Science Daily

နေမင်း၏ လျှို့ဝှက်ချက်များကို ဖော်ထုတ်ခြင်း - Proba-3 ၏ နေကြတ်ခြင်း အတုအယောင် ဖန်တီးမှု

မိတ်ဆွေ.. ကောင်းကင်ကြီးကို မော့ကြည့်ပြီး သဘာဝတရားရဲ့ အံ့မခန်း ဖြစ်စဉ်တွေကို ငေးမောဖူးကြမယ် ထင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် နေကြတ်ခြင်း (Solar Eclipse) ဆိုတာ လူတိုင်း စိတ်ဝင်စားတဲ့ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုပါ။ ဒါပေမဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေအတွက်တော့ သဘာဝအတိုင်း နေကြတ်တာကို စောင့်ဆိုင်းရတာက အချိန်အရမ်းကြာလွန်းပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဥရောပ အာကာသအေဂျင်စီ (ESA) က "Proba-3" လို့ခေါ်တဲ့ အာကာသယာဉ်ကို အသုံးပြုပြီး အာကာသထဲမှာ "နေကြတ်ခြင်း အတုအယောင်" ကို ဖန်တီးခဲ့ပါတယ် ။ မကြာသေးမီကပဲ ဒီယာဉ်ဟာ နေရဲ့ မျက်နှာပြင်ကနေ ဧရာမ ပလာစမာ ဓာတ်ငွေ့တန်းကြီးများ (Solar Prominences) သုံးခု ဆက်တိုက် ပေါက်ကွဲထွက်လာတာကို အံ့သြဖွယ်ရာ ဖမ်းယူရရှိခဲ့ပါတယ် ။

Proba-3 ၏ နည်းပညာ စွမ်းပကား

ဒီမစ်ရှင်ရဲ့ အဓိက သော့ချက်ကတော့ အာကာသယာဉ် နှစ်စင်းကို ပုံစံတကျ ပျံသန်းစေခြင်း (Formation flying) ပဲ ဖြစ်ပါတယ် ။ ဒီယာဉ်နှစ်စင်းဟာ နေမင်းကို လေ့လာဖို့အတွက် တိကျတဲ့ နေရာယူထားကြရပါတယ် ။ နေဘက်ခြမ်းမှာ ရှိနေတဲ့ ယာဉ်တစ်စင်းက နေလုံးကြီးကို ကွယ်ထားပေးလိုက်တဲ့အတွက် သဘာဝ နေကြတ်သလို ဖြစ်သွားပြီး၊ နောက်က လိုက်ပါလာတဲ့ ယာဉ်က နေရဲ့ အပြင်ဘက် လေထုလွှာလို့ ခေါ်တဲ့ "ကိုရိုနာ" (Corona) ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း လေ့လာခွင့် ရရှိစေတာ ဖြစ်ပါတယ် ။

ရှားပါးသော ဖြစ်စဉ်ကို မှတ်တမ်းတင်နိုင်ခြင်း

၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၂၁) ရက်နေ့မှာ ကောက်ယူရရှိခဲ့တဲ့ မှတ်တမ်းတွေအရ၊ Proba-3 ဟာ နေရဲ့ ကိုရိုနာလွှာကနေ ပေါက်ကွဲမှု တစ်ခုမက၊ အများအပြားကို ရိုက်ကူးနိုင်ခဲ့ပါတယ် ။ ၅ နာရီကြာမြင့်တဲ့ ဒီလေ့လာမှု ကာလအတွင်းမှာ ပုံရိပ်တွေကို ၅ မိနစ်တစ်ကြိမ် ရယူခဲ့ပြီး အလွန်ရှားပါးတဲ့ ပေါက်ကွဲမှု မြင်ကွင်းတွေကို တွေ့မြင်ခဲ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ် ။ ဒီလေ့လာမှုမှာ Proba-3 ရဲ့ အချက်အလက်တွေကို NASA ရဲ့ Solar Dynamics Observatory (SDO) က ရရှိတဲ့ ပုံရိပ်တွေနဲ့ ပေါင်းစပ်လိုက်တဲ့အခါ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံးကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ မြင်တွေ့လာရပါတယ် ။

သိပ္ပံဆိုင်ရာ တွေ့ရှိချက်များ

Royal Observatory of Belgium မှ သိပ္ပံပညာရှင် Andrei Zhukov ပြောကြားချက်အရ နေရဲ့ ကိုရိုနာ (Corona) လေထုဟာ အလွန်ပူပြင်းပြီး နေမျက်နှာပြင်ထက် အဆပေါင်း ၂၀၀ ခန့် ပိုမိုပူပြင်းပါတယ် ။ သို့သော် "Prominence" လို့ခေါ်တဲ့ ပလာစမာ ဓာတ်ငွေ့တန်းတွေကတော့ နှိုင်းယှဉ်ချက်အားဖြင့် အေးမြပြီး အပူချိန် ၁၀,၀၀၀ ဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်ခန့်သာ ရှိပါတယ် ။ ပတ်ဝန်းကျင်က ဒီဂရီ သန်းချီ ပူပြင်းတဲ့ ကိုရိုနာနဲ့ ယှဉ်လိုက်ရင် သူတို့က အေးမြတဲ့ တည်ဆောက်ပုံတွေ ဖြစ်နေတာကို တွေ့ရမှာပါ ။

နိဂုံး

ဒီ Proba-3 မစ်ရှင်ဟာ လာမည့် နွေရာသီ၊ အိုက်စလန်နှင့် စပိန်နိုင်ငံတို့ကြားမှာ ဖြစ်ပေါ်မယ့် သဘာဝ နေကြတ်ခြင်းကိုလည်း စောင့်ကြည့်လေ့လာသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ် ။ သဘာဝ နေကြတ်ခြင်းက အသေးစိတ်အချက်အလက်တွေကို ပိုမိုပေးစွမ်းနိုင်ပေမယ့်၊ Proba-3 ကဲ့သို့ လူဖန်တီးထားတဲ့ နည်းပညာတွေကလည်း အလွန်ကောင်းမွန်တဲ့ ရလဒ်တွေကို ပေးစွမ်းနိုင်ကြောင်း သက်သေပြနေပါတယ် ။ ကျွန်တော်တို့ လူသားတွေရဲ့ နည်းပညာစွမ်းရည်က စကြဝဠာရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်တွေကို တစ်လွှာချင်း ခွာချနေပြီလို့ ဆိုရမှာပါပဲ မိတ်ဆွေ။

ဒီအကြောင်းအရာကို ဥရောပ အာကာသအေဂျင်စီ (ESA) ရဲ့ တရားဝင် မစ်ရှင်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ Proba-3 ရဲ့ တွေ့ရှိချက်တွေဖြစ်ပြီး၊ NASA ရဲ့ Solar Dynamics Observatory (SDO) မှ အချက်အလက်တွေနဲ့ Royal Observatory of Belgium က သိပ္ပံပညာရှင်တွေရဲ့ အတည်ပြုချက်တွေအပေါ် အခြေခံထားတာ ဖြစ်ပါတယ် ။



ဒီအကြောင်းအရာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း နားလည်ဖို့ဆိုရင်တော့ သဘာဝ နေကြတ်ခြင်း (Solar Eclipse) ဖြစ်စဉ်မှာ လမင်းက နေကို ကွယ်လိုက်တဲ့အခါ နေရဲ့ အပြင်ဘက်လေထုလွှာ (Corona) ကို မြင်ရပုံ နဲ့ အာကာသယာဉ်နှစ်စင်း မျဉ်းဖြောင့်အတိုင်း တိကျစွာ တန်းစီပျံသန်းတဲ့ (Formation Flying) နည်းပညာ အခြေခံတွေကို သိထားမယ်ဆိုရင် ဒီသိပ္ပံနည်းပညာရဲ့ ဆန်းကြယ်မှုကို ပိုပြီး သဘောပေါက်လွယ်ကူစေမှာ ဖြစ်ပါတယ် ။

Mitochondrial Eve: လူသားအားလုံးရဲ့ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ဘုံမိခင်

ကျွန်တော်တို့ လူသားတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ ဆဲလ် (Cell) ပေါင်းများစွာနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာ မိတ်ဆွေ သိပြီးသားဖြစ်မှာပါ။ အဲဒီဆဲလ်တွေထဲမှာ Mitochondria (မိုက်တိုကွန်ဒရီးယား) လို့ခေါ်တဲ့ စွမ်းအင်ထုတ်ပေးတဲ့ အစိတ်အပိုင်းလေးတွေ ရှိပါတယ်။ ထူးခြားတာက ဒီ Mitochondria မှာ သူ့ကိုယ်ပိုင် DNA (mtDNA) သီးသန့် ပါရှိနေတာပါ။

ပုံမှန် မျိုးရိုးဗီဇ (Nuclear DNA) က မိဘနှစ်ပါးစလုံးဆီကနေ ရရှိပေမဲ့၊ ဒီ Mitochondrial DNA (mtDNA) ကတော့ မိခင်ဆီကနေသာ သားသမီးဆီကို တိုက်ရိုက် လက်ဆင့်ကမ်းတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မိခင်၊ အဲဒီကနေ အဖွား၊ ဘွားအေ စသဖြင့် အမေဘက်က မျိုးရိုးကို ပြန်လိုက်မယ်ဆိုရင် နှစ်ပေါင်းသောင်းချီ ကြာမြင့်ခဲ့တဲ့ အတိတ်ကာလက အမျိုးသမီးတစ်ဦးဆီကို ပြန်ရောက်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီ အမျိုးသမီးကို သိပ္ပံပညာရှင်တွေက "Mitochondrial Eve" လို့ အမည်ပေးထားပါတယ်။

သူမ ဘယ်သူလဲ၊ ဘယ်အချိန်က နေထိုင်ခဲ့တာလဲ

လေ့လာမှုတွေအရ Mitochondrial Eve ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၁၅၀,၀၀၀ ကနေ ၂၀၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်က အာဖရိကတိုက် (အထူးသဖြင့် အရှေ့အာဖရိကဒေသ) မှာ နေထိုင်ခဲ့တယ်လို့ ခန့်မှန်းရပါတယ်။ သူမဟာ လက်ရှိ ကမ္ဘာပေါ်မှာရှိတဲ့ လူသားအားလုံးရဲ့ "Matrilineal Most Recent Common Ancestor" (MRCA) သို့မဟုတ် မိခင်ဘက်မှ ဆင်းသက်လာသော ဘုံအကျဆုံး ရှေးဦးဘိုးဘေး ဖြစ်ပါတယ်။

အထင်အမြင်လွဲမှားမှုများကို ရှင်းလင်းခြင်း


ဒီနေရာမှာ မိတ်ဆွေ သတိပြုရမယ့် အချက်တစ်ချက် ရှိပါတယ်။ "Eve" (ဧဝ) လို့ နာမည်ပေးထားတာကြောင့် သူမဟာ အဲဒီခေတ်ကာလတုန်းက ကမ္ဘာပေါ်မှာရှိတဲ့ တစ်ဦးတည်းသော အမျိုးသမီး လို့ ထင်မှတ်စရာ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါဟာ မှားယွင်းတဲ့ အယူအဆပါ။

တကယ်တမ်းမှာတော့ သူမရဲ့ ခေတ်ပြိုင်အမျိုးသမီးတွေ အများကြီး ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့—



အခြားအမျိုးသမီးတွေရဲ့ မျိုးဆက်ပြတ်တောက်သွားတာမျိုး ဖြစ်နိုင်သလို၊

တချို့မျိုးဆက်တွေမှာ သားယောက်ျားလေးတွေချည်း မွေးဖွားခဲ့တာကြောင့် mtDNA လက်ဆင့်ကမ်းမှု ရပ်တန့်သွားတာမျိုးလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ခေတ်ကာလ ရွေ့လျားလာတာနဲ့အမျှ တခြားအမျိုးသမီးတွေရဲ့ mtDNA မျိုးရိုးတွေ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး၊ ဒီ Mitochondrial Eve ရဲ့ မျိုးရိုးတစ်ခုတည်းကသာ ယနေ့ခေတ် လူသားအားလုံးဆီကို ရောက်ရှိလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။ (ဥပမာ စဉ်းစားကြည့်မယ်ဆိုရင် မျိုးရိုးနာမည်တစ်ခုတည်း ကျန်ရစ်သလိုမျိုး သဘောတရားပါပဲ)။

သိပ္ပံပညာက ဘာကို ဖော်ပြနေသလဲ

ဒီတွေ့ရှိချက်က ကျွန်တော်တို့ လူသားတွေဟာ အရောင်အသွေး၊ လူမျိုး ကွဲပြားနေပေမဲ့ အခြေခံအားဖြင့်တော့ "မိသားစုကြီးတစ်ခုတည်း" ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို သက်သေပြနေပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့အားလုံးဟာ အာဖရိကမြေကနေ စတင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာအနှံ့ ပျံ့နှံ့သွားကြတဲ့ ညီအစ်ကိုမောင်နှမတွေသဖွယ် ဖြစ်ကြောင်း မျိုးရိုးဗီဇက သက်သေထူနေပါတယ်။

နိဂုံး

မိတ်ဆွေ... ကျွန်တော်တို့ရဲ့ သွေးထဲမှာ ရှေးအကျဆုံး မိခင်တစ်ဦးရဲ့ အမှတ်အသားတွေ စီးဆင်းနေပါတယ်။ Mitochondrial Eve ဆိုတာ ဘာသာရေးပုံပြင်တစ်ခု မဟုတ်ဘဲ၊ ခိုင်မာတဲ့ သိပ္ပံနည်းကျ တွေ့ရှိချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအသိတရားက ကျွန်တော်တို့ လူသားအချင်းချင်းကြားမှာရှိတဲ့ တူညီမှုတွေကို ပိုမိုတန်ဖိုးထားတတ်စေဖို့ ကူညီပေးလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော် မျှော်လင့်ပါတယ်။

ဒီ Mitochondrial Eve ဆိုင်ရာ သီအိုရီကို ၁၉၈၇ ခုနှစ်မှာ ကမ္ဘာကျော် Nature သိပ္ပံဂျာနယ်ကြီးမှာ သုတေသီ Rebecca Cann နဲ့ အဖွဲ့က စတင်ဖော်ပြခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတွေ့ရှိချက်ကို Smithsonian National Museum of Natural History၊ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုရဲ့ National Institutes of Health (NIH) နဲ့ ဂျာမနီနိုင်ငံရှိ Max Planck Institute ကဲ့သို့သော ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း သိပ္ပံအဖွဲ့အစည်းကြီးတွေက အခိုင်အမာ အသိအမှတ်ပြု လက်ခံထားပြီး လူသားဆင့်ကဲဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ ပြဌာန်းစာအုပ်တွေမှာလည်း ထည့်သွင်းသင်ကြားလျက် ရှိပါတယ်။

Spotlight Effect - မိတ်ဆွေ ထင်သလောက် ဘယ်သူမှ ဂရုမစိုက်ကြပါဘူး

မိတ်ဆွေ... တစ်ခါတစ်ရံမှာ အင်္ကျီမှာ ဟင်းရည်ကွက် အနည်းငယ် စွန်းထင်းသွားတာမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် လူကြားထဲမှာ စကားပြော မှားသွားတာမျိုး ကြုံဖူးကြမယ် ထင်ပါတယ်။ အဲဒီလို အချိန်မျိုးမှာ "လူတွေအားလုံး ငါ့ကိုပဲ ဝိုင်းကြည့်နေကြတော့မှာပဲ"၊ "ငါ့အမှားကို လူတိုင်း သတိထားမိသွားကြပြီ" ဆိုပြီး စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မီးမောင်းထိုးပြထားသလို (Spotlight) ခံစားရပြီး လူတွေရဲ့ အာရုံစိုက်မှုကို
အလွန်အကျွံ ရနေတယ်လို့ ထင်မြင်နေတာပါ။

ဒါကို စိတ်ပညာမှာတော့ "The Spotlight Effect" လို့ ခေါ်ဆိုပါတယ်။

ဒီသဘောတရားကို ၁၉၉၉ ခုနှစ်မှာ Cornell University မှ စိတ်ပညာရှင် Thomas Gilovich နဲ့ အဖွဲ့က စတင်ဖော်ထုတ်ခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ စမ်းသပ်ချက်တစ်ခုမှာ ကျောင်းသားတစ်ယောက်ကို လူအများကြားမှာ အနည်းငယ် ရှက်စရာကောင်းတဲ့ တီရှပ် (Barry Manilow ရဲ့ မျက်နှာပါတဲ့ အင်္ကျီ) ကို ဝတ်ဆင်ခိုင်းခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီကျောင်းသားက အခန်းထဲရှိ လူအများစု (၅၀% လောက်) က သူ့အင်္ကျီကို သတိထားမိလိမ့်မယ်လို့ ခန့်မှန်းခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လက်တွေ့ရလဒ်ကတော့ အံ့သြစရာပါပဲ။ တကယ်တမ်း သတိထားမိသူက ၂၀% အောက်သာ ရှိခဲ့ပါတယ်။

ဒီဖြစ်စဉ် ဘာကြောင့် ဖြစ်ရတာပါသလဲ။ အဓိက အကြောင်းရင်းကတော့ ကျွန်တော်တို့ လူသားတွေဟာ ကိုယ့်ကမ္ဘာမှာ ကိုယ်က ဗဟိုချက် (Egocentric Anchor) ဖြစ်နေလို့ပါပဲ။ ကျွန်တော်တို့ဟာ ကိုယ့်ရဲ့ ခံစားချက်၊ ကိုယ့်ရဲ့ အပြုအမူ၊ ကိုယ့်ရဲ့ ရုပ်သွင်ကို အမြဲတမ်း အာရုံစိုက်နေတတ်ပါတယ်။ ဒီလို ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အာရုံစိုက်မှု များလွန်းတဲ့အခါမှာ အခြားသူတွေကလည်း ကိုယ့်နည်းတူ ကိုယ့်ကိုပဲ အာရုံစိုက်နေလိမ့်မယ်လို့ မှားယွင်းစွာ ယူဆမိတတ်ကြပါတယ်။

တကယ်တမ်းမှာတော့ မိတ်ဆွေ... အခြားသူတွေမှာလည်း သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် ပြဿနာတွေ၊ ကိုယ်ပိုင် စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ရှိနေကြပါတယ်။ သူတို့လည်း မိတ်ဆွေနည်းတူ သူတို့အကြောင်း သူတို့ တွေးနေရတာနဲ့တင် အချိန်ကုန်နေတတ်ကြပါတယ်။ မိတ်ဆွေရဲ့ ဆံပင်ပုံစံ အနည်းငယ် ပြောင်းသွားတာ၊ ဖိနပ်မတိုက်မိတာလောက်ကို သူတို့ သိပ်ပြီး အလေးထားလေ့ မရှိပါဘူး။

Spotlight Effect ကို နားလည်ထားခြင်းက မိတ်ဆွေအတွက် စိတ်သက်သာရာ ရစေနိုင်ပါတယ်။ လူတွေရှေ့မှာ အမှားတစ်ခုခု လုပ်မိရင်တောင် "ငါ ထင်သလောက် ဘယ်သူမှ ဂရုမစိုက်ပါလား" ဆိုတဲ့ အသိက မိတ်ဆွေကို ပိုပြီး ယုံကြည်မှု ရှိစေမှာပါ။ လူမှုရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်ပူပန်မှု (Social Anxiety) တွေကို လျှော့ချပေးနိုင်ပြီး ပိုမို လွတ်လပ်ပေါ့ပါးစွာ နေထိုင်နိုင်လာစေပါလိမ့်မယ်။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောရရင်တော့...

မိတ်ဆွေရဲ့ ဘဝဇာတ်ခုံမှာ မိတ်ဆွေဟာ ဇာတ်လိုက်ကျော် ဖြစ်နေပေမဲ့၊ အခြားသူတွေရဲ့ ဇာတ်လမ်းမှာတော့ မိတ်ဆွေဟာ ဖြတ်သွားဖြတ်လာ ဇာတ်ပို့သက်သက်သာ ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတာကို သတိရစေချင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သူများအမြင်ကို အလွန်အကျွံ ဂရုမစိုက်ဘဲ ကိုယ်လုပ်စရာရှိတာကို ယုံကြည်မှုရှိရှိ လုပ်ဆောင်လိုက်ပါ။

စကြဝဠာ၏ မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းအလွန်တွင် ဘုရားသခင် ရှိနေသလား (ရူပဗေဒပညာရှင်တစ်ဦး၏ အဆိုကို လေ့လာသုံးသပ်ခြင်း)

မင်္ဂလာပါ မိတ်ဆွေ...ခေါင်းစဉ်တစ်ခုတည်းနဲ့ မဆုံးဖြတ်ဘဲ ဆောင်းပါးလေးကို အဆုံးထိ ဖတ်ရှုပေးပါရန် လေးစားစွာဖြင့် မေတ္တာရပ်ခံ အပ်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

ဒီနေ့တော့ ကျွန်တော် မိတ်ဆွေကို သိပ္ပံပညာနဲ့ ဘာသာရေးယုံကြည်မှုကြားက အလွန်စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့၊ ဒါပေမယ့်လည်း အငြင်းပွားဖွယ်ရာကောင်းတဲ့ အကြောင်းအရာလေးတစ်ခုကို မျှဝေဆွေးနွေးချင်ပါတယ်။ ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်က ရူပဗေဒပညာရှင်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်သူ Dr. Michael Guillén က ဘုရားသခင် တည်ရှိရာနေရာကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီလို့ ဆိုလိုက်တဲ့ အကြောင်းအရာပါပဲ ။ ဒါပေမယ့် တစ်ခုရှိတာက အဲဒီနေရာဟာ ကျွန်တော်တို့ဆီကနေ အလင်းနှစ် ၄၆.၅ ဘီလီယံ (ကီလိုမီတာအားဖြင့် ၄၃၉ ဘီလီယံ ထရီလီယံ) ကွာဝေးနေတာပါပဲ ။

ဒီအကြောင်းအရာကို ကျွန်တော်တို့ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ရှုထောင့်ကနေ ဘယ်လိုမြင်လို့ရမလဲဆိုတာ ဆက်ကြည့်ရအောင်ဗျာ။

ရူပဗေဒပညာရှင်၏ သီအိုရီနှင့် "စကြဝဠာ မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း" (Cosmic Horizon)

Dr. Guillén ရဲ့ အဆိုအရ ကမ္ဘာမြေကနေ မိုင်ပေါင်း ၂၇၃ ဘီလီယံ ထရီလီယံ (ကီလိုမီတာ ၄၃၉ ဘီလီယံ ထရီလီယံ) ကွာဝေးတဲ့နေရာမှာ "Cosmic Horizon" လို့ခေါ်တဲ့ စကြဝဠာ မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း ရှိနေပါတယ် ။ အိုင်းစတိုင်းရဲ့ နှိုင်းရသီအိုရီ (Relativity Theory) အရ ဒီအကွာအဝေးမှာ အချိန် (Time) ဟာ ရပ်တန့်နေပြီး အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ် ဆိုတာ မရှိဘဲ "အချိန်မဲ့ခြင်း" (Timelessness) သာ ရှိတယ်လို့ သူက ဆိုပါတယ် ။

ဒီသဘောတရားကို သူက သမ္မာကျမ်းစာထဲက ဘုရားသခင်နဲ့ နတ်ကောင်းကင်တမန်များဟာ အချိန်မဲ့တဲ့ ထာဝရနေရာမှာ တည်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အချက်နဲ့ ချိတ်ဆက်ပြပါတယ် ။ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ပြောရရင်တော့ စကြဝဠာရဲ့ အဆုံးသတ်စည်း (Horizon) ဟာ ရုပ်ဝတ္ထုမဲ့ သက်ရှိတွေ နေထိုင်ရာ ဘုံဗိမာန်ဖြစ်တယ်လို့ သူက ယူဆတာဖြစ်ပါတယ် ။

သိပ္ပံပညာ၏ လက်တွေ့အမြင်နှင့် တုံ့ပြန်ချက်

တကယ်တော့ မိတ်ဆွေ... ဒီအယူအဆဟာ ရူပဗေဒသဘောတရားအရ ကြည့်ရင် လွဲမှားနေတဲ့ အချက်တွေ ရှိနေပါတယ်။ IFLScience ကဲ့သို့သော သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာ မီဒီယာများက ဒါဟာ သိပ္ပံနည်းကျ အတည်ပြုချက်မဟုတ်ဘဲ ထင်ကြေးသက်သက်သာ ဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြထားပါတယ် ။

ကျွန်တော် ရှင်းပြချင်တဲ့ အဓိကအချက်ကတော့ "Cosmic Horizon" ဆိုတာ ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းတစ်ခုလို တည်ရှိနေတဲ့ နေရာ (Physical Place) မဟုတ်ပါဘူး ။ စကြဝဠာကြီးက အချိန်နဲ့အမျှ ပြန့်ကားနေတဲ့အတွက် အဝေးက အရာဝတ္ထုတွေက အလင်းအလျင်ထက် ပိုမြန်တဲ့နှုန်းနဲ့ ဝေးကွာသွားကြပါတယ် ။ ဒါကြောင့် အဲဒီနေရာက အလင်းဟာ ကျွန်တော်တို့ဆီကို ဘယ်တော့မှ ရောက်မလာနိုင်တော့ပါဘူး။ အဲဒီ "မြင်နိုင်စွမ်း၏ အဆုံးသတ်" ကိုသာ Horizon လို့ ခေါ်တာပါ။

ဒါ့အပြင် အဲဒီနေရာမှာ အချိန်ရပ်တန့်နေတယ်ဆိုတာလည်း လွဲမှားနေပါတယ် ။ ကျွန်တော်တို့ဘက်က ကြည့်ရင် အလင်းရဲ့ လှိုင်းအလျား ဆွဲဆန့်ခံရမှု (Redshift) ကြောင့် အဲဒီနေရာက ဖြစ်ပျက်မှုတွေ နှေးကွေးနေသယောင် မြင်ရပေမယ့်၊ တကယ်တမ်း အဲဒီနေရာမှာ ရောက်နေတဲ့ သူတစ်ယောက်အတွက်တော့ အချိန်က ပုံမှန်အတိုင်းပဲ ကုန်ဆုံးနေမှာ ဖြစ်ပါတယ် ။ ဥပမာ
- မိတ်ဆွေက အဲဒီနေရာကို ရောက်သွားရင် ကော်ဖီသောက်တာ၊ လမ်းလျှောက်တာတွေကို ပုံမှန်အတိုင်း လုပ်ဆောင်နိုင်မှာပါ ။

နိဂုံးချုပ် သုံးသပ်ချက်

ခြုံငုံသုံးသပ်ရမယ်ဆိုရင် Dr. Guillén ရဲ့ အဆိုဟာ လူသားတွေအနေနဲ့ သိပ္ပံပညာရဲ့ နယ်နိမိတ်တွေကို ဘာသာရေး ယုံကြည်မှုတွေနဲ့ ပေါင်းစပ်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့ စိတ်ကူးယဉ်မှုတစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ် ။ စကြဝဠာ မိုးကုတ်စက်ဝိုင်းဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ မြင်နိုင်စွမ်းရဲ့ အကန့်အသတ်သာဖြစ်ပြီး ဘုရားသခင် သီတင်းသုံးရာနေရာလို့ သိပ္ပံနည်းကျ သတ်မှတ်လို့ မရနိုင်ပါဘူး ။

ဒါပေမယ့်လည်း မိတ်ဆွေ... စကြဝဠာကြီးရဲ့ ကျယ်ပြောလှတဲ့ သဘောတရားတွေကို လေ့လာရင်းနဲ့ လူသားတွေရဲ့ တွေးခေါ်နိုင်စွမ်း ဘယ်လောက်ထိ နက်ရှိုင်းတယ်ဆိုတာကိုတော့ အသိအမှတ်ပြုရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီအယူအဆကို ရူပဗေဒပညာရှင် Dr. Michael Guillén က Fox News သတင်းဌာနရှိ ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်တွင် ကိုယ်တိုင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါတယ် ။ သို့သော်လည်း ဒါဟာ သိပ္ပံနည်းကျ သက်သေပြချက်မဟုတ်ဘဲ ထင်ကြေးသက်သက် (Speculative) သာဖြစ်တာကြောင့် မည်သည့် တရားဝင် သိပ္ပံအဖွဲ့အစည်းကမှ အသိအမှတ်ပြု လက်ခံထားခြင်း မရှိပါဘူး ။ IFLScience အပါအဝင် သိပ္ပံပညာရပ်ဆိုင်ရာ သုံးသပ်သူများကလည်း သူအသုံးပြုထားတဲ့ စကြဝဠာဆိုင်ရာ သဘောတရား (Cosmology) များသည် လွဲမှားနေကြောင်း ထောက်ပြထားပါတယ် ။

ဒီအကြောင်းအရာကို ပိုမိုလွယ်ကူစွာ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်ဖို့အတွက် "Cosmic Horizon" (စကြဝဠာ မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း)၊ "Hubble's Law" (စကြဝဠာ ပြန့်ကားမှု နိယာမ) နှင့် အိုင်းစတိုင်း၏ နှိုင်းရသီအိုရီ (General Relativity) စသည့် အခြေခံသဘောတရားများကို သိထားရင် အထောက်အကူ ဖြစ်စေပါလိမ့်မယ် ။ အထူးသဖြင့် စကြဝဠာ ပြန့်ကားမှုကြောင့် အလင်းအလျင်နှင့် အချိန်တို့ ဘယ်လိုပြောင်းလဲသွားသလဲဆိုတဲ့ အချက်ကို နားလည်ထားရင် ဒီဆောင်းပါးပါ ငြင်းချက်တွေကို ဝေဖန်ပိုင်းခြားနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ် ။

Sources Reference (Source Guide)

ဤဆောင်းပါးပါ အချက်အလက်များသည် Dr. Michael Guillén ၏ အဆိုများနှင့် ယင်းအပေါ် IFLScience ၏ တုံ့ပြန်ရှင်းလင်းချက်များကို အခြေခံထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အသေးစိတ် အချက်အလက်များကို သိရှိလိုပါက IFLScience ၏ တရားဝင် ဝက်ဘ်ဆိုက်နှင့် Fox News တို့တွင် ဝင်ရောက်လေ့လာ ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။

Disclaimer

ဤဆောင်းပါးသည် ဗဟုသုတရရှိစေရန် ရည်ရွယ်ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ယုံကြည်မှုများကို စော်ကားလိုခြင်း (သို့မဟုတ်) သိပ္ပံပညာရပ်ကို လွဲမှားစေလိုခြင်း မဟုတ်ပါ။ စာဖတ်သူ မိတ်ဆွေများအနေဖြင့် ဝေဖန်ပိုင်းခြား တွေးခေါ်နိုင်ပါရန် လေးစားစွာ ပန်ကြားအပ်ပါသည်။