Widerstand

ഉപ്പ്: സാധാരണക്കാരൻ്റെ വിപ്ലവ ചിഹ്നം

1930 ഏപ്രിൽ 6ന് ദണ്ഡി കടപ്പുറത്ത് ഗാന്ധിജി ഒരു പിടി ഉപ്പ് കൈയ്യിലെടുത്ത് നിയമലംഘനം നടത്തിയപ്പോൾ, അത് കേവലം ഒരു നിയമത്തോടുള്ള എതിർപ്പല്ലായിരുന്നു; മറിച്ച് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സാമ്രാജ്യത്വ ശക്തിയുടെ അന്ത്യത്തിൻ്റെ തുടക്കമായിരുന്നു. ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ലളിതവും എന്നാൽ അതിശക്തവുമായ രാഷ്ട്രീയ ആയുധമായിരുന്നു ഉപ്പ്. നിത്യജീവിതത്തിൽ ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ഒരു വസ്തുവിനെ സമരചിഹ്നമായി തിരഞ്ഞെടുത്തതിലൂടെ മഹാത്മാഗാന്ധി ഇന്ത്യയിലെ കോടിക്കണക്കിന് വരുന്ന സാധാരണക്കാരെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൻ്റെ ഭാഗമാക്കി മാറ്റി. 1930 ഏപ്രിൽ 6-ന് ദണ്ഡിയിൽ നടന്നത് വെറുമൊരു നിയമലംഘനമല്ല, മറിച്ച് ഒരു ജനതയുടെ ആത്മവീര്യത്തിൻ്റെ പ്രഖ്യാപനമായിരുന്നു.

ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഉപ്പിന് മേൽ ചുമത്തിയ നികുതി ദരിദ്രരിൽ ദരിദ്രരായ മനുഷ്യരെപ്പോലും ബാധിക്കുന്ന ഒന്നായിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ മനസ്സിലാകാത്ത സാധാരണക്കാരന് തന്റെ ഭക്ഷണത്തിലെ ഉപ്പിന് നികുതി കൊടുക്കേണ്ടി വരുന്നത് അനീതിയാണെന്ന് എളുപ്പത്തിൽ ബോധ്യപ്പെട്ടു. ജാതി-മത ഭേദമന്യേ എല്ലാവരെയും ഒന്നിപ്പിക്കാൻ ഉപ്പിന് കഴിഞ്ഞു. പ്രകൃതിദത്തമായി ലഭിക്കുന്ന ഉപ്പിന് മേൽ അധികാരം സ്ഥാപിക്കുന്നതിലെ അധാർമ്മികത ലോകശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി.

ഉപ്പിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയം ഇന്നും പ്രസക്തമാകുന്നത് എങ്ങനെ?

ഇന്നത്തെ ആഗോളസാഹചര്യത്തിലും 'ഉപ്പിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയം' പല രൂപങ്ങളിൽ ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്.
പ്രകൃതിദത്തമായ വിഭവങ്ങൾ (വെള്ളം, വായു, വിത്തുകൾ) വൻകിട കോർപ്പറേറ്റുകൾ കൈയടക്കുന്നതിനെതിരെയുള്ള പോരാട്ടങ്ങളിൽ ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹത്തിൻ്റെ തണലുണ്ട്. കുടിവെള്ളം സ്വകാര്യവൽക്കരിക്കുന്നതിനെതിരെ നടക്കുന്ന സമരങ്ങൾ സത്യത്തിൽ ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹത്തിൻ്റെ ആധുനിക പതിപ്പുകളാണ്.

അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾക്കുള്ള സാധനങ്ങളുടെ മേൽ അമിത നികുതി ചുമത്തുന്നത് ഇന്നും വലിയ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചയാണ്. സാധാരണക്കാരൻ്റെ പോക്കറ്റിനെ ബാധിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക നയങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് ദണ്ഡി യാത്ര ഇന്നും ആവേശം നൽകുന്നു.

അധികാരത്തിൻ്റെ അടിച്ചമർത്തലുകൾക്കെതിരെ അക്രമാസക്തമല്ലാത്ത രീതിയിൽ എങ്ങനെ പോരാടാം എന്നതിന് ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹം ലോകത്തിന് മാതൃകയാണ്. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മനുഷ്യാവകാശ പോരാട്ടങ്ങളിൽ ഗാന്ധിയൻ രീതിയിലുള്ള ഈ 'പ്രതിഷേധത്തിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയം' ഇന്നും സജീവമാണ്.

1930ൽ ദണ്ഡിയിൽ ഗാന്ധിജി ഉയർത്തിയ ഉപ്പ് കേവലം ഒരു ധാതുവല്ലായിരുന്നു, അത് സ്വയംപര്യാപ്തതയുടെയും അഭിമാനത്തിൻ്റെയും അടയാളമായിരുന്നു. ഇന്ന് നാം അനുഭവിക്കുന്ന ഓരോ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും ആ ഉപ്പിൻ്റെ രുചിയുണ്ട്. വിഭവങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള കടന്നുകയറ്റങ്ങൾ തുടരുന്ന കാലത്തോളം 'ഉപ്പിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയം' സമരവീര്യമായി ജ്വലിച്ചുനിൽക്കും.

ഛത്രപതി ശിവാജി: മായാത്ത വീരേതിഹാസം

ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഐതിഹാസിക വ്യക്തിത്വവും മറാത്ത സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥാപകനുമായ ഛത്രപതി ശിവാജി മഹാരാജിന്റെ ചരമദിനമാണ് ഏപ്രിൽ മൂന്ന്. നമ്മുടെ ചരിത്രത്തിലെ ധീരതയുടെയും തന്ത്രജ്ഞതയുടെയും പര്യായമാണ് ഛത്രപതി ശിവാജി മഹാരാജ്. 1680 ഏപ്രിൽ മൂന്നിന്. അദ്ദേഹം ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞെങ്കിലും, അദ്ദേഹം പടുത്തുയർത്തിയ സ്വരാജ് എന്ന ആശയവും ധീരമായ പോരാട്ടവീര്യവും ഇന്നും കോടിക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് ആവേശം പകരുന്നു.

മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെയും ബിജാപൂർ സുൽത്താനത്തിന്റെയും ആധിപത്യം നിലനിന്നിരുന്ന കാലത്താണ് ശിവാജി സ്വന്തമായി ഒരു സാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുത്തത്. കേവലം ഒരു പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരി എന്നതിലുപരി, സാധാരണക്കാരന്റെയും കർഷകന്റെയും താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്ന 'ഹിന്ദവി സ്വരാജ്' (ജനങ്ങളുടെ ഭരണം) എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. 1674-ൽ റായ്ഗഡ് കോട്ടയിൽ വെച്ച് അദ്ദേഹം ഛത്രപതിയായി അഭിഷിക്തനായി.

സൈനിക ശേഷിയിൽ തന്നേക്കാൾ എത്രയോ മടങ്ങ് മുന്നിലായിരുന്ന മുഗൾ സൈന്യത്തെ നേരിടാൻ ശിവാജി സ്വീകരിച്ചത് 'ഗറില്ലാ യുദ്ധമുറ' ആയിരുന്നു. സഹ്യാദ്രി കുന്നുകളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രത്യേകതകൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തി അദ്ദേഹം നടത്തിയ മിന്നൽ ആക്രമണങ്ങൾ ശത്രുക്കളെ വിറപ്പിച്ചു. കോട്ടകൾ പിടിച്ചടക്കുന്നതിലും അവ സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം കാണിച്ച വൈഭവം സമാനതകളില്ലാത്തതാണ്.
ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയുടെ പിതാവ്
കടൽമാർഗ്ഗമുള്ള വിദേശ അധിനിവേശങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ശക്തമായ ഒരു നാവികസേന ആവശ്യമാണെന്ന് ശിവാജി തിരിച്ചറിഞ്ഞു. കൊങ്കൺ തീരത്ത് അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ച കപ്പലുകളും നാവികക്കോട്ടകളും (ഉദാഹരണത്തിന് സിന്ധുദുർഗ്) ഭാരതീയ നാവിക ചരിത്രത്തിലെ നാഴികക്കല്ലുകളാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹത്തെ 'ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയുടെ പിതാവ്' എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

ശിവാജി ഒരു യുദ്ധവീരൻ മാത്രമല്ല, മികച്ചൊരു ഭരണാധികാരി കൂടിയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ഭരണകാലത്ത് സ്ത്രീ സുരക്ഷക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകിയിരുന്നു. സ്ത്രീകളോട് അങ്ങേയറ്റം ബഹുമാനം കാണിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം, യുദ്ധസമയത്ത് പോലും സ്ത്രീകൾക്ക് നേരെ കൈയേറ്റം ഉണ്ടാകില്ലെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തിയിരുന്നു.

മതസഹിഷ്ണുതയുള്ള ഒരു വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു ശിവാജിയുടേത്. സ്വന്തം മതത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുമ്പോഴും ഇതര മതസ്ഥരോടും ആരാധനാലയങ്ങളോടും അദ്ദേഹം ആദരവ് പ്രകടിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈന്യത്തിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട പദവികളിൽ മുസ്ലീം ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഉണ്ടായിരുന്നു. അഴിമതി വിരുദ്ധത അദേഹത്തിൻ്റെ മുഖമുദ്രയായിരുന്നു. കൃത്യമായ നികുതി വ്യവസ്ഥയും അഴിമതിയില്ലാത്ത ഭരണസംവിധാനവും അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കി.

1680 ഏപ്രിൽ മൂന്നിന് റായ്ഗഡ് കോട്ടയിൽ വെച്ചായിരുന്നു ആ ധീരപുത്രന്റെ അന്ത്യം. രോഗബാധിതനായിരുന്ന അദ്ദേഹം തന്റെ 50-ാം വയസ്സിൽ അന്തരിക്കുമ്പോൾ, ഭാരതത്തിന് നഷ്ടമായത് അധിനിവേശങ്ങൾക്കെതിരെ തലയുയർത്തി നിന്ന കരുത്തുറ്റ ഒരു നെടുംതൂണിനെയായിരുന്നു. ശിവാജി മഹാരാജ് എന്നത് കേവലം ഒരു രാജാവിന്റെ പേരോ ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ ചരിത്രമോ മാത്രമല്ല. അത് ഭാരതീയന്റെ ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്. നീതിയും ധീരതയും മാനുഷിക മൂല്യങ്ങളും ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച ആ ജീവിതം വരുംതലമുറകൾക്ക് എന്നെന്നും ഒരു പാഠപുസ്തകമായി നിലനിൽക്കും.