Real Youth Initiate

🧑🏽‍🎓👩‍🎓👨‍🎓သင်တန်းသား သင်တန်းသူများရဲ့ တောင်းဆိုမှုနဲ့ “Post-Disaster Need Assessment” (အခမဲ့) သင်တန်းအပတ်စဥ် (၂) ကို ဆက်လက် သင်ကြားပေးမှာမို့လို့ မိမိအပါအဝင် မိတ်ဆွေများဆီ မျှဝေလိုက်ကြပါအုံး🧑‍💻🧑‍🚒🧑‍🔧

➡️ယခု သင်တန်းဟာ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကြောင့် လူ၊ အဆောက်အဦ ထိခိုက်ဆုံးရှုံးကြရတဲ့အခါ ပံ့ပိုးကူညီသူများ၊ ထောက်ပံ့သူများ အနေဖြင့် လစ်ဟာမှု မရှိသော၊ အကျိုးရှိထိရောက်သော နည်းလမ်းများဖြင့် အကူအညီပေးနိုင်ရေး မည်သို့ အစီအစဥ်ဆွဲကြမည်၊ ဆန်းစစ်အကဲဖြတ်ကြမည်ကို နားလည်နိုင်ရန် အထောက်အကူဖြစ်မည့် သင်တန်း တရပ်ဖြစ်ပါတယ်။

➡️သင်တန်းမှာ Post-Disaster Need Assessment ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာခေါင်းစဥ်အောက်မှ -
✔ Pre-disaster Context & Baseline Information (ဘေးအန္တရာယ်မတိုင်မီ အခြေအနေနှင့် အချက်အလက်များ စုဆောင်းခြင်း)
✔ Assessment of Disaster Effects (ဘေးအန္တရာယ်၏ တိုက်ရိုက်သက်ရောက်မှုများကို တိုင်းတာခြင်း)
✔ Assessment of Disaster Impacts (စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် သွယ်ဝိုက်သက်ရောက်မှုများ)
✔ Recovery Strategy (ရေရှည်တည်တံ့သော ပြန်လည်ထူထောင်ရေးမဟာဗျူဟာများ ရေးဆွဲခြင်း) အကြောင်းအရာများကို ဒေါက်တာလွင်လွင်ဝေက သင်ကြားပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

➡️ထို့အပြင် "Public Awareness on Earthquake and Faults in Myanmar" ခေါင်းစဥ်ဖြင့် ကိုရောင်နီပေါ်ဦးက ဆွေးနွေးမှာဖြစ်ပြီး၊ “Earthquake-Ready Homes: Protecting Your Home and Your Rights” ခေါင်းစဥ်ဖြင့် ကိုကျော်မြတ်ဟိန်းက မျှဝေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ သင်တန်းတရပ်လုံး၏ ကူညီပံ့ပိုးသူ Facilitator အနေဖြင့် မသျှားသဲဟွိုင်က ဆောင်ရွက်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

➡️ယခု သင်တန်းကို ဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲမှုနယ်ပယ်တွင် လုပ်ကိုင်နေသူများ၊ NGO/INGO ဝန်ထမ်းများ၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၊ သုတေသနပညာရှင်များ၊ ကျောင်းသား/သူများ၊ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်လိုသူများက တက်ရောက်နိုင်ကြပါတယ်။ (သင်တန်းကြေး အခမဲ့ ဖြစ်ပြီး သင်တန်းပြီးဆုံးသည်အထိ တက်ရောက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။)

📅 သင်တန်းနေ့ရက်: 16, 17, 18 – May – 2025
🕰️ သင်တန်းအချိန်: 9:00 - 11:30 AM
📍 နေရာ: Zoom Meeting
☎️ ဖုန်း: 09972998754
📩 စာရင်းသွင်းရန်: https://forms.gle/gjyz3V9P68VcNtKV7



Research Corner

မလေးရှားနိုင်ငံမှ ယာယီဆေးကုသိုလ်အဖွဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းတွင် စတင်

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ပါရမီရပ်ကွက်ရှိ နှစ်(၇၀၀)ပြည့် အထိမ်းအမှတ်ကွင်းတွင် မလေးရှားနိုင်ငံမှ ယာယီဆေးကုသိုလ်ဌာနကို ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့တွင် တရားဝင်ဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

မလေးရှားနိုင်ငံ၏ အကူအညီဖြင့် တည်ထောင်ထားသော ယင်းဆေးကုသိုလ်ဌာနတွင် ဗိုလ်မှူးကြီး ဒေါက်တာ အာမက် ဖာဟန် အာမက် ဖူအက် ဦးဆောင်သော အဖွဲ့ဝင် ၆၉ ဦး ပါဝင်ပြီး ပြည်သူများအား အခမဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများ ပေးအပ်သွားမည်ဖြစ်သည်။
ဒေါက်တာ အာမက် ဖာဟန်က Daily Eleven သို့ ပြောကြားရာတွင် ၎င်းတို့၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ မကြာသေးမီက ဖြစ်ပွားခဲ့သော ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ထိခိုက်ခံစားခဲ့ရသူများကို ကုသပေးရန်ဖြစ်ပြီး ကနဦးအနေဖြင့် နှစ်ပတ်ကြာ ဖွင့်လှစ်ထားမည်ဖြစ်ကာ လိုအပ်ပါက တစ်လအထိ တိုးမြှင့်နိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ “ကျွန်တော်တို့အဖွဲ့ဟာ ဧပြီလ ၁၈ ရက်နေ့က စစ်ကိုင်းကို ရောက်ရှိခဲ့ပါတယ်။ နေရာထိုင်ခင်းများ ပြင်ဆင်ပြီးနောက် ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့မှာ လုပ်ငန်းစတင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အရင်ကတော့ Smart Team ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေအတွက် လာရောက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီတစ်ခေါက်မှာတော့ ကျွန်တော်တို့အဖွဲ့ဟာ ဆေးကုသမှုတစ်ခုတည်းကိုသာ အဓိကထား ဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်ပြီး အားလုံး အခမဲ့ဖြစ်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။

အဖွဲ့ဝင် ၆၉ ဦးတွင် အရာရှိ ၁၆ ဦး ပါဝင်ပြီး ကျန်သူများမှာ ကျန်းမာရေးပညာရှင်များ၊ အုပ်ချုပ်ရေးဝန်ထမ်းများ၊ ထောက်ပံ့ရေးဝန်ထမ်းများ၊ အင်ဂျင်နီယာများနှင့် ရေနှင့်လျှပ်စစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူများ ပါဝင်ကြောင်း ၎င်းက ရှင်းပြသည်။

ဆေးကုသိုလ်ဌာနတွင် ဘာသာစကားအခက်အခဲများ မရှိစေရန်အတွက် အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စကားပြန်စေတနာ့ဝန်ထမ်းများကိုလည်း ခေါ်ယူလျက်ရှိသည်။ ဖွင့်ပွဲနေ့တွင် ဒေသခံလူငယ်များစွာ လာရောက်လျှောက်ထားခဲ့ပြီး နံနက်ပိုင်း အင်တာဗျူးများအပြီးတွင် လုပ်ငန်းစတင်ခဲ့ကြသည်။

“စေတနာ့ဝန်ထမ်း စကားပြန်တွေ ခေါ်တယ်ဆိုတော့ လူငယ်တွေ အများကြီး လာလျှောက်ကြတယ်။ မနက်ပိုင်းမှာ အင်တာဗျူးပြီးတော့ ရွေးချယ်ခံရတဲ့သူတွေက ချက်ချင်း အလုပ်ဝင်ကြတယ်။ ယောက်ျားလေး စေတနာ့ဝန်ထမ်းတွေဆိုရင် လိုအပ်ရင် ညအိပ်ဖို့ တဲမှာ စီစဉ်ပေးထားပြီး မိန်းကလေးတွေကိုတော့ ညနေ ၅ နာရီဆို ပြန်ပို့ဖို့ စီစဉ်ထားတယ်” ဟု စစ်ကိုင်းမြို့မှ ဒေသခံမိဘတစ်ဦးက ပြောသည်။

ဗိုလ်မှူးကြီး ဖာဟန်က ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုကို အဆင်ပြေချောမွေ့စေရန် ကူညီဆောင်ရွက်ပေးသော မြန်မာနိုင်ငံရှိ သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဌာနဆိုင်ရာများအား မလေးရှားအစိုးရကိုယ်စား ကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ပထမဦးဆုံး ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ငလျင်ဒဏ်ခံစားခဲ့ရသူတွေကို ကူညီဖို့ဖြစ်ပြီး ဒုတိယ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ဆက်လက်ကုသမှုခံယူဖို့ လိုအပ်တဲ့ လူနာတွေကို ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်ပေးခြင်းဖြင့် လက်ရှိဆေးရုံတွေရဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို လျှော့ချပေးဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့မှာ အထွေထွေခွဲစိတ်ဆရာဝန်တွေ၊ ပလတ်စတစ်ခွဲစိတ်ဆရာဝန်တွေ၊ အရိုးအထူးကုဆရာဝန်တွေနဲ့ ရောဂါရှာဖွေရေးဆိုင်ရာ စက်ကိရိယာတွေလည်း ပါရှိပါတယ်။ စစ်ကိုင်းပြည်သူ့ဆေးရုံနဲ့လည်း နီးနီးကပ်ကပ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေပါတယ်” ဟု ဒေါက်တာ အာမက် ဖာဟန်က ပြောကြားခဲ့သည်။
#မလေးရှား #စစ်ကိုင်း #ဆေးကုသိုလ် #အခမဲ့ကုသမှု #မြန်မာ #သတင်း

“အမေရိကန်အသံ (Voice of America) သတင်းဌာနက ဝန်ထမ်းတွေဟာ သူတို့ရဲ့ အလုပ်ကို ပြန်သွားနိုင်ပြီ”

ဝါရှင်တန်မြို့တော်က ဖက်ဒရယ်တရားသူကြီးတစ်ဦးက အင်္ဂါနေ့မှာ အစိုးရရဲ့ ရန်ပုံငွေနဲ့ လည်ပတ်နေတဲ့ အမေရိကန်အသံ (Voice of America) သတင်းဌာနက ဝန်ထမ်းတွေဟာ သူတို့ရဲ့ အလုပ်ကို ပြန်သွားနိုင်ပြီလို့ အမိန့်ချမှတ်လိုက်ပါတယ်။
အမေရိကန်ခရိုင်တရားသူကြီး ရွိုက်စ် လမ်ဘတ်သ် (Royce Lamberth) ဟာ အမေရိကန်အသံကို စီမံခန့်ခွဲဖို့ တာဝန်ပေးထားတဲ့ လွတ်လပ်တဲ့ အေဂျင်စီဖြစ်တဲ့ အမေရိကန် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မီဒီယာအေဂျင်စီ (USAGM) ကို ဖျက်သိမ်းဖို့ ရည်ရွယ်ထားတဲ့ သမ္မတဒေါ်နယ်ထရန့်ရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ရပ်ဆိုင်းစေတဲ့ ယာယီအမိန့်တစ်ခုကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအမိန့်ကြောင့် အမေရိကန်အသံက သတင်းထောက် ၁၀၀၀ ခန့်အပါအဝင် ဖက်ဒရယ်ဝန်ထမ်းနဲ့ စာချုပ်ဝန်ထမ်း ၁၂၀၀ ကျော်ဟာ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ခွင့်ယူရတဲ့ အခြေအနေကို ရောက်ခဲ့ပါတယ်။
အမေရိကန်အသံ တည်ထောင်ပြီးကတည်းက တစ်ခါမှ ထုတ်လွှင့်မှု မရပ်ဆိုင်းခဲ့ပေမဲ့ ဝန်ထမ်းတွေက ဖက်ဒရယ်တရားရုံးမှာ ပြန်လည်တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြပါတယ်။ အခုဆိုရင် အစိုးရဟာ ဝါရှင်တန်ပို့စ်သတင်းစာရဲ့ အတွေ့အကြုံရင့် သတင်းထောက်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ အမေရိကန်အသံရဲ့ ဒါရိုက်တာ မိုက်ကယ် အေဘရာမိုဝစ်ဇ် (Michael Abramowitz) နဲ့ သမ္မတအိမ်ဖြူ သတင်းဌာနရဲ့ အကြီးအကဲ ပက်စီ ဝီဒါကူဆွာရာ (Patsy Widakuswara) တို့အပါအဝင် တရားစွဲဆိုမှု အများအပြားနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။ တရားသူကြီး လမ်ဘတ်သ်က အစိုးရဟာ အေဂျင်စီကို ပိတ်ပစ်ရာမှာ ဂရုတစိုက် ဒါမှမဟုတ် စဉ်းစားချင့်ချိန်ပြီး ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း မရှိဘူးလို့ တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ သူက သူ့ရဲ့ ထင်မြင်ချက်မှာ 'ကျိုးကြောင်းဆီလျော်တဲ့ သုံးသပ်ချက်' မရှိရုံသာမက ဘယ်လိုသုံးသပ်ချက်မျိုးမှ မရှိပါဘူး... မဆင်ခြင်တဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို စိတ်ကူးနဲ့တောင် ဖော်ပြဖို့ ခက်ခဲပါတယ်" လို့ ရေးသားခဲ့ပါတယ်။ အစိုးရအနေနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်မတိုင်ခင်က ဝန်ထမ်းတွေနဲ့ စာချုပ်ဝန်ထမ်းတွေကို သူတို့ရဲ့ မူလအခြေအနေအတိုင်း ပြန်ထားဖို့၊ Radio Free Asia နဲ့ MBN တို့အတွက် USAGM ရဲ့ ထောက်ပံ့ငွေတွေကို ပြန်လည်ပေးအပ်ဖို့နဲ့ အေဂျင်စီရဲ့ တရားဝင်လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ အမေရိကန်အသံရဲ့ ထုတ်လွှင့်မှုတွေကို ပြန်လည်စတင်ဖို့ သူက အမိန့်ပေးခဲ့ပါတယ်။
"ကျွန်မနဲ့ ကျွန်မရဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေဟာ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အစိုးရက အယူခံဝင်ဖို့ များတဲ့အတွက် ဒါဟာ ရှေ့ဆက်ဖို့အတွက် ခြေလှမ်းသေးသေးလေးတစ်ခုသာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ကျွန်မတို့ သိပါတယ်" လို့ ဝီဒါကူဆွာရာက အင်္ဂါနေ့ နေ့လယ်ပိုင်းမှာ ထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ "အမေရိကန်အသံကို အစိုးရက တရားမဲ့စွာ တိတ်ဆိတ်စေတယ် (the administration’s unlawful silencing) လို့ ကျွန်မတို့ ယုံကြည်တဲ့အရာတွေကို တိုက်ပွဲဝင်ဖို့ ကျွန်မတို့ ကတိပြုပါတယ်။ အမေရိကန်ရဲ့ ဖြစ်ရပ်ဇာတ်လမ်းတွေကို အချက်အလက်မှန်ကန်မျှတပြီး ပြည့်စုံတဲ့ သတင်းတွေနဲ့ ပြောပြဖို့ ကျွန်မတို့ကိုကွန်ဂရက်မှပေးအပ်ထားတဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို ပြန်ရတဲ့အထိ တိုက်ပွဲဝင်သွားမှာပါ။ ဒါဟာ ကျွန်မတို့ရဲ့ အလုပ်အကိုင်နဲ့ သတင်းစာလွတ်လပ်ခွင့်အတွက်သာ မဟုတ်ပါဘူး — ဒါဟာ ကျွန်မတို့ရဲ့ အမျိုးသားလုံခြုံရေးအတွက်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အမေရိကန်အသံ ထုတ်လွှင့်မှု မရှိတဲ့နေ့တိုင်းဟာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်နယ်ပယ်ကို ကျွန်မတို့ လွှဲပေးလိုက်ရတဲ့နေ့ဖြစ်ပြီး မှားယွင်းတဲ့သတင်းတွေနဲ့ ရန်သူတွေကို အမေရိကန်ဆန့်ကျင်ရေး ဝါဒဖြန့်မှုတွေ ဖြန့်ချီခွင့်ပေးလိုက်ရတဲ့နေ့ ဖြစ်ပါတယ်" လို့ သူမက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အေဘရာမိုဝစ်ဇ်ကလည်း ဒီဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် သူ အလွန်ကျေနပ်မိကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ "တရားသူကြီးရဲ့ အမိန့်ဟာ အစိုးရအေဂျင်စီတစ်ခုကို ဖန်တီးဖို့ ဒါမှမဟုတ် ဖျက်သိမ်းဖို့ဟာ အုပ်ချုပ်ရေးဌာနတစ်ခုတည်းရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်မဟုတ်ဘဲ ကွန်ဂရက်ရဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ရပ်တည်ချက်ကို အတည်ပြုလိုက်တာဖြစ်ပြီး အမေရိကန်အသံက ဝန်ထမ်း ၁၃၀၀ ကို အလုပ်ပြန်ဝင်ပြီး အမေရိကန်နဲ့ သူ့ရဲ့ မူဝါဒတွေအကြောင်း အချက်အလက်အမှန်အပေါ် အခြေခံတဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေကို ပေးအပ်တဲ့ သူတို့ရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကို ပြန်လည်စတင်နိုင်ဖို့ လမ်းဖွင့်ပေးလိုက်တာဖြစ်ပါတယ်" လို့ သူက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ "အမေရိကန်ရဲ့ ရန်သူတွေဟာ အမေရိကန်အကြောင်း မမှန်မကန်တဲ့ ဝါဒဖြန့်မှုတွေနဲ့ လိမ်ညာမှုတွေကို အားသွန်ခွန်စိုက် ဖြန့်ချိနေတဲ့ ကမ္ဘာကြီးမှာ အမေရိကန်အသံရဲ့ အရေးပါမှုဟာ အရင်ကထက် ပိုကြီးမားလာပါတယ်" လို့ သူက ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
အမေရိကန်အသံကို ၁၉၄၂ ခုနှစ်မှာ နာဇီဝါဒဖြန့်မှုကို တန်ပြန်ဖို့ တည်ထောင်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ စစ်အေးတိုက်ပွဲအတွင်း သူ့ရဲ့ လုပ်ငန်းနယ်ပယ်ကို တိုးချဲ့ခဲ့ပါတယ်။ အစိုးရနဲ့ သတင်းဌာနကြားမှာ ခိုင်မာတဲ့ ကာကွယ်မှုတွေရှိပေမဲ့ အမေရိကန်အသံကို ပြည်ပမှာ အမေရိကန်ရဲ့ သြဇာညောင်းမှု (soft power) ရဲ့ ကိရိယာတစ်ခုအဖြစ် ရှည်လျားစွာ မှတ်ယူခဲ့ကြပါတယ်။ အမေရိကန်အသံက ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ လူပေါင်း ၃၅၄ သန်းကျော်ကို ဘာသာစကား ၅၀ နဲ့ ထုတ်လွှင့်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ယခင်က ထုတ်လွှင့်ရေးအုပ်ချုပ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့ (Broadcasting Board of Governors) လို့ ခေါ်ခဲ့တဲ့ USAGM ဟာ တခြားသတင်းဌာနတွေကိုလည်း ရန်ပုံငွေထောက်ပံ့ပေးပါတယ်။ အဲဒီထဲက တချို့ဟာ ရန်ပုံငွေဖြတ်တောက်ခံရပြီးနောက် အစိုးရကို တရားစွဲဆိုထားပါတယ်။ ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေနဲ့ အဲဒီသတင်းဌာနနှစ်ခုဖြစ်တဲ့ Radio Free Asia နဲ့ Middle East Broadcasting Networks တို့ဟာ သူတို့ရဲ့ ယခင်လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှု အခြေအနေကို ပြန်လည်ရောက်ရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ တရားသူကြီးက Radio Free Europe/Radio Liberty ကို ယာယီအကာအကွယ် မပေးနိုင်ဘူးလို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အဲဒီထုတ်လွှင့်သူဟာ သီးခြားအမှုတစ်ခုမှာ တရားရုံးအမိန့်ရှိပေမဲ့ လက်မှတ်ရေးထိုးထားတဲ့ ထောက်ပံ့ငွေသက်တမ်းတိုးခြင်း မရှိတဲ့အတွက် တရားဥပဒေအရ မရေရာတဲ့ အခြေအနေမှာ ရှိနေလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ထရန့်ဟာ ကာရီ လိခ် (Kari Lake) ကို အမေရိကန်အသံကို ဦးဆောင်ဖို့ ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်အထက်လွှတ်တော်နဲ့ အရီဇိုးနားပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပါတီဝင်အဖြစ် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပေမဲ့ အောင်မြင်မှုမရခဲ့တဲ့ ရုပ်မြင်သံကြား သတင်းထောက်ဟောင်းတစ်ဦးကို သတင်းအဖွဲ့အစည်းရဲ့ ဦးဆောင်မှုတာဝန်ကို ပေးအပ်ခဲ့ပါတယ်။ လိခ်က အမေရိကန်အသံကို "သတင်းအချက်အလက်စစ်ပွဲ" ကို တိုက်ခိုက်ဖို့ "လက်နက်" အဖြစ် အသုံးပြုမယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
လိခ်ဟာ ဖက်ဒရယ်အစိုးရကို လျှော့ချဖို့ ထရန့်ရဲ့ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုရဲ့ ချန်ပီယံတစ်ဦးအဖြစ်လည်း သူ့ကိုယ်သူ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ "ဒီအေဂျင်စီမှာ အလွဲသုံးစားမှုတွေ၊ လိမ်လည်မှုတွေနဲ့ အလဟသဖြစ်မှုတွေ အများအပြားရှိနေပြီး အမေရိကန်အခွန်ထမ်းတွေက ဒါကို ရန်ပုံငွေထောက်ပံ့ပေးစရာ မလိုပါဘူး" လို့ သူမက မတ်လ ၁၅ ရက်နေ့က သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တစ်ခုမှာ ရေးသားခဲ့ပါတယ်။ "ဒီအေဂျင်စီဟာ ပြန်လည်ပြုပြင်လို့ မရနိုင်ပါဘူး" လို့လည်း သူမက ဆိုပါတယ်။ ထရန့်ဟာ USAGM ကို ဖျက်သိမ်းဖို့ သူမရဲ့ ရည်မှန်းချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ လိခ်ကို နိုင်ငံခြားရေးဌာနကိုလည်း လွှဲပြောင်းဖို့ စီစဉ်ထားပါတယ်။ သူမဟာ အမေရိကန်အသံရဲ့ ဒါရိုက်တာအဖြစ် ဘယ်တုန်းကမှ ခန့်အပ်ခံခဲ့ရတာ မဟုတ်ဘဲ အေဂျင်စီရဲ့ အကြီးတန်းအကြံပေးတစ်ဦးသာ ဖြစ်ပါတယ်။
နယူးယောက်က ဖက်ဒရယ်တရားသူကြီးတစ်ဦးက ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့မှာ အဲဒီအုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို ပိတ်ဆို့ဖို့ ယာယီတားမြစ်မိန့်တစ်ခု ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ အမေရိကန်ခရိုင်တရားသူကြီး ဂျေ. ပေါလ် အိုကက်ကင်း (J. Paul Oetkens) က အမေရိကန်အသံကို ပိတ်ပစ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ "ကျပန်းဆန်ပြီး မဆင်ခြင်တဲ့ လုပ်ရပ်ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်နဲ့ တူပါတယ်" လို့ ပြောကြားခဲ့ပြီး အဲဒီခံစားချက်ကို အင်္ဂါနေ့မှာ လမ်ဘတ်သ်က ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

Tracing Earth Day’s Origins

The official theme for 2025, "Our Power, Our Planet", focuses on renewable energy.

Earth Day (ကမ္ဘာ့မြေနေ့) ဟာ ၁၉၇၀ ခုနှစ်မှာ အမေရိကန်နိုင်ငံသား ဂေလာ့ဒ် နယ်လ်ဆင် (Ga***rd Nelson) ဆိုတဲ့ ဆီနီတာတစ်ယောက်က စတင်ခဲ့တာပါ။

အဲဒီအချိန်တုန်းက လေထုညစ်ညမ်းမှုတွေ၊ ရေထုညစ်ညမ်းမှုတွေက အရမ်းဆိုးရွားနေပါတယ်။ စက်ရုံတွေက မည်းမှောင်နေတဲ့ အခိုးအငွေ့တွေကို လေထဲကို ထုတ်လွှတ်နေသလို စွန့်ပစ်ပစ္စည်းတွေကိုလည်း မြစ်တွေထဲကို တိုက်ရိုက် စွန့်ပစ်နေကြတာပါ။ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ဘယ်သူမှ ဂရုမစိုက်ကြပါဘူး။

ဒါကိုမြင်တော့ ဆီနီတာနယ်လ်ဆင်ဟာ အရမ်းစိတ်မကောင်းဖြစ်ပြီး တစ်ခုခုလုပ်ဖို့ စဉ်းစားပါတယ်။ သူဟာ ကောလိပ်ကျောင်းသားတွေရဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေကနေ စိတ်အားတက်ကြွမှု ရခဲ့ပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အရေးအတွက် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ လှုပ်ရှားမှုတစ်ခု လုပ်ဖို့ စီစဉ်ပါတယ်။

၁၉၇၀ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့မှာ ပထမဆုံး Earth Day ကို ကျင်းပခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနေ့မှာ အမေရိကန်နိုင်ငံတစ်ဝန်းက ကောလိပ်ကျောင်းသားတွေ၊ ဆရာတွေနဲ့ သာမန်ပြည်သူတွေ သန်းနဲ့ချီပြီး လမ်းတွေပေါ်ထွက်ကာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိန်းသိမ်းဖို့ တောင်းဆိုဆန္ဒပြခဲ့ကြပါတယ်။ သူတို့ဟာ သန့်ရှင်းတဲ့လေ၊ သန့်ရှင်းတဲ့ရေနဲ့ သဘာဝတရားကို ကာကွယ်ဖို့ အသံတွေ ညှိခဲ့ကြပါတယ်။

အဲဒီ Earth Day ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုဟာ အရမ်းအောင်မြင်ခဲ့ပါတယ်။ လူအများအပြားဟာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ အရေးပါမှုကို သိလာကြပြီး ဂရုစိုက်လာကြပါတယ်။ ဒီလှုပ်ရှားမှုရဲ့ ရလဒ်အနေနဲ့ အမေရိကန်အစိုးရဟာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ကာကွယ်ဖို့ ဥပဒေတွေ အများကြီး ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် Clean Air Act (လေထုသန့်ရှင်းရေးဥပဒေ) နဲ့ Clean Water Act (ရေထုသန့်ရှင်းရေးဥပဒေ) တို့လို ဥပဒေတွေပါ။

အဲဒီနောက်ပိုင်းမှာ Earth Day ဟာ တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ ကျင်းပတဲ့နေ့တစ်နေ့ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ နှစ်တိုင်း ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့ရောက်တိုင်း ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးက လူတွေဟာ စုပေါင်းပြီး သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းတွေကို လုပ်ဆောင်ကြပါတယ်။ သစ်ပင်စိုက်တာ၊ အမှိုက်ကောက်တာ၊ ပညာပေးအစီအစဉ်တွေ လုပ်တာတွေ အများကြီးပါပဲ။

ဒါကြောင့် Earth Day ဟာ ကမ္ဘာကြီးကို ဂရုစိုက်ဖို့၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ကာကွယ်ဖို့ သတိပေးတဲ့နေ့တစ်နေ့ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ ရိုးရိုးရှင်းရှင်းပြောရရင် Earth Day ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကမ္ဘာမြေကြီးကို ချစ်မြတ်နိုးပြီး သူ့ကို ကောင်းကောင်းမွန်မွန် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ဖို့ အမှတ်ရစေတဲ့ နေ့ရက်လေးတစ်ခုပါပဲ။

The most significant moment in Earth Day's history was the official signing of the Paris Agreement on April 22, 2016.

သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကြောင့်၊ လူ့ပရောဂကြောင့်ဆုံးရှုံးမှုများကို အကဲဖြတ်ခြင်း၊ လိုအပ်ချက်များကို ဆန်းစစ်ခြင်းနှင့် ထိရောက်သော ပြန်လည်ထူထောင်ရေးအစီအစဉ်များ ရေးဆွဲနည်းကို သင်ကြားပေးမည့် သင်တန်း

✎ ✎ Insight Research Corner က ငလျင်ဒဏ်သင့်ဒေသများ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး မဟာဗျူဟာများချမှတ်နိုင်ရန် **Post-Disaster Need Assessment** သင်တန်းတရပ်ကို (အခမဲ့) သင်ကြားပေးမှာမို့လို့ ပါဝင်လိုသူများအနေနဲ့ စာရင်းပေးသွင်းနိုင်ကြပါတယ်။ ✎✎

 သင်တန်းမှာ တက်ရောက်သူများအတွက် Post-Disaster Need Assessment ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများကို ဒေါက်တာလွင်လွင်ဝေက သင်ကြားပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် "Public Awareness on Earthquake and Faults in Myanmar" ခေါင်းစဥ်ဖြင့် ကိုရောင်နီပေါ်ဦးက ဆွေးနွေးမှာဖြစ်ပြီး၊ "Seismic Retrofitting Strategies and Research Gaps in Myanmar’s Post-Disaster Recovery” ခေါင်းစဥ်ဖြင့် ကိုကျော်မြတ်ဟိန်းက မျှဝေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ သင်တန်းတရပ်လုံး၏ ကူညီပံ့ပိုးသူ Facilitator အနေဖြင့် မသျှားသဲဟွိုင်က ဆောင်ရွက်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

 Post-Disaster Need Assessment ခေါင်းစဥ်အောက်မှ အသေးစိတ် ဆွေးနွေးမည့် အကြောင်းအရာများအနေဖြင့်-
✔ Pre-disaster Context & Baseline Information (ဘေးအန္တရာယ်မတိုင်မီ အခြေအနေနှင့် အချက်အလက်များ စုဆောင်းခြင်း)
✔ Assessment of Disaster Effects (ဘေးအန္တရာယ်၏ တိုက်ရိုက်သက်ရောက်မှုများကို တိုင်းတာခြင်း)
✔ Assessment of Disaster Impacts (စီးပွားရေး၊ လူမှုရေး၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် သွယ်ဝိုက်သက်ရောက်မှုများ)
✔ Recovery Strategy (ရေရှည်တည်တံ့သော ပြန်လည်ထူထောင်ရေးမဟာဗျူဟာများ ရေးဆွဲခြင်း)

 ယခု သင်တန်းကို ဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲမှုနယ်ပယ်တွင် လုပ်ကိုင်နေသူများ၊ NGO/INGO ဝန်ထမ်းများ၊ အစိုးရအဖွဲ့အစည်းများ၊ သုတေသနပညာရှင်များ၊ ကျောင်းသား/သူများ၊ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်လိုသူများက တက်ရောက်နိုင်ကြပါတယ်။ (သင်တန်းကြေး အခမဲ့ ဖြစ်ပါတယ်။)
မိမိရပ်ရွာဒေသကို ပြန်လည် အကျိုးပြုနိုင်ကြပါစေ။

📅 **သင်တန်းနေ့ရက်**: 25, 26, 27 – April - 2025
🕰️**သင်တန်းအချိန်**: 9:00 - 11:30 AM
📍 **နေရာ**: Zoom Meeting
☎️**ဖုန်း**: 09961311036, 09972998754
📩 **စာရင်းသွင်းရန်**: https://forms.gle/ueMRjMFupj6Ui4bu7




Research Corner