AngkorSeyla Center for Engineering

ឥទ្ធិពលនៃការផ្លាស់ប្តូរតូចតាច ការកែប្រែប្លង់បន្តិចបន្តួចនៅការដ្ឋាន អាចបង្កើតជាមហន្តរាយដ៏រន្ធត់ដល់អាយុជីវិតមនុស្ស ប្រសិនបើខ្វះការគណនាឡើងវិញឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។

តម្លៃនៃសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ ភាពហ្មត់ចត់ ការបើកចិត្តទទួលយកការរិះគន់ និងការហ៊ានទទួលខុសត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាជាបន្ទាន់ គឺជាខែលការពារសុវត្ថិភាពដ៏ចម្បងក្នុងវិស័យវិស្វកម្ម។

បើយើងសិក្សាដើម្បីជាក្ដីសង្ឃឹមនៃប្រទេសជាតិរបស់យើង នោះយើងនឹងមិនធុញទ្រាន់នឹងការសិក្សាឡើយ តែបើយើងមានគំនិតត្រឹមតម្រូវការទីផ្សារការងារបច្ចុប្បន្ន យើងអាចនឹងគ្មានចិត្តចង់អភិវឌ្ឍខ្លួនឯង នៅពេលបាត់បង់ទីផ្សារការងារ។ ត្រូវចាំថាចំណេះដឹងដែលយើងចេះពិតប្រាកដ វាមិនត្រូវបានកប់ចោលទេ ព្រោះមនុស្សតែងចង់បានភាពត្រឹមត្រូវ ច្រើនជាងការក្លែងបន្លំ។

#ប្រៀបធៀបគ្រឹះប្រាសាទនិងវិស្វកម្មផ្លូវថ្នល់វិភាគភ្ជាប់CBR

នៅក្នុងវិស្វកម្មស៊ីវិលទំនើប យើងដឹងថាដីខ្សាច់ម៉ដ្ត ឬដីល្បាយខ្សាច់ខ្លះ នៅពេលរងសកម្មភាព ត្រាំទឹក (Soaked CBR) វានឹងបាត់បង់កម្លាំងទប់ទល់យ៉ាងគំហុក ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃ CBR ធ្លាក់ចុះទាប (ខ្សោយខ្លាំង)។
ប៉ុន្តែសម្រាប់ករណី គ្រឹះប្រាសាទអង្គរវត្ត វាមានលក្ខណៈខុសប្លែក និងផ្ទុយពីទ្រឹស្តីផ្លូវថ្នល់ទូទៅ ដោយសារតែកត្តាវិស្វកម្មពិសេសៗចំនួន ៣ ដូចខាងក្រោម៖

១. លក្ខណៈខុសគ្នារវាង «ដីត្រាំទឹកទឹកហូរ» និង «ដីត្រាំទឹកទឹកហាប់ណែន»
• ករណីផ្លូវថ្នល់ (CBR ខ្សោយពេលត្រូវទឹក)៖ នៅពេលទឹកភ្លៀងជ្រាបចូលទៅក្នុងស្រទាប់គ្រឹះផ្លូវ ដីខ្សាច់ ឬដីល្បាយខ្សាច់មិនមានអ្វីទប់សងខាងឡើយ។ ទឹកធ្វើឱ្យគ្រាប់ដីរអិលឃ្លាតពីគ្នា (Liquefaction ឬ Pumping effect) ពេលមានឡានបើកកិនពីលើ ធ្វើឱ្យតម្លៃ CBR ធ្លាក់ចុះ ដីទន់ជ្រាយ និងបាក់ស្រុតផ្លូវ។
• ករណីគ្រឹះអង្គរវត្ត (ដីត្រូវត្រាំទឹក ប៉ុន្តែណែនជាប់)៖ វិស្វករខ្មែរបុរាណមិនមែនគ្រាន់តែយកខ្សាច់មកចាក់ធម្មតានោះទេ។ ពួកគេបានធ្វើការ កិនបង្ហាប់ខ្សាច់យ៉ាងខ្លាំង (Compacted sand) មួយស្រទាប់ម្តងៗ រួចក្រាលព័ទ្ធពីលើដោយ ស្រទាប់ដីឥដ្ឋជ្រាបទឹក (Waterproof clay liner) និងកំបោរ។ នៅពេលដីខ្សាច់ដែលត្រូវបានបង្ហាប់ណែនខ្លាំងរួចទៅហើយនោះត្រូវទឹក វាមិនមានលម្ហសម្រាប់រំកិលខ្លួនឡើយ។ ទឹកដែលជ្រាបចូលទៅគ្រាន់តែទៅបំពេញចន្លោះប្រហោងតូចៗ (Pores) និងបង្កើតជាសម្ពាធជួយទប់ (Confined Pore Pressure) មិនមែនធ្វើឱ្យដីរលាយទន់នោះទេ។

២. តួនាទីនៃ «កម្លាំងច្របាច់សងខាង» (Confined vs Unconfined)
• នៅក្នុងការធ្វើតេស្តរកតម្លៃ CBR នៅក្នុងបន្ទប់ពិសោធន៍ ដីត្រូវបានដាក់ក្នុងពុម្ពដែកស៊ីឡាំង ដែលមានជញ្ជាំងដែកចាំទប់សងខាងមិនឱ្យដីរុញចេញក្រៅ (Confined state)។
• ប្រាសាទអង្គរវត្តក៏ដូចគ្នា បុព្វបុរសខ្មែរបានដឹងថា ទម្ងន់ប្រាសាទនឹងរុញខ្សាច់ឱ្យហៀរចេញទៅសងខាង។ ដូច្នេះ លោកក៏បានសាងសង់ កសិណទឹក (គូទឹក) ដ៏ធំធ្ងន់ព័ទ្ធជុំវិញ។ ទឹកនៅក្នុងគូទឹកនេះហើយ ដែលដើរតួដូចជា «ជញ្ជាំងពុម្ពដែកនៃការតេស្ត CBR»។ វាកំណត់កម្លាំងទប់សងខាង (Lateral Confinement) មិនឱ្យខ្សាច់ក្រោមប្រាសាទហូរចេញទៅណាបាន ទោះបីជាវាត្រូវត្រាំទឹកក៏ដោយ។

៣. បញ្ហាប្រឈមពិតប្រាកដ៖ មិនមែនខ្លាច «ទឹកត្រាំ» តែខ្លាច «ទឹកស្រក»
នៅក្នុងទ្រឹស្តី CBR ដីស្ងួតមានតម្លៃ CBR ខ្ពស់ (រឹងមាំ) ជាងដីសើម។ ប៉ុន្តែសម្រាប់គ្រឹះអង្គរវត្ត គឺផ្ទុយស្រឡះ៖
• ប្រសិនបើទឹកនៅក្នុងគូទឹកត្រូវរីងស្ងួត ឬកម្រិតទឹកក្រោមដីធ្លាក់ចុះខ្លាំង (ដីខ្សាច់ប្រែជាស្ងួត) នោះកម្លាំងសម្ពាធទឹកក្រោមដី (Pore pressure) ដែលធ្លាប់តែជួយរុញទប់ទម្ងន់ប្រាសាទពីក្រោមនឹងត្រូវបាត់បង់។
• ពេលដីខ្សាច់ស្ងួត វានឹងរួមមាឌ និងបង្កើតជាប្រហោងខ្យល់ ដែលធ្វើឱ្យគ្រឹះប្រាសាទស្រុតភ្លាមៗ។
• ហេតុនេះហើយ បានជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសម័យទំនើប (ដូចជាក្រុមអ្នកជំនាញ JASA របស់ជប៉ុន) តែងតែបារម្ភខ្លាចជាងគេបំផុតគឺ ការលួចបូមទឹកក្រោមដីនៅតំបន់សៀមរាប ព្រោះវាធ្វើឱ្យដីខ្សាច់ក្រោមអង្គរវត្តស្ងួត និងអាចធ្វើឱ្យប្រាសាទបាក់ស្រុត។
និយាយជារួម បុព្វបុរសខ្មែរបានយកឈ្នះចំណុចខ្សោយនៃ «មេកានិចដី» (Soil Mechanics) ដោយប្រើប្រាស់គោលការណ៍ បង្ហាប់ដីខ្សាច់ឱ្យហាប់ណែន + ប្រើដីឥដ្ឋទប់ជម្រាប + ប្រើទឹកក្នុងគូទឹកធ្វើជាកម្លាំងច្របាច់រក្សាលំនឹងពីខាងក្រៅ ដែលជាបច្ចេកវិទ្យាវិស្វកម្មដ៏ឆ្លាតវៃបំផុត។

ប្រភេទមុខកាត់សំខាន់ៗ (Cross-sections) ក្នុងការគណនាស្ពាន ត្រូវបានជ្រើសរើសទៅតាមប្រវែងលំហ (Span length) សោភ័ណភាព និងថវិកា។ ខាងក្រោមនេះជាប្រភេទមុខកាត់ពេញនិយមបំផុត៖

១. មុខកាត់រាងអក្សរ អាយ (I-Girder / I-Beam)
• លក្ខណៈ៖ មានរាងដូចអក្សរ I អាចធ្វើពីបេតុងពង្រឹងកាបមុន (Prestressed Concrete) ឬដែកថែប (Steel)។
• ការប្រើប្រាស់៖ ពេញនិយមបំផុតសម្រាប់ស្ពានដែលមានប្រវែងលំហមធ្យម (ពី ២០ ទៅ ៤៥ ម៉ែត្រ)។
• គុណសម្បត្តិ៖ ងាយស្រួលផលិត ដឹកជញ្ជូន និងដំឡើង ល្បឿនសាងសង់លឿន។

២. មុខកាត់រាងប្រអប់ (Box Girder)
• លក្ខណៈ៖ មានរាងជាប្រអប់បិទជិត (ទម្រង់ចតុកោណកែង ឬត្រីកោណ) អាចមានប្រអប់ទោល ឬប្រអប់ច្រើនរួមគ្នា។
• ការប្រើប្រាស់៖ ប្រើសម្រាប់ស្ពានធំៗ ស្ពានវៀត (Viaduct) ឬស្ពានដែលមានខ្សែកោង (Curved bridges)។
• គុណសម្បត្តិ៖ ធន់ខ្ពស់នឹងកម្លាំងរមួល (Torsional rigidity) និងអាចឆ្លងកាត់លំហវែងៗបានល្អ (លើសពី ៤៥ ម៉ែត្រ)។

៣. មុខកាត់រាងអក្សរ ធី (T-Beam / Tee Beam)
• លក្ខណៈ៖ ធ្នឹម និងកម្រាលស្ពានត្រូវបានចាក់បញ្ចូលគ្នាជាសាច់តែមួយ មើលទៅឃើញរាងដូចអក្សរ T។
• ការប្រើប្រាស់៖ ប្រើសម្រាប់ស្ពានបេតុងអាមេធម្មតា ដែលមានប្រវែងលំហខ្លី (ក្រោម ២៥ ម៉ែត្រ)។
• គុណសម្បត្តិ៖ សន្សំសំចៃថវិកា មិនត្រូវការបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ក្នុងការសាងសង់។

៤. មុខកាត់សន្លឹកកម្រាល (Slab Superstructure / Solid or Voided)
• លក្ខណៈ៖ ជាកម្រាលបេតុងសំប៉ែតសុទ្ធ (Solid Slab) ឬមានចោះប្រហោងក្នុងកម្រាល (Voided Slab) ដើម្បីបន្ថយទម្ងន់។
• ការប្រើប្រាស់៖ ប្រើសម្រាប់ស្ពានអាកាសតូចៗ ឬស្ពានរំលងផ្លូវល្បឿនលឿនដែលមានលំហខ្លី (ក្រោម ១៥ ម៉ែត្រ)។
• គុណសម្បត្តិ៖ កម្រាស់ស្តើង មើលទៅមានសោភ័ណភាពស្អាត និងងាយស្រួលចាក់ពុម្ព។

៥. មុខកាត់ដែក(Truss Girder)
• លក្ខណៈ៖ បង្កើតឡើងដោយការយករបារដែកមកតភ្ជាប់គ្នាជាទម្រង់ត្រីកោណ។
• ការប្រើប្រាស់៖ ប្រើសម្រាប់ស្ពានដែកឆ្លងកាត់ទន្លេធំៗ ឬស្ពានផ្លូវដែក។
• គុណសម្បត្តិ៖ ទម្ងន់ស្រាលខុសពីធម្មតា ប៉ុន្តែអាចទ្រទ្រង់បន្ទុកធ្ងន់ៗបានល្អបំផុត។

CSiBridge/Midas Civil/ Robot Structural Analysis/ Bridge Design Theory. Start on Sunday 14.