Divisional Hospital Omalpe

ට්‍රෝලර් යාත්‍රාවේ ධීවරයින් 6 දෙනෙකු සිටි අතර ඉන් ධීවරයින් පස් දෙනෙකු මේ වන විට මියගොස් ඇත්තේ මුහුදේ ගසාගෙන ගිය බෝතලයක තිබූ නාඳුනන දියරය පානය කිරීම නිසා යැයි පැවසේ

ඔවුන්ට නිවන්සුව පතමින් ඔබට පණිවිඩයක් දීමටයි මෙය සටහන් කලේ

අද සදුදා මවුවිම පුවත්පතේ මා සමග සිදුකල සාකච්ඡාවක ලිපිය

(https://www.facebook.com/share/p/eJ3SncyFB2JGRqpi/?mibextid=oFDknk)

⭕දිවා කාලයේ නිදිමත යනු කුමක්ද?

🔹දිවා කාලයේ නිදිමත යනු බොහෝ මිනිසුන් අවදියෙන් සිටින දිවා කාලයේ අදික නිදිමත දැනීමයි.

⭕දිවා කාලයේ නිදිමත ඇතිවීමට හේතුව කුමක්ද?
🔹දිවා කාලයේ නිදිමත ඇති විය හැක්කේ:

●දුර්වල නින්ද පුරුදු - නිදසුනක් වශයෙන්, රාත්‍රියේ නිදා ගැනීමට ප්‍රමාණවත් කාලයක් නොමැතිකම හෝ නිතිපතා නින්ද කාලසටහනක් නොමැතිකම.

●නිදි ආබාධයක්, වැනි:

•Sleep apnea - මෙම තත්ත්වය ඇති අය නින්දේදී කෙටි කාලයකට හුස්ම ගැනීම නතර කරයි.

•Narcolepsy – මෙම තත්ත්වය ඇති පුද්ගලයන්ට දිවා කාලයේ ඉතා නිදිමත වන අතර සමහර විට සාමාන්‍ය ක්‍රියාකාරකම් වලදී හදිසියේම නින්දට වැටේ.

•නින්ද නොයාම - මෙම තත්ත්වය ඇති පුද්ගලයින්ට නිදා ගැනීමට අපහසු වේ.

●වෛද්‍ය ගැටලුවක්, වැනි:

•▪️තයිරොක්සින් ඌනතාවයක- මෙය පුද්ගලයෙකු ප්‍රමාණවත් තයිරොයිඩ් හෝමෝන නිපදවන්නේ නැති විට ඇති වෙර් මෙම හෝමෝනය ඔබගේ ශරීරය ශක්තිය භාවිතා කරන ආකාරය සහ ගබඩා කරන ආකාරය පාලනය කරයි.

• ▪️මානසික අවපීඩනය - මෙම තත්ත්වය ඇති පුද්ගලයින්ට බොහෝ වේලාවක් දුකක් හෝ පහත් බවක් දැනේ. ඔවුන් බොහෝ විට වැඩ කිරීමට හෝ එදිනෙදා කාර්යයන් කිරීමට අපහසු වේ.

▪️විටමින් ඌනතාවයක්( බ් විටමින්)

●ඔබේ නින්දට බාධා කරන දේවල්, වැනි:

•ශබ්ද - නිදසුනක් වශයෙන්, ඔබට අලුත උපන් බිළිඳෙකු සිටී නම්, ඔවුන් රාත්‍රියේ අඬා ඔබව අවදි කළ හැකිය.

•නොසන්සුන් කකුල් සින්ඩ්‍රෝමය හෝ රාත්‍රී කාලයේ කකුල් කැක්කුම වැනි සෞඛ්‍ය තත්ත්වයන්.

නින්දට බලපාන වෙනස්කම් කාලසටහන් - මෙයට රාත්‍රී මුරයක වැඩ කිරීම හෝ වෙනත් වේලා කලාපයකට ගමන් කිරීම ඇතුළත් විය හැකිය.

●ඖෂධ - ඇතැම් ඖෂධ දිවා කාලයේ නිදිමත ඇති විය හැක.

⭕හොඳ නින්දක් ඇති කර ගැනීමට ඔබට තනිවම කළ හැකි යමක් තිබේද?

🔹එය ඔබගේ දිවා කාලයේ නිදිමත ඇතිවීමට හේතුව මත රඳා පවතී. නමුත් ඔබට හොඳ නින්දේ පුරුදු ඇති කර ගැනීමට උත්සාහ කළ හැකිය. මෙය "නින්ද සනීපාරක්ෂාව" ලෙසද හැඳින්වේ

●නින්දට ගොස් සෑම දිනකම එකම වේලාවක නැගිටින්න.

●උදෑසන පමණක් (කෝපි සහ තේ ඇතුළුව) කැෆේන් අඩංගු බීම ගන්න.

●මත්පැන් ගැනීමෙන් වළකින්න.

●විශේෂයෙන් සවස් කාලයේ දුම්පානයෙන් වළකින්න.

●ඔබේ බර වැඩි නම් බර අඩු කර ගන්න.

●සතියකට දින කිහිපයක් ව්‍යායාම කරන්න, නමුත් නින්දට පෙර නොවේ.

●නින්දට පෙර ආලෝකය විහිදුවන තිර දෙස බැලීමෙන් වළකින්න. මේවාට රූපවාහිනී, දුරකථන, ටැබ්ලට්, "ඊ-රීඩර්" උපාංග සහ වීඩියෝ ක්‍රීඩා ඇතුළත් වේ. නින්දට යාමට පෙර තිර දෙස බැලීමෙන් නින්දට යාම අපහසු විය හැක. එය ඔබගේ නින්ද අඩු විවේකයක් ද විය හැක.

⭕ඔබ වෛද්යවරයෙකු හමුවිය යුතුද?

🔹පහත ලක්ෂණ තිබෙනම් වෛද්‍යවරයකු හමුවන්න
●ඔබට බොහෝ විට දිවා කාලයේ අදික ලෙස නිදිමතයි නම්

●සාමාන්‍ය ක්‍රියාකාරකම් මධ්‍යයේ ඔබ නින්දට වැටේ නම්

●ඔබ රිය පැදවීමේදී වැනි අනතුරුදායක තත්ත්වයකදී නින්දට වැටෙ නම්

●ඇත්තටම නැති දේවල් ඔබ දකිනවා හෝ ඇසෙනවා.

●ඔබ අවදි වූ විට, ඔබට වහාම චලනය විය නොහැකි නම්

●ඔබ සිනාසුණහොත් හෝ උද්දාමයට පත් වූ විට හෝ කෝපයට පත් වුවහොත් ඔබේ මාංශ පේශි දුර්වල වන බවක් දැනේ නම්

⭕ඔබට පරීක්ෂණ අවශ්‍යද?

🔹ඔබේ වෛද්‍යවරයා ඔබ කළ යුතු පරීක්ෂණ මොනවාදැයි තීරණය කරයි. විවිධ පරීක්ෂණ තිබේ, නමුත් ඔබට කිසිවක් අවශ්‍ය නොවනු ඇත. එය ඔබගේ වයස, අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ සහ පුද්ගල තත්වය මත රඳා පවතී.

🔹"නින්ද අධ්‍යයනය" යනු වෛද්‍යවරුන් දිවා කාලයේ නිදිමත ඇතිවීමට හේතුව සොයා ගැනීමට භාවිතා කරන වඩාත් පොදු පරීක්ෂණයයි.

🔹මෙම පරීක්ෂණය සඳහා, ඔබ රෝහලක හෝ වෛද්‍යවරයෙකුගේ කාර්යාලයේ නිද්‍රා රසායනාගාරයක රාත්‍රිය ගත කරයි. ඔබේ හෘද ස්පන්දන වේගය, හුස්ම ගැනීම සහ අනෙකුත් ශරීර ක්‍රියාකාරකම් නිරීක්ෂණය කරන විවිධ යන්ත්‍රවලට ඔබ සම්බන්ධ වී ඇත. පරීක්ෂණයේ ප්රතිඵල ඔබට නින්දේ ආබාධයක් ඇත්නම් ඔබේ වෛද්යවරයා ඔබට කියයි

🔹ඔබේ වෛද්‍යවරයා සති 1 සිට 2 දක්වා දෛනික සටහනක් තබා ගන්නා ලෙස ඔබෙන් ඉල්ලා සිටිය හැක, එහිදී ඔබ සෑම රාත්‍රියකම නිදාගන්නා ආකාරය නිරීක්ෂණය කරයි.

⭕දිවා කාලයේ නින්දට ප්රතිකාර කරන්නේ කෙසේද?
🔹එය ඔබගේ දිවා කාලයේ නිදිමත ඇතිවීමට හේතුව මත රඳා පවතී. ප්‍රතිකාරවලට ඇතුළත් විය හැකිය:

● ජීවන රටාවේ වෙනස්කම් - මේවාට ඔබේ වැඩ කාලසටහන වෙනස් කිරීම, නින්දට යාම, බර අඩු කර ගැනීම හෝ කැෆේන් සහ මධ්‍යසාරවලින් වැළකීම ඇතුළත් විය හැක.

●ඔබ රාත්‍රියේ අඳින උපාංග - මේවා නිදි apnea ඇති පුද්ගලයින්ට උපකාර කළ හැක.

●ඖෂධ - ඔබට දිවා කාලයේ අවදියෙන් සිටීමට හෝ රාත්‍රියේ වඩා හොඳින් නිදා ගැනීමට උපකාර වන ඖෂධ තිබේ.

●Surgery - Sleep apnea ඇති කිහිප දෙනෙකුට එයට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා ශල්‍යකර්මයක් සිදු කරයි. නමුත් බොහෝ දෙනෙකුට දිවා කාලයේ නිදිමත සඳහා ශල්‍යකර්මයක් අවශ්‍ය නොවේ.

🔘ඔබේ නිදිමත ඇති කරන රෝගී තත්වයක් ඔබට තිබේ නම්, ඔබට ඒ සඳහාද ප්‍රතිකාර අවශ්‍ය විය හැකිය.

⭕දිවා කාලයේ නිදිමත වළක්වා ගත හැකිද?

🔹හොඳ නින්දේ පුරුදු ඇති කර ගැනීමෙන් ඔබට දිවා කාලයේ නිදිමත ඇතිවීමේ සම්භාවිතාව අඩු කර ගත හැකිය. ඔබේ වෛද්‍යවරයා ඖෂධයක් හෝ ඇඳීමට උපකරණයක් නිර්දේශ කරන්නේ නම්, ඔවුන් ඔබට පවසන ආකාරයටම එය භාවිතා කරන්න.

⭕ඔබගේදරුවාට දිවා කාලයේ නිදිමත ඇති වුවහොත් කුමක් කළ යුතුද?

🔹ළමුන් තුළ දිවා කාලයේ නිදිමත ඇති වන්නේ රාත්‍රියේදී ප්‍රමාණවත් තරම් නිදා නොගැනීම හෝ හොඳ නින්දේ පුරුදු නොමැති වීම හේතුවෙනි. සමහර ඖෂධ ඔබේ දරුවා දිවා කාලයේ නිදිමත ඇති කරයි.

🔹දිවා කාලයේ නිදිමත ඇති දරුවන්ට නිදිමත වැඩිහිටියන්ට වඩා වෙනස් ලෙස ක්රියා කළ හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස, ඔබේ දරුවාට:

●පාසැලේදී අවධානය යොමු කිරීමේ ගැටලුවක් ඇති වේ

●වෙනදාට වඩා ක්‍රියාශීලී අඩුවිම

● කෝපයෙන් හෝ චිත්තවේගීයව ක්‍රියා කිරීම

ඔබේ දරුවාට දිවා කාලයේ නිදි මත එනවයි ඔබ සිතන්නේ එ පිලිබද වෛද්යවරයා සමඟ කතා කරන්න.

🔰කායික රෝග පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්ය
බන්දුල සත්කුමාර

🔹අපි හැමෝම සමහර වෙලාවට ආතතියට පත් වෙනවා.

🔹අපට ආතතියක් දැනෙන විට, අපගේ මොළයේ හයිපොතලමස අධිවෘක්ක ග්‍රන්ථි වලට කෝටිසෝල් සහ ඇඩ්‍රිනලින් ( එපිනෙප්ෆ්‍රින්) ඇතුළු ආතති හෝමෝන මුදා හැරීමට සහ වැඩි කිරීමට සංඥා කරයි. කෙටි කාලිනව ආතතියට ප්‍රතිචාර දැක්විමට මෙය සිදු වේ

🔹අපගේ ශරීරය අපව තැතිගන්වන තර්ජනය පහව ගිය පසු, අපගේ කෝටිසෝල් සහ ඇඩ්‍රිනලින් මට්ටම සාමාන්‍ය තත්වයට පත්වේ.

🔹නමුත් දිගුකාලීන ආතතිය නිසා කෝටිසෝල් සහ ඇඩ්‍රිනලින් මට්ටම ඉහළ මට්ටමේ පවති

🔹 මෙය හෝමෝන අසමතුලිතතාවයක් ඇති කළ හැකි අතර අපගේ සෞඛ්‍යයට,ප්‍රබල බලපෑමක් ඇති කරණ අතර ලෙඩ රෝග වැලදිමේ හැකියාවත් පවතින ලෙඩ රෝග තව තවත් වර්දනය විමේ හැකියාවත් වැඩි වේ.

🔹අධික කෝටිසෝල් අධි රුධිර පීඩනය, මනසික වියාකුලතාවය බර වැඩිවීම සහ තවත් රෝග රැසකට හේතු වේ .

🔹 දිගුකාලීන ආතතිය ටෙස්ටොස්ටෙරෝන්, ඉස්ට්‍රොජන් සහ ප්‍රොජෙස්ටරෝන් ඇතුළු අනෙකුත් හෝමෝන වලට බාධා කළ හැකි අතර, මෙම ගැටළු තවදුරටත් උග්‍ර කරයි.

🔹ඉහළ කෝටිසෝල් මට්ටම් ටෙස්ටොස්ටෙරෝන් මට්ටම අඩුවීමට හේතු විය හැක.ටෙස්ටොස්ටෙරෝන් පිරිමින්ගේ මුලික ලිංගික හෝමෝනය වන අතර එය ,ලිංගික අප්‍රානිකත්වය වැනි ගැටලු රැසක් ඇති වේ.

🔹 කාන්තාවන්ටද එය ඇති අතර, එය ඊස්ට්‍රජන් හෝ ප්‍රොජෙස්ටරෝන් තරම්ම වැදගත් වේ.

🔹කාන්තාවන් තුළ, ටෙස්ටොස්ටෙරෝන් මාංශ පේශි වර්ධනයට සහ පවත්වා ගැනීමට උපකාරී වේ, ඇටමිදුළුවල රතු රුධිර සෛල නිෂ්පාදනය උත්තේජනය කරයි, කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම අඩු කර ගැනිමට සහාය වේ, බර පාලනය කිරීමට, වඩා හොඳ නින්දක් ඇති කිරීමට සදහා සහාය වේ.

🔹ටෙස්ටොස්ටෙරෝන් තරබාරුකම, මාංශ පේශි අහිමි වීම, සන්ධි වේදනාව, නින්ද නොයාම,අධිකකොලෙස්ටරෝල්,ඔස්ටියෝපොරෝසිස්, වඳභාවය ඇතුළු විවිධ ගැටළු වලට දායක විය හැක.

🔹අධික කෝටිසෝල් ඉස්ටජන් මට්ටම ද අඩු කරයි.

🔹 අඩු ඉස්ටජන් අක්‍රමවත් ඔසප් වීම, බර වැඩිවීම, රාත්‍රී දහඩිය, තෙහෙට්ටුව,අදික ලෙස තරහායාම සහ වෙනත් ගැටළු ඇති කළ හැකිය.

🔹කාන්තාවන්ගේ අඩු ප්‍රොජෙස්ටරෝන් අසාමාන්‍ය ගර්භාෂ ලේ ගැලීම, අක්‍රමවත් ඔසප් වීම, හිසරදය හෝ ඉරුවාරදය, මනසික වියාකුල විම අධික ලෙස තරහා යාම කාංසාව, මානසික අවපීඩනය, බර වැඩිවීම, ලිංගික ආශාවන් අඩුවීම, පියයුරු මුදු මොළොක් බව, ෆයිබ්‍රොයිඩ් සහ පිත්තාශයේ ගැටළු ඇති කළ හැකිය.

🔴නිදන්ගත ආතතිය බලපාන අනෙකුත් හෝමොන

🔹තයිරොයිඩ් හෝමෝන,

🔹Ghrelin සහ leptin, ආහාර රුචිය පාලනය කරන හෝමෝන, කුසගින්න වැඩි කරයි

🔹මෙලටොනින්, නොසන්සුන්තාවය සහ නින්ද නොයාම ඇති කරයි

🔹ඉන්සියුලින්, දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාවට හේතු වේ

🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰
නිදන්ගත ආතතියේ වර්ග

🟣චිත්තවේගීය ආතතිය (කෝපය, දුක හෝ කලකිරීම වැනි දුෂ්කර හැඟීම්)

🟢පාරිසරික ආතතිය (ඔබ ජීවත් වන සහ වැඩ කරන ස්ථානය)

🟠සබඳතා ආතතිය (ඔබ මිතුරන්, පවුලේ අය, සම-සේවකයින්, හවුල්කරුවන් , සමඟ සම්බන්ධ වන ආකාරය)

🔴වැඩ ආතතිය (ඔබේ රැකියාවට අදාළ අභියෝග සහ පීඩනය ,)

🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰

🔴නිදන්ගත ආතතිය මාංශ පේශි, ශ්වසන, හෘද වාහිනී, හෝමොන ,ආමාශ ආන්ත්‍රියක, ස්නායු සහ ප්‍රජනක පද්ධති ඇතුළුව ශරීරයේ සියලුම පද්ධති වලට බලපායි.

🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰🟰

✡️ දිගු කාලින ආතතිය නිසා ඇතිවිය හැකි රෝග සහ රෝග ලක්ෂණ

🔹තෙහෙට්ටුව
🔹තරහා යාම
🔹මානසික වියාකුලත්වයවය
🔹අමතක විම
🔹හිසරදය
🔸ආමාශ ආන්ත්‍රයියික ගැටළු ගැස්ට්‍රයිටිස්, බඩේවෙදනාව
🔸කොලෙස්ටරොල් වැඩි විම
🔹පැහැදිලි කළ නොහැකි බර වැඩිවීම හෝ අඩු වීම
🔹අක්‍රමවත් ඔසප් වීම
🔹හිසකෙස් නැතිවීම හෝ සුදු වීම
🔹අඩික ලෙස දහඩිය දැමිම
🔹 ලිංගික අප්‍රානිකාත්වය
🔸බ්‍රොකන් හෘද සින්ඩ්‍රෝමය (ටකොට්සුබෝ සින්ඩ්‍රෝමය) ...
🔸හෘද රොග ,හර්ට් ඇටැක් ...
🔸අධි රුධිර පීඩනය. ...
🔸දියවැඩියාව
🔹 නින්ද නොයාම. ...
මෙය ඔබේ නීරොගිභාවය තවත් දුර්වල කරයි
🔸 කාංසාව. මානසික අවපීඩනය. ..(ඩ්ප්ප්‍රෙශන්).

🔹ශරිරයේ විවිඩ තැන්වල වේදනාව (හයිපර්ල්ජීසියා)
🔸ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග,
ආතර්‍යිටිස්,,

🔸ප්‍රතිශක්තිය අඩු වීම
මෙය නිතර විෂ බීජ ආශ්‍රිත රෝග වැලදිම
ආසාදන බෝවිම
🔸තරබාරුකම
🔸පශ්චාත් කම්පන ආතති ආබාධය
🔸ශ්වසන ආසාදන
🔸සමේ රෝහ
🔸භින්නෝන්මාදය

🔰කායික රෝග පිලිබද විශේෂඥ වෛද්ය
බන්දුල සත්කුමාර

(මේ සදහා කලයුතුද දේ පිලිබද ඉදිරි ලිපියකින් ඔබව දැනුවත් කරනු ලැබේ)