပညာဆိုင်ရာ နှိမ့်ချမှု ရှိ၊ မရှိကို သူစကားပြောပုံနဲ့ ခွဲခြားသိနိုင်ပါတယ်။

ပညာမောက်မာနေသူတစ်ယောက်ဟာ “ဒါကတော့ ဒီလိုပဲရှိတယ်”၊ “ခင်ဗျားတို့ ဘာမှနားမလည်ပါဘူး” ဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေကို သုံးလေ့ရှိတယ်။ သူနဲ့အမြင်မတူသူကို အသိဉာဏ်နိမ့်ကျသူအဖြစ် ရှုမြင်တတ်တယ်။

ပညာဉာဏ်နှိမ့်ချမှုရှိသူကတော့ “ကျွန်တော်နားလည်သလောက်တော့…”၊ “ဒီအချက်ကရော ဘယ်လိုဖြစ်နိုင်မလဲ”၊ “ခင်ဗျားအမြင်ကို ကျွန်တော်ပိုနားလည်အောင် ရှင်းပြပေးလို့ရမလား” ဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေကို သုံးပါတယ်။ သူဟာ အမြင်မတူတာကို ပုဂ္ဂိုလ်ရေးတိုက်ခိုက်မှုအဖြစ် မမြင်ဘဲ၊ သင်ယူခွင့်ရတဲ့ အခွင့်အရေးတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ပါတယ်။

🔳 ဒီအရည်အသွေးကို မွေးမြူဖို့အတွက် ကျွန်တော်တို့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ လေ့ကျင့်နိုင်တဲ့အရာတွေ ရှိပါတယ်။

“ကျွန်တော် မသိဘူး” လို့ ပြောကြည့်ပါ - မသိတဲ့ကိစ္စကို သိချင်ယောင်ဆောင်နေတာထက်၊ ရိုးသားစွာဝန်ခံလိုက်ခြင်းက သင့်ကို ပိုပြီးလေးစားမှုရစေပါတယ်။

ကိုယ့်အမြင်နဲ့ ဆန့်ကျင်တဲ့အရာတွေကို တမင် ရှာဖွေဖတ်ရှုပါ - ကိုယ်ယုံကြည်ရာကိုပဲ ထပ်ခါထပ်ခါ အတည်ပြုပေးနေတဲ့ အသိုင်းအဝိုင်း (Echo Chamber) ထဲကနေ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ထွက်ပါ။

နားထောင်ခြင်းကို လေ့ကျင့်ပါ - ပြန်ပြောဖို့အတွက် နားထောင်တာမဟုတ်ဘဲ၊ တကယ်နားလည်ဖို့အတွက် နားထောင်ကြည့်ပါ။

ကိုယ့်အထင်အမြင်နဲ့ ကိုယ့်ရဲ့တန်ဖိုးကို ခွဲခြားထားပါ - သင့်အမြင်တစ်ခုမှားသွားတာဟာ သင်ဟာလူညံ့တစ်ယောက်ဖြစ်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သင်ဟာ အသိတစ်ခုတိုးသွားတဲ့ ပိုကောင်းတဲ့လူတစ်ယောက် ဖြစ်သွားတာပါ။

🔳 အသိဉာဏ်နဲ့ပြည့်စုံခြင်းဆိုတာ အဖြေမှန်တွေအားလုံးကို သိနေခြင်းမဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ်မသိသေးတာတွေ အများကြီးရှိနေသေးကြောင်း လက်ခံပြီး၊ အမြဲတမ်း မေးခွန်းထုတ်သင်ယူလိုစိတ် ရှိနေခြင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။

“ငါမှန်တယ်” ဆိုတဲ့ မာနတရားကို ခဏဘေးဖယ်ပြီး “ငါဘာတွေ သင်ယူနိုင်သေးလဲ” ဆိုတဲ့ နှိမ့်ချတဲ့စိတ်ကို မွေးမြူနိုင်တဲ့အခါ၊ ကျွန်တော်တို့ဟာ ပိုပြီးပညာကြွယ်ဝတဲ့၊ ပိုပြီးစိတ်ဓာတ်ခိုင်မာတဲ့၊ ပိုပြီးလူသားဆန်တဲ့ လူတစ်ယောက်ဖြစ်လာမှာ အသေအချာပါပဲ။

Source:
#သုခကျော်