Yes Doctor

ဒီကနေ.တင်ပြဆွေးနွေးပေးမယ့်အကြောင်းအရာက HIV Viral Load Testing (ပိုးကောင်ရေစစ်ဆေးခြင်း) နှင့် အဖြေအနည်းအများပေါ်မူတည်များ ဆက်လက် လုပ်ဆောင်ရမည့်အကြောင်းအရာများကို တင်ပြဆွေးနွေးမည် ဖြစ်ပါတယ်။
၁။ ပိုးကောင်ရေစစ်ဆေးခြင်းဆိုတာ ဘာကိုဆိုလိုတာလဲ?
HIV Viral load testing (ပိုးကောင်ရေ စစ်ဆေးခြင်း)ဆိုတာ သွေးထဲ HIV ပိုးကောင်ရေကို စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ပိုးကောင်ရေ စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် လူနာ၏ HIV ရောဂါအခြေအနေ နှင့် မိမိသောက်နေတဲ့ ART ဆေးများ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို သိရှိနိုင်ပါတယ်။
၂။ ပိုးကောင်ရေကို ဘယ်အချိန်စစ်ဆေးသင့်ပါသလဲ။
• ART ဆေးစမသောက်ခင် လူနာ၏ HIV ရောဂါအခြေအနေကို သိရှိဖို့ရန် CD4 နှင့်အတူ ပိုးကောင်ရေ ကိုစစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။
• ART ဆေးသောက်ပြီး ဆေး၏ အကျိုး အာနိသင် ထိရောက်မှု ရှိမရှိ သိရှိနိုင်ရန်အတွက် ပိုးကောင်ရေကို စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။
• ART ဆေးတစ်မျိုးမှ အခြားတစ်မျိုးသို့ ပြောင်းရန်လိုအပ်သော အခြေအနေတွင် ဆေးအသစ်၏ အကျိုး အာနိသင် ထိရောက်မှု ကို သိရှိနိုင်ရန်အတွက် ပိုးကောင်ရေ ကို စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။
၃။ သွေးစစ်ဆေးပြီး ရရှိလာတဲ့ HIV viral load အဖြေကို ဘယ်လို ဖတ်ကြမှာလဲ။
• ပိုးကောင်ရေ

HIV ရောဂါရှိလူနာနှင့် မိသားစုဝင်များ ဆောင်ရန် ရှောင်ရန် လမ်းညွှန်ချက်များ။

HIV ရောဂါရှိသူတစ်ယောက်အတွက် မိသားစုများရဲ့ နွေးထွေးစွာ အားပေးကူညီထောက်ပံ့မှုဟာ ရောဂါကာကွယ် ထိန်းချုပ်ရေးအတွက် အင်မတန်မှ အရေးကြီးပါတယ်။ မိသားစုဝင်များ ရောဂါနှင့်ပတ်သက်ပြီး အသိအမြင် ဗဟုသုတမရှိခဲ့လျှင် ကူညီဖေးမဖို့ ကြောက်လန့်တွန့်ဆုတ် တတ်ကြပါတယ်။ ဒီကနေ့ HIV ရောဂါရှိသူများနှင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်မည့်သူများ ဆောင်ရန်ရှောင်ရန်များကို အဓိကထားဆွေးနွေးပေးပါမယ်။ ဖော်ပြပေးမည့် လမ်းညွှန်ချက်များကို သေချာသဘောပေါက်ပြီး နည်းလမ်းမှန်ကန်စွာ ကူညီပေးခြင်းဖြင့် HIV ရောဂါရှိသူများ ရုပ်ရောစိတ်ပါ ကျန်းမာလာပြီး လူ့သက်တမ်းစေ့နေနိုင်ဖို့ အထောက်အကူဖြစ်မယ်လို့ မျှော်လင့်မိပါတယ်။

၁။ HIV ရောဂါရှိမှန်း သိသည်နှင့် တပြိုင်နက် အမြန်ဆုံး ဆေးကုသမှုခံယူပါ။ မိသားစုဝင်များမှ ဆေးဝါးကုသမှုကို ခံယူနိုင်အောင် လိုအပ်တဲ့ အကူအညီများပေးပေးပါ။ HIV ကို အမြန်ဆုံး ကုသမှုခံယူခြင်းဖြင့် ရောဂါလက္ခဏါများသက်သာလာပြီး ကိုယ်ခံအားတက်လာမှာဖြစ်ပါတယ်။ တပြိုင်နက်တည်း ပိုးကောင်ရေလည်း ကျလာပြီး တခြားသူများထံ ရောဂါကူးစက်မှုကိုလည်း ကာကွယ်ပေးပါတယ်။

၂။ လိင်ဆက်ဆံတဲ့အခါတိုင်း ကွန်ဒုံးသုံးပါ။ ကွန်ဒုံးသုံးခြင်းဖြင့် HIV ရောဂါ၊ လိင်မှတဆင့်ကူးစက်တတ်သော ကာလသားရောဂါအပါအဝင်တခြားသော ကူးစက်ရောဂါများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သလို ကိုယ်ဝန်မရအောင်လည်း ကာကွယ်ပေးပါတယ်။ ART ဆေးသောက်ပြီး ကွန်ဒုံးမပါဘဲ လိင်ဆက်ဆံလျှင် ဆေးယဥ်ပါးဖြစ်နိုင်သလို တခြားသူများကိုလည်း ဆေးယဥ်ပါးနေတဲ့ ရောဂါပိုးကူးစက်သွားနိုင်ပါတယ်။

၃။ တကိုယ်ရေ အသုံးအဆောင်များဖြစ်သည့် လက်သည်းညှပ်၊ မုတ်ဆိတ်ရိတ်ဓား၊ သွားတိုက်တံများကို တခြားသူများနှင့် မျှဝေသုံးစွဲခြင်း လုံးဝမပြုလုပ်ရ။

၄။ မက်ခလောင်ခြစ်ခြင်း (ရှားခြစ်ခြင်း)၊ လက်ထိပ်သွေးဖောက်ခြင်း၊ အပ်စိုက်ကုသခြင်း အစရှိသော ရိုးရာဆေးကုသနည်းများကို ရှောင်ကြဥ်ပါ။

၅။ ခြင်ကိုက်ခြင်းကြောင့် HIV ရောဂါတော့ မကူးစက်နိုင်ပါဘူး။ HIV ရောဂါကြောင့် ကိုယ်ခံအားနည်းနေတဲ့အတွက် ခြင်ကိုက်တဲ့အဖုသေးသေးလေးမှတဆင့် ကုတ်ရင်းကုတ်ရင်းဖြင့် အနာအကြီးကြီး ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ အဲ့ဒီအတွက် ကြောင့် ခြင်အကိုက်မခံပါနှင့်။

၆။ ထိခိုက်ဒဏ်ရါ မရအောင် သေချာဂရုစိုက်ပါ။ ဒဏ်ရါအနာတရဖြစ်ခဲ့လျှင် ဆေးကုသမှုကို အမြန်ခံယူပါ။ ဖြစ်နေတဲ့နေရာကို တခြားသူများနှင့် ထိတွေ့မှု မရှိအောင် ပတ်တီးစီးခြင်း၊ ပလတ်စတာဖြင့်အုပ်ခြင်းများကို ပြုလုပ်ထားသင့်ပါတယ်။

၇။ တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းမှု အထူးဂရုစိုက်ပါ။ အစာမစားမှီနှင့် အစားစားပြီးချိန်များ၊ အညစ်အကြေးများနှင့် ထိတွေ့ပြီးချိန်နှင့် အိမ်သာတက်ပြီးချိန်များတွင် လက်ကို ဆပ်ပြာဖြင့် သေချာစင်ကြယ်အောင် ဆေးကြောပါ။

၈။ သန့်ရှင်းလတ်ဆတ်ပြီး အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအသောက်များကို အိမ်မှာဘဲ စီမံချက်ပြုတ်စားသောက်သင့်ပါတယ်။ မိမိစားမည့် အစားအသောက်များတွင် အသားဓာတ်၊ ကစီဓာတ်၊ အဆီဓာတ်၊ ဗီတာမင်ဓာတ်များနှင့် သတ္ထုဓာတ်များစုံစုံလင်လင်ပါဝင်အောင် စီမံထားပါ။ အမှည့်လွန်အသီးများ၊ အရွက်စိမ်းများ၊ သေချာနူးအောင် မချက်ထားသည့် အသားငါးများ၊ အသားစိမ်းများ၊ ကြက်ဥစိမ်းများကို မစားသင့်ပါ။

၉။ ခွေး၊ကြောင်၊ခို အစရှိသော အိမ်မွေးတိရိစ္ဆာန်များနှင့် ခပ်ဝေးဝေးနေပါ။ တိရိစ္ဆာန်များ၏အမွေးအမှင်များ နှင့် မစင်များ၊ ကျဥ်ငယ်ရေများမှတဆင့် ဓာတ်မတည့်ခြင်း တခြားသော ရောဂါများကူးစက်နိုင်ပါတယ်။

၁၀။ သင့်တင့်မျှတတဲ့ သွေးပူလေ့ကျင့်ခန်းများကို ပြုလုပ်သင့်ပါတယ်။ တစ်ရက်ကို အနည်းဆုံး ၈နာရီလောက် အိပ်စက်အနားယူသင့်ပါတယ်။

၁၁။ အရက်၊ဆေးလိပ်၊ ကွမ်းယာအပါအဝင် မူးယစ်ဆေးဝါးများသုံးစွဲခြင်းကို လုံးဝ မပြုလုပ်သင့်ပါ။

၁၂။ လူစုလူဝေးရှိနေနိုင်သည့် နေရာများသို့ သွားရောက်လည်ပတ်ခြင်းကိုရှောင်ကြဥ်ပါ။ လူအုပ်စုများထဲတွင် တီဘီရောဂါရှိနေသူများ၊ ရာသီတုပ်ကွေးရှိနေသူများ ရှိနေနိုင်ပြီး ကိုယ်ခံအားနည်းနေသူများထံသို့ ရောဂါများအလွယ်တကူကူးစက်နိုင်ပါတယ်။

၁၃။ နေထိုင်မကောင်းဖြစ်လို့ဆေးခန်းပြလျှင် မိမိမှာ HIV ရောဂါရှိနေကြောင်း ဆရာဝန်ကို ပြောပြပါ။ ဆေးထိုးခြင်းကို အတတ်နိုင်ဆုံးရှောင်ပြီး သောက်ဆေးဖြင့် သက်သာအောင်ပြုလုပ်သင့်ပါတယ်။ တိုင်းရင်းဆေးများကို လုံးဝ အသုံးမပြုပါနှင့်။ တခြားရောဂါများရှိပြီး ဆေးကို စွဲစွဲမြဲမြဲသောက်ဖို့လိုပါက ဆရာဝန်နှင့် သေချာတိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။

၁၄။ အပြုသဘောဆောင်သည့် စိတ်ကိုမွေးပါ။ မိသားစုဝင်များ၊ သူငယ်ချင်းမိတ်ဆွေများနှင့် ပုံမှန်တွေ့ဆုံပါ။ စိတ်ချမ်းသာမှု ရစေရန် မိမိဝါသနာပါသည့် စာဖတ်ခြင်း၊ သီချင်းနားထောင်ခြင်း၊ ဂီတတူရိယာတီးမှုတ်ခြင်း၊ ဥယျာဥ်ခြံစိုက်ပျိုးခြင်းများကို ပုံမှန်ပြုလုပ်ပေးပါ။

၁၅။ မိမိကိုးကွယ်သည့် ဘာသာအလိုက် ဝတ်ပြုဆုတောင်းခြင်း၊ မေတ္တာပို့ခြင်း၊ကျမ်းစာအုပ်များဖတ်ခြင်း၊ တရားတော်များကို နာခံခြင်း၊ တရားထိုင်ခြင်းများ ပြုလုပ်ပေးခြင်းဖြင့် စိတ်တည်ငြိမ်ချမ်းသာမှုကို ရယူပါ။

မိဘပြည်သူများရွှင်လန်းချမ်းမြေ့ကြပါစေ။

Yes Doctor
09694552066

HIV ရောဂါရှိလူနာအများစု သောက်နေတဲ့ COTRI သို့မဟုတ် SEPTRIN ဆေးအကြောင်း သိကောင်းစရာ။

SEPTRIN ဆေးဟာ HIV ရောဂါရှိသူများအတွက် အင်မတန်မှ အရေးပါတဲ့ ဆေးဖြစ်ပါတယ်။ HIV ရောဂါရှိသူများ SEPTRIN ဆေးကို အခွင့်အရေးယူရောဂါကာကွယ်ရန်နှင့် ကုသရန်အတွက် အသုံးပြုနေကြရပါတယ်။ သုတေသနများအရ HIV ရောဂါရှိသူများ SEPTRIN ဆေးကို ပုံမှန်သောက်ပေးခြင်းဖြင့် အခြားသော အခွင့်အရေးယူရောဂါများမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးပြီး HIV ကြောင့် အသက်သေဆုံးမှုကို လျော့ချပေးတယ်လို့ သိရှိရပါတယ်။

SEPTRIN ဆေးဆိုတာ SULPHAMETHOXAZOLE နှင့် TRIMETHOPRIM (5:1) တို့ပါဝင်ပေါင်းစပ်ထားပြီး COTRIMOXAZOLE (အတိုကောက် COTRI) လို့ခေါ်တဲ့ ပိုးသတ်ဆေးတစ်မျိုးဖြစ်ပါတယ်။ (SEPTRIN နာမည်က ဆေးရဲ့ TRADE NAME ဖြစ်ပါတယ်။ အခုဆောင်းပါးမှာ COTRI နဲ့ SEPTRIN ဆိုတဲ့နာမည်၂မျိုးလုံးကို အဆင်ပြေသလို သုံးပါမယ်)။ HIV ရောဂါရှိလူနာများမှာ SEPTRIN ဆေးသောက်ခြင်းဖြင့် ဘက်တီးရီးယားရောဂါများ၊ မှိုရောဂါများနှင့် ငှက်ဖျားရောဂါအပါအဝင် တခြားသော Protozoal ရောဂါများကိုလည်း ကာကွယ်ပေးသည့်အပြင် ကိုယ်ခံအားနည်းနေသူများတွင် တွေ့နိုင်သော P*P Pneumonia လို့ခေါ်တဲ့ အဆုပ်ရောင်ရောဂါ၊ Toxoplamosos လို့ခေါ်တဲ့ ဦးနှောက်မှာဖြစ်တဲ့ ရောဂါများကုသနိုင်ပါတယ်။

SEPTRIN ဆေးကို HIV ရောဂါရှိသူတိုင်းတော့ ကာကွယ်ဆေးအနေဖြင့် သောက်စရာမလိုပါဘူး။ ၅နှစ်အထက်မှစပြီး လူကြီးလူငယ်အားလုံး ကိုယ်ခံအား (350အောက်)၊ ရောဂါအဆင့်၃ နှင့် ၄ရှိနေသူများ သောက်ဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ မွေးကင်းစကလေးငယ်များနှင့် ၅နှစ်အောက်ကလေးငယ်များအားလုံး SEPTRIN ဆေးကိုကာကွယ်ဆေးအဖြငစ်တိုက်ကျွေးဖို့လိုအပ်ပါတယ်။

ကာကွယ်ဆေးအနေဖြင့်လူကြီးများကို COTRI 480mg 2လုံး သို့မဟုတ် COTRI 960mg 1လုံးကိုနေ့စဥ်သောက်ရပါမယ်။ မွေးကင်းစကလေးများအပါအဝင် ကလေးငယ်များကို ကိုယ်အလေးချိန်အချိုးအစားအတိုင်း ဆေးတိုက်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ P*P Pneumonia ရောဂါနှင့် Toxoplasmosis ရောဂါရှိသူများ COTRI HIGH DOSE တိုက်ကျွေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။

၅နှစ်အထက်ကလေးငယ်များနှင့် လူကြီးများ ဆေးသောက်ပြီး အနည်းဆုံးတစ်နှစ်အကြာ ကိုယ်ခံအားတက်လာမှ COTRI ဆေးကိုရပ်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ တစ်နည်းအားဖြင့် CD4 350အထက် ၂ကြိမ် (အနည်းဆုံး ၆လခြား) တက်လာလျှင် ဆေးကိုရပ်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ မွေးကင်းစကလေးငယ်များ HIV ရောဂါအတည်ပြုစစ်ဆေးပြီးလျှင်ဆေးကို ရပ်ရပါတယ်။ HIV ရောဂါရှိ ၅နှစ်အောက်ကလေးငယ်များ ART ဆေးသောက်နေတဲ့ ကာလပတ်လုံး COTRI ဆေးကို တိုက်ကျွေးရမှာပါ။

COTRI ဆေးသောက်ခြင်းဖြင့် တချို့သောလူနာများမှာ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အတွေ့ရများသောဘေးထွက်ဆိုးကျိုးမှာဓာတ်မတည့်ပြီး ယားယံခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ အနည်းအကျဥ်းယားယံမှုများအတွက် CETRIZINE ကဲ့သို့သော အယားသက်သာတဲ့ဆေးသောက်လျှင် သက်သာနိုင်ပေမယ့် အဖုအပိန့်များထွက်လာပါက ဆရာဝန်နဲ့ အမြန်ဆုံး ပြသဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ အဆိုးဝါးဆုံး အနေဖြင့် Stephen Johnson Syndrome (SJ $) ကဲ့သို့သောရောဂါများဖြစ်လာနိုင်ပြီး အသက်ဆုံးရှုံးသည်အထိ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ပြင်းထန်တဲ့ ဓာတ်မတည့်မှုဖြစ်ပါက ဆရာဝန်နဲ့တိုင်ပင်ပြီး COTRI ဆေးကိုရပ်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ DESENSITIZATION ကို ဆရာဝန်ရဲ့ ညွန်ကြားချက်အတိုင်း လုပ်ရမှာဖြစ်ပြီး ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတစ်စုံတစ်ရာမဖြစ်မှ COTRI ဆေးကိုဆက်ပြီးသောက်သင့်ပါတယ်။ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတစ်စုံတစ်ရာ ဖြစ်လို့ဆေးရပ်ခဲ့လျှင် အစားထိုးအနေဖြင့် DAPSONE ဆေးကိုပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်။

အခြားဖြစ်နိုင်တဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေက သွေးအားနည်းခြင်း၊ အသည်းရောင်ခြင်း၊ သွေးထဲပိုတက်ဆီယမ်ဓာတ်များခြင်း၊ ကျောက်ကပ်အားနည်းခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ပျို့အန်ခြင်း၊ ဝမ်းလျောခြင်းတို့ဖြစ်ပါတယ်။

SEPTRIN ဆေးကို SULPHA အုပ်စုဆေးများနှင့်မတည့်သူများ မသောက်သင့်ပါ။ ကျောက်ကပ်အားနည်းခြင်းမဖြစ်အောင် SEPTRIN ဆေးသောက်လျှင် ရေများများသောက်ဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ G6PD အင်ဇိုင်းချို့တဲ့သူများ SEPTRIN ဆေးမသောက်သင့်ပါ။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိခင်များနှင့် နို့တိုက်မိခင်များ COTRI ဆေးသောက်ဖို့လိုအပ်လျှင် ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်အင်ဆွေးနွေးသင့်ပါတယ်။ WARFARIN ကဲ့သို့ သွေးကျဲဆေးသောက်နေသူများ COTRI ဆေးသောက်ဖို့လိုအပ်လျှင်ကုသပေးတဲ့ ဆရာဝန်ရဲ့ အတည်ပြုချက် ရယူရမှာဖြစ်ပါတယ်။

မိဘပြည်သူများရွှင်လန်းချမ်းမြေ့ကြပါစေ။

Yes Doctor
09694552066