Icomos Hellenic - GR

ARCHAEOLOGICAL HERITAGE MANAGEMENT
"Five Dimensions of Effective Heritage Management Planning"

A short survey explores five dimensions of effective heritage management planning. Your participation is valuable.
https://docs.google.com/.../1FAIpQLSf6Njf9gbux.../viewform

Under the auspices of ICOMOS ICAHM (International Scientific Committee on Archaeological Heritage Management), a research has been undertaken to determine some of the key challenges to the effective delivery of heritage management planning with a view to offering a more intelligent approach: a systematic yet flexible way of matching the complexity of heritage problems with proportionate, adaptable and genuinely governable solutions.

This research is organised for the preparation of a session on Heritage Management Planning during upcoming ICOMOS GA in Malaysia: https://www.icomosga2026.org.my/en/abstract/sessions

Sessions - ICOMOS GA2026 The ICOMOS Scientific Symposium, under the main theme “LIVING HERITAGE: RESPECT, ACCEPT, ENHANCE, PARTNERSHIP,” is designed to foster research and discussion on specialized topics. In direct response to the Triennial Scientific Plan (TSP) 2024–2027 theme, “DISASTER AND CONFLICT RESILIENT HER...

48η ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ
19-29 Ιουλίου 2029, Busan, Republic of Korea

Ξεκίνησε η 48η σύνοδος της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς, η οποία μεταξύ άλλων θα εξετάσει τις υποψηφιότητες για τον Κατάλογο της Παγκόσμιας Κληρονομιάς, μεταξύ των οποίων θα εξετασθεί και η υποψηφιότητα του Ολύμπου.

Όλες οι συνεδριάσεις είναι ανοιχτές στο ευρύ κοινό.
Το πρόγραμμα και ο σύνδεσμος για την παρακολούθηση σε livestream: https://whc.unesco.org/en/sessions/48COM/

Σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο Όλυμπος θα εξετασθεί το Σάββατο, 25 Ιουλίου, 9:00-12:00 ώρα Ελλάδας {15:00-18:00 ώρα Ν. Κορέας)

48th session of the World Heritage Committee UNESCO World Heritage Centre

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ Η ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ICOMOS 2025

Μπορείτε να τη βρείτε στον σύνδεσμο:
https://publ.icomos.org/publicomos/jlbSai?html=Pag&page=Pml/Not&base=historica&ref=735884A9AB3B26952B284CF0CAEEB9A8

Η Ετήσια Έκθεση του 2025 αποτελεί μια ευκαιρία να ανατρέξουμε σε ένα χρόνο διεθνούς συνεργασίας και συνεχούς δέσμευσης για την προστασία της κοινής μας πολιτιστικής κληρονομιάς.
Από τον εορτασμό της 60ής επετείου του ICOMOS μέχρι τη συγκέντρωση παγκόσμιων εμπειρογνωμόνων στη Γενική Συνέλευση του 2025, η έκθεση καταδεικνύει την ανθεκτικότητα και τον δυναμισμό της κοινότητας του ICOMOS σε έναν κόσμο που αλλάζει γρήγορα.
Ρίχνει επίσης φως σε σημαντικά ορόσημα: την έναρξη της πλατφόρμας τεκμηρίωσης PUBLICOMOS, τον ανανεωμένο ιστότοπο και την οπτική μας ταυτότητα, την πρωτοβουλία Παγκόσμιας Κληρονομιάς για τη Μετανάστευση και το Συνέδριο Πέτρας, παράλληλα με τη δέσμευσή μας στη διαμόρφωση της διεθνούς πολιτιστικής πολιτικής μέσω της G20, της COP30 και του Mondiacult.
Αυτή η έκδοση της ετήσιας έκθεσης αντικατοπτρίζει τη δέσμευσή μας για μεγαλύτερη διαφάνεια, προσφέροντας μια σαφέστερη εικόνα της φύσης, της λειτουργίας και των αρμοδιοτήτων του ICOMOS, με νέες ενότητες που παρουσιάζουν τη διακυβέρνησή μας, τις βασικές αξίες και το έργο μας για την Παγκόσμια Κληρονομιά.

PUBLICATION OF THE 2025 ANNUAL REPORT OF ICOMOS

The 2025 Annual Report is an opportunity to look back on a year of international collaboration and continued commitment to protecting our shared cultural heritage.

From celebrating ICOMOS’s 60th anniversary to gathering global experts at the 2025 General Assembly, the report demonstrates the resilience and dynamism of the ICOMOS community in a fast-changing world.

It also shines a light on major milestones: the launch of the PUBLICOMOS documentation platform, our rebranded website and visual identity, the World Heritage Transhumance initiative, and the Stone Conference, alongside our engagement in shaping international cultural policy through the G20, COP30 and Mondiacult.

This edition of the annual report reflects our commitment to greater transparency, offering a clearer picture of ICOMOS’s nature, functioning and remit, with new sections presenting our governance, core values, and work on World Heritage.

Publicomos

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ
ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΤΟΥ ICOMOS

Οι Διεθνείς Επιστημονικές Επιτροπές συγκεντρώνουν επαγγελματίες- ειδικούς επιστήμονες από το παγκόσμιο δίκτυο του ICOMOS, οι οποίοι συνεργάζονται προάγοντας τη γνώση για τη διατήρηση, την προστασία και διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς στους διαφορετικούς τομείς της εξειδίκευσής τους.

Οι Πρόεδροι των Διεθνών Επιστημονικών Επιτροπών συγκροτούν το Επιστημονικό Συμβούλιο της Συμβουλευτικής Επιτροπής του ICOMOS, το οποίο παρέχει συμβουλές στο Διοικητικό Συμβούλιο για τεχνικά και επιστημονικά ζητήματα.

Ο ρόλος και οι στόχοι των Διεθνών Επιστημονικών Επιτροπών περιγράφονται αναλυτικά στις Αρχές Eger–Xi’an (Eger–Xi’an Principles), που υιοθετήθηκαν από τη Γενική Συνέλευση του ICOMOS το 2005.

Παράλληλα το ICOMOS, προκειμένου να αντιμετωπίσει καίρια ζητήματα που αναδύονται, τα οποία συνδέονται με πολλές ή και όλες τις Διεθνείς Επιστημονικές Επιτροπές, έχει συστήσει 5 ομάδες εργασίας από μέλη του, επαγγελματίες και ειδικούς στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς, με στόχο την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, προκειμένου να αναπτύξουν δραστηριότητες που οδηγούν συχνά στη σύνταξη αρχών (charters) για το ειδικό ζήτημα που πραγματεύονται.

Το Ελληνικό ICOMOS συμμετέχει με εκπροσώπους του σε πολλές Διεθνείς Επιστημονικές Επιτροπές και Ομάδες Εργασίας συμβάλλοντας με τις δυνάμεις του στη διαμόρφωση αρχών και πολιτικών σε διεθνές επίπεδο.

Πιο συγκεκριμένα συμμετέχει ως εξής:

ΟΜΑΔΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ICOMOS Sustainable Development Goals Working Group (SDGWG)
Σοφία Αυγερινού Κολώνια

ICOMOS Climate Action Working Group (CAWG)
Ελένη Αλεξάνδρου

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ

20th Century Heritage ISC20C
PAMELA JEROM voting member

Analysis and restoration of structures of architectural heritage ISCARSAH
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΛΑΝΤΖΑΣ voting member

Archaeological Heritage Management ICAHM
ΕΛΕΝΑ ΚΟΡΚΑ voting member, ΑΘ. ΝΑΚΑΣΗΣ, ΝΙΚΟΣ ΛΙΑΝΟΣ, ΣΟΦΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΨΑΡΟΥΔΑΚΗΣ

Cultural tourism ICTC
ΤΖΑΝΕΤΟΣ ΠΟΜΟΝΗΣ voting member

Energy and Sustainability ISCES
ΕΛΕΝΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ voting member

Fortifications and military heritage IcoFort
ΑΘ. ΝΑΚΑΣΗΣ voting member, ΝΙΚΟΣ ΛΙΑΝΟΣ, ΣΟΦΙΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΨΑΡΟΥΔΑΚΗΣ

Heritage documentation C**A
ΑΝΔΡΕΑΣ ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ voting member, ΝΙΚΟΣ ΛΙΑΝΟΣ, ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΣΚΑΜΑΝΤΖΑΡΗ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΥΡΜΑΔΑΣ, ΕΛΕΝΗ ΕΥΑ ΤΟΥΜΠΑΚΑΡΗ

Historic cities, towns, and villages CIVVIH
ΣΟΦΙΑ ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ ΚΟΛΩΝΙΑ voting member, ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ, ΜΑΡΙΑ ΔΑΝΙΗΛ, ΕΛΙΝΑ ΑΓΓΕΛΗ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΥΡΜΑΔΑΣ, ΔΗΜΗΤΡΑ ΜΑΜΠΑΛΗ

Intangible Cultural Heritage ICICH
ΡΙΒΑ ΛΑΒΑ

Interpretation and presentation ICIP
ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ ΘΕΟΛΟΓΙΔΟΥ

Places of Religion and Ritual PRERICO
ΑΛΚΗΣ ΠΡΕΠΗΣ voting member, ΝΕΝΑΝΤ ΒΕΣΙΤΣ

Risk preparedness ICORP
ΕΛΕΝΑ ΚΟΡΚΑ voting member, ΕΛΕΝΗ ΕΥΑ ΤΟΥΜΠΑΚΑΡΗ (associate member)

Stone ISCS
ΕΥΑ ΚΑΡΔΑΡΑ voting member, ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΔΕΛΕΓΚΟΥ

Theory and philosophy of conservation and restoration TheoPhilos
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ voting member

Training CIF
ΕΛΕΝΗ ΛΑΜΠΡΙΝΟΥ voting member

Vernacular architecture CIAV
ΝΙΚΟΣ ΛΙΑΝΟΣ voting member

Wood IIWC
ΤΣΑΚΑΝΙΚΑ voting member

Περισσότερες πληροφορίες για όλες τις Διεθνείς Επιστημονικές Επιτροπές και τις Ομάδες Εργασίας του ICOMOS, καθώς και τις Eger–Xi’an Principles, στον σύνδεσμο https://icomos.gr/epitropes/

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΩΝ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ICOMOS ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ

Την Παρασκευή, 19 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε συνάντηση εργασίας εκπροσώπων της Ελληνικής Επιτροπής σε Διεθνείς Επιστημονικές Επιτροπές του ICOMOS. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στην έδρα του Ελληνικού ICOMOS, στο αναστηλωμένο διατηρητέο κτήριο, επί της οδού Πειραιώς 73, στην Αθήνα.

Στη συνάντηση συμμετείχαν οι εκπρόσωποι των Επιστημονικών Επιτροπών:
Σοφία Αυγερινού – Κολώνια, πρόεδρος του Ελληνικού ICOMOS, Historic cities, towns, and villages
Ελίνα Αγγέλη, Historic cities, towns, and villages
Νέναντ Βέσιτς, Places of Religion and Ritual
Ανδρέας Γεωργόπουλος, Heritage documentation
Μαρία Δανιήλ, Historic cities, towns, and villages
Κατερίνα Δελέγκου, Stone
Κλεοπάτρα Θεολογίδου, Interpretation and presentation
Γιώργος Κουρμαδάς, Historic cities, towns, and villages
Ρίβα Λάββα, Intangible Cultural Heritage
Δήμητρα Μπαμπαλή, Historic cities, towns, and villages
Ελένη Μαΐστρου, Historic cities, towns, and villages
Άλκης Πρέπης, Places of Religion and Ritual
Ελένη – Εύα Τουμπακάρη, Heritage documentation
Ελευθερία Τσακανίκα, Wood

Κατά τη συζήτηση, κάθε εκπρόσωπος παρουσίασε τη δραστηριότητα της Επιτροπής την οποία εκπροσωπεί και θέματα που συνδέονται με την ελληνική συμμετοχή. Ακολούθησε συζήτηση γύρω από τις προοπτικές περαιτέρω ενεργής συμμετοχής μελών του Ελληνικού ICOMOS σε Διεθνείς Επιτροπές, σύμφωνα με τις αρχές Eger Xian (Principles for the International Scientific Committees of ICOMOS).

Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με προτάσεις γύρω από τον προγραμματισμό της ερχόμενης περιόδου και το πρόγραμμα διαλέξεων που προγραμματίζεται να ξεκινήσει το φθινόπωρο του 2026.

ΝΕΑ ΕΚΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ICOMOS
ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΑ ΕΡΓΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Τρεις μήνες μετά τη δραματική έκκληση του Eλληνικού ICOMOS, στις 6 Απριλίου 2026, να σταματήσουν οι αυθαίρετες επεμβάσεις στην Ακρόπολη και στην Αρχαία Αγορά των Αθηνών διαπιστώνουμε, δυστυχώς, ότι οι επεμβάσεις αυτές συνεχίζονται!

Το Δελτίο τύπου του Υπουργείου Πολιτισμού της 29ης Ιουνίου 2026, ενημερώνει σαφώς ότι «προχωρεί στην αποκατάσταση του νοτιοανατολικού ναού στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Αγοράς των Αθηνών…» που «αφορά σε επεμβάσεις … στον ίδιο τον ναό … και στην οδό των Παναθηναίων, με στόχο την αποκατάσταση της ιστορικής συνέχειας και την ενίσχυση της αναγνωσιμότητας του μνημείου».Το δελτίο τύπου του Υπουργείου Πολιτισμού δεν απαντά σε κανένα από τα σοβαρά ερωτήματα που έχουν τεθεί από το ελληνικό ICOMOS και την επιστημονική κοινότητα και αφορούν στην υποχρέωση του ελληνικού κράτους, ως μέλους της UNESCO, να συμμορφώνεται με το κανονιστικό πλαίσιο των διεθνών συμβάσεων, τις οποίες έχει κυρώσει και ενσωματώσει στην ελληνική νομοθεσία (σ.σ. Την οποία νομοθεσία περιστασιακά τηρεί).

Σημειώνεται ότι και η πρόσφατη έκθεση της Συμβουλευτικής Αποστολής εκπροσώπων της UNESCO και του ICOMOS, που επισκέφθηκε την Αθήνα τον Απρίλιο του 2022, για έλεγχο των έργων στην Ακρόπολη, συνιστούσε ότι πριν από κάθε επέμβαση θα έπρεπε να έχουν εκπληρωθεί οι κατευθυντήριες οδηγίες διαχείρισης των UNESCO / ICCROM / ICOMOS / IUCN (2002) και της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

Σημειώνεται, ακόμη, ότι ο αρχαιολογικός χώρος της Αρχαίας Αγοράς εγγράφεται στην αναγνωρισμένη από την UNESCO ζώνη προστασίας (buffer zone) της Ακρόπολης. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να εφαρμόζεται και εδώ το κανονιστικό πλαίσιο της UNESCO, σύμφωνα με το οποίο για κάθε επέμβαση και στη ζώνη προστασίας και, επομένως, και στην Αγορά, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η διατήρηση της οπτικής και αισθητικής ακεραιότητας της Ακρόπολης σε σχέση με τον περιβάλλοντα χώρο. Σε αντίθεση με όλα αυτά, το νέο οικοδόμημα στη θέση του νοτιοανατολικού ναού αλλοιώνει δραματικά την πρόσληψη της Ακρόπολης από την Αγορά, και καταστρατηγεί την έννοια της ζώνης προστασίας, όπως ορίζεται από τις διεθνείς συμβάσεις.

Υπενθυμίζουμε ότι, σχετικά με τα προαναφερόμενα, στις 4 Μαΐου 2026, το Υπουργείο Πολιτισμού πραγματοποίησε ημερίδα με θέμα: «Ελληνικά Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς: Στρατηγικό Όραμα και Διαχειριστικά Σχέδια για την προστασία και ανάδειξή τους». Εκτός των άλλων, επισημάνθηκε η ανάγκη συμμόρφωσης με τη Σύμβαση της UNESCO, για την Προστασία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρoνομιάς (Παρίσι 1972), την οποία έχει κυρώσει η χώρα μας. Επίσης, τονίστηκε ότι «αποτελεσματική διαχείριση δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς τη συνεργασία των τοπικών κοινωνιών, των αρμόδιων αρχών, των επιστημόνων και των επαγγελματιών του χώρου», καθώς και «η σημασία των ζωνών προστασίας και της ευρύτερης χωρικής οργάνωσης».

Τα έργα στην Αρχαία Αγορά φαίνεται να αγνοούν όλα τα προαναφερθέντα.

Στην πραγματικότητα, αυτή τη στιγμή τα θεμέλια του νοτιοανατολικού ναού στην Αγορά έχουν καλυφθεί με όγκους μπετόν αρμέ, με το οποίο έχει διαμορφωθεί κρηπίδα στη θέση του προστώου, ενώ στη θέση του σηκού του ναού, διαμορφώθηκαν ένας τοιχοβάτης, κατώφλι και κατώτατες στρώσεις τοίχων. Επάνω στην κρηπίδα του προστώου έχουν στηθεί, με χρήση μεγάλου ποσοστού τσιμέντου, αρχαίοι σπόνδυλοι κιόνων, που προέρχονται από τον ναό της Αθηνάς Σουνιάδος (5ου αιώνος π.Χ.), επάνω στους οποίους έχουν τοποθετηθεί ιωνικά κιονόκρανα από τσιμέντο, που αναπαράγουν τη μορφή των κιονοκράνων του ναού της Αθηνάς Σουνιάδος. Στη βορειοδυτική γωνία, επάνω από τα κιονόκρανα, έχει τοποθετηθεί γωνιακό επιστύλιο από τσιμέντο, που αναπαράγει τη μορφή αντίστοιχου τμήματος από τον ναό της Αθηνάς Σουνιάδος.

Το δελτίο τύπου αναφέρει ότι: «Η προτεινόμενη επέμβαση φιλοδοξεί να αποδώσει στον νοτιοανατολικό ναό τη θέση που του αρμόζει στον αρχαιολογικό χώρο, καθιστώντας τον ευανάγνωστο και λειτουργικά ενταγμένο στο σύνολο της Αρχαίας Αγοράς.» Όλοι οι μελετητές συμφωνούν ότι ο νοτιοανατολικός ναός είναι ζήτημα να έμεινε στη θέση του για δύο αιώνες, και ότι η αρχιτεκτονική μορφή του μόνον κατά προσέγγιση θα μπορούσε να αποκατασταθεί, αφού τα μόνα αξιόλογα αρχιτεκτονικά μέλη που τους αποδίδονται, με σχετική πιθανότητα, ανήκουν σε άλλο μνημείο πολύ μεγαλύτερης αρχαιολογικής και καλλιτεχνικής αξίας (ναός Αθηνάς Σουνιάδος). Άλλα κτήρια στην νοτιοανατολική περιοχή της Αθηναϊκής Αγοράς είχαν μακρότερο και σημαντικότερο δημόσιο βίο και το σωζόμενο υλικό τους επιτρέπει πληρέστερη μελέτη.

Είναι εύλογο να αναρωτηθεί κανείς, γιατί αυτό το κτήριο, που μόνο με υποθέσεις μπορούμε να προσεγγίσουμε, επιλέγεται να έχει την μεταχείριση ενός εμβληματικού μνημείου, που στη θέση του πρέπει να κατασκευαστεί μία μακέτα από τσιμέντο σε φυσική κλίμακα, στην οποία παγιδεύονται και αυθεντικά τμήματα άλλου παλαιότερου κτηρίου, με βλάβες που ακυρώνουν την αξία τους ως αρχαιολογικών τεκμηρίων;

Ακόμη περισσότερο όταν η επέμβαση αυτή παραβιάζει τις διεθνείς συμβάσεις, που έχει κυρώσει η χώρα μας, καθώς αντίκειται τόσο στα κριτήρια σχετικά με την αυθεντικότητα του μνημείου, όσο και στα κριτήρια διαχείρισης στη ζώνη προστασίας, βλάπτοντας την οπτική και αισθητική ακεραιότητα της Ακρόπολης σε σχέση με τον περιβάλλοντα χώρο.

Για άλλη μια φορά, το Ελληνικό ICOMOS κάνει έκκληση να γίνει σεβαστό από το Υπουργείο Πολιτισμού το διεθνές πλαίσιο διαχείρισης πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως ορίζεται από την UNESCO και τα συμβουλευτικά της όργανα, δηλαδή του ICCROM, του ICOMOS και της IUCN, τη μεγάλη αξία και σημασία του οποίου το ίδιο το ΥΠΠΟ, στην ημερίδα της 4ης Μαΐου 2026 για τα «Ελληνικά Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς: Στρατηγικό Όραμα και Διαχειριστικά Σχέδια για την προστασία και ανάδειξή τους», αναγνώρισε δημόσια και υποσχέθηκε -φευ- να τηρεί στο εξής.

Για την Εθνική Επιτροπή του Ελληνικού Τμήματος του ICOMOS.

Η Πρόεδρος
Σοφία Αυγερινού-Κολώνια

Ο Γενικός Γραμματέας
Ιωάννης Πανόπουλος

HERITAGE ADAPTS!

H πρώτη παγκόσμια εκστρατεία που ενώνει στρατηγικούς εταίρους, διεθνούς κύρους, γύρω από έναν κοινό στόχο: 3.000 και πλέον μνημεία, τόποι και παραδόσεις, με τοπική καθοδήγηση, να εφαρμόσουν δράσεις προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή έως το 2030. Κινητοποιεί τις τοπικές κοινωνίες, διαχειριστές και θεματοφύλακες της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς και τους παρέχει τεχνική καθοδήγηση, πρόσβαση σε δεδομένα και διεθνείς συνεργασίες, ώστε να μπορέσουν να επιτύχουν τους στόχους τους.

«Η κλιματική αλλαγή αποτελεί την ταχύτερα αναπτυσσόμενη απειλή για την πολιτιστική και φυσική κληρονομιά παγκοσμίως. Σύμφωνα με την UNESCO, ένα στα τρία μνημεία φυσικής κληρονομιάς και ένα στα έξι μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς βρίσκονται υπό απειλή, όπως επίσης το 60% των δασών και το 66% των θαλάσσιων περιοχών που έχουν χαρακτηριστεί Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

Ωστόσο, τα δεδομένα αυτά καλύπτουν μόνο ένα μικρό μέρος της παγκόσμιας κληρονομιάς. Η πλειονότητα των τόπων, των ζωντανών παραδόσεων, των συλλογών και των πολιτιστικών τοπίων που θεωρούν πολύτιμα οι κοινότητες παραμένουν εκτός διεθνών συστημάτων παρακολούθησης.
……………………….
Κι όμως, η κληρονομιά δεν είναι μόνο θύμα της κλιματικής κρίσης· αποτελεί και μέρος της λύσης. Είναι πηγή ανθεκτικότητας για τις κοινότητες και φορέας δοκιμασμένων μέσα στον χρόνο γνώσεων και πρακτικών που παραμένουν επίκαιρες και χρήσιμες σήμερα.»

Heritage Adapts: Uniting Heritage Efforts - ICOMOS Join Heritage Adapts! and protect your heritage site from climate change by 2030.

FROM RESTORATION TO REVELATION
Μια συζήτηση με τον Τάσο Τανούλα

«THE OWL»
THE ALUMNI NEWSLETTER OF COLLEGE YEAR IN ATHENS
SPRING 2026

Σημαντικά ζητήματα που συνδέονται με την αναστήλωση μνημείων συζητά ο Τάσος Τανούλας, τ. Πρόεδρος του Ελληνικού ICOMOS, σήμερα υπεύθυνος Εθνικών Θεμάτων, εστιάζοντας στα Προπύλαια της Ακρόπολης Αθηνών και στα μνημεία των αρχαίων χρόνων.

«Ένα μνημείο... περιέχει ανθρώπινο νου και συναίσθημα.

Ωστόσο, διαχειριζόμενος τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα της Αρχαιότητας, εισέρχεται κανείς σε έναν δύσκολο τομέα, όπου η θεωρία και ο πραγματισμός φαίνεται συχνά να συγκρούονται. Αλλά αυτό δεν είναι απολύτως αληθές. Ενώ οι τεχνοκράτες μπορεί να απορρίπτουν την ηθική διατήρηση ως «ρομαντική», …, εγώ την ορίζω ως «ποιητική»: μια αρχιτεκτονική δημιουργία που βασίζεται σε αυστηρές αρχές. Αν, όπως προτείνει η σύγχρονη αρχιτεκτονική θεωρία (σύμφωνα με τον Heidegger μετά τον Hoelderlin) «ποιητικά ο άνθρωπος «κατοικεί», τότε η ηθική αποκατάσταση ενός μνημείου είναι η υπέρτατη έκφραση αυτής της κατοίκησης. Ο αναστηλωτής οφείλει να τηρεί αυτή την αρχή με πεποίθηση, πριν διαπραγματευτεί οποιεσδήποτε ρεαλιστικές υποχωρήσεις.»

Πλήγματα στην Τύρο, Τοποθεσία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO

Το ICOMOS καταδικάζει απερίφραστα τις αεροπορικές επιδρομές της 7ης Ιουνίου που έπληξαν την αρχαία πόλη της Τύρου, Τοποθεσία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO που πρόσφατα τέθηκε σε Καθεστώς Ενισχυμένης Προστασίας με βάση το Δεύτερο Πρωτόκολλο της Σύμβασης της Χάγης του 1954.

Η πλήρης τεχνική αξιολόγηση των βλαβών θα είναι δυνατή μόνο όταν οι συνθήκες ασφαλείας επιτρέψουν την ασφαλή πρόσβαση στον χώρο. Ωστόσο, έχουν ήδη επιβεβαιωθεί ζημιές στον χώρο της κύριας εισόδου, στα κτήρια διοίκησης και στις αρχαιολογικές αποθήκες. Οι επιδρομές έρχονται σε συνέχεια προηγούμενων εντολών μαζικής εκκένωσης και αεροπορικών επιθέσεων στην ευρύτερη περιοχή της τοποθεσίας στις 27 Μαΐου.

Το ICOMOS υπενθυμίζει ότι η πολιτιστική κληρονομιά, ιδίως όταν τελεί υπό Καθεστώς Ενισχυμένης Προστασίας, δεν πρέπει να αποτελεί στόχο επιθέσεων ούτε να χρησιμοποιείται για στρατιωτικούς σκοπούς.

🆘 Urgent Alert: Strikes at the UNESCO World Heritage Site of Tyre

ICOMOS strongly condemns the reported airstrikes of 7 June affecting the UNESCO World Heritage Site of the Ancient City of Tyre, which was recently granted Enhanced Protection under the Second Protocol of the 1954 Hague Convention.

A full technical assessment of the damage will only be possible once security conditions allow safe access. However, direct damage to the entrance precinct, administration buildings and archaeological warehouses has been confirmed. This follows earlier mass evacuation orders and strikes in the site’s vicinity on 27 May.

ICOMOS recalls that cultural property, particularly when under Enhanced Protection, must not be made the object of attack or used for military purposes.

➡️ Read the full alert: https://www.icomos.org/news/urgent-alert-strikes-world-heritage-site-tyre-lebanon/

Picture credits: RomanDeckert/Wikimedia Commons

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ
«Αρχαιολογία της Μνήμης – Επείγουσα πρόληψη των καταστροφών για τη ζώσα κληρονομιά σε περιβάλλον συγκρούσεων και καταστροφών»

Την Τετάρτη, 27 Μαΐου, με μεγάλη επιτυχία και συμμετοχή, πραγματοποιήθηκε στο Πνευματικό κέντρο Αχαρνών εκδήλωση για την «Αρχαιολογία της Μνήμης», στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Μνημείων και Τοποθεσιών 2026.
Την εκδήλωση, η οποία τέθηκε υπό την αιγίδα της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για την UNESCO, διοργάνωσαν το Ελληνικό Τμήμα του Διεθνούς Συμβουλίου Μνημείων και Τοποθεσιών (ICOMOS), το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) και ο Δήμος Αχαρνών.

Το θέμα του φετινού εορτασμού «Αρχαιολογία της Μνήμης – Επείγουσα πρόληψη των καταστροφών για τη ζώσα κληρονομιά σε περιβάλλον συγκρούσεων και καταστροφών» αναδεικνύει τη σημασία της προστασίας της ζώσας πολιτιστικής κληρονομιάς και της διατήρησης της συλλογικής μνήμης, ιδιαίτερα σε συνθήκες φυσικών καταστροφών και κρίσεων.

Την εκδήλωση συντόνισαν ο Αθανάσιος Κατσιγιάννης επιστημονικός σύμβουλος Δήμου Αχαρνών, οι αντιδήμαρχοι κκ. Χρύσανθος Κόνταρης και Άγγελος Αραμπατζής και η κ. Αναστασία Στασινοπούλου, αντιπρόεδρος Ελληνικού ICOMOS.
Την έναρξη της εκδήλωσης κήρυξε ο Δήμαρχος Αχαρνών κ. Σπύρος Βρεττός, ο οποίος τόνισε τη σημασία για την πόλη των Αχαρνών της ανάδειξης του αρχαίου θέατρου, πολύτιμη εθνική και παγκόσμια κληρονομιά, τμήμα του οποίου αποκαλύφθηκε κατά τη διάρκεια ανασκαφικών εργασιών το 2007.

Χαιρετισμό απηύθυναν ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως κ. Αθηναγόρας, ο κ. Αθανάσιος Κατσιγιάννης εκ μέρους του Πρόεδρου του ΤΕΕ, η κ. Βασιλική Καβαλλάρη εκ μέρους του περιφέρειαρχη Αττικής, η εκπρόσωπος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, η κ. Αικατερίνη Σταμούδη, η κ. Ντόρα Βυζοβίτου εκ μέρους της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για την UNESCO και η κ. Σοφία Αυγερινού-Κολώνια, πρόεδρος του Ελληνικού ICOMOS.

Οι χαιρετισμοί ανέδειξαν την εξέχουσα σημασία του αρχαίου θεάτρου των Αχαρνών και την ανάγκη να διασωθεί και να αποκατασταθεί, ώστε να το παραλάβουν οι επερχόμενες γενιές στην καλύτερη δυνατή κατάσταση.

Όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος του ΤΕΕ,κ. Αθανάσιος Κατσιγιάννης, η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς σε συνθήκες κρίσης, που επιβαρύνεται διαρκώς από την κλιματική αλλαγή και την ένταση των καταστροφικών φυσικών φαινόμενων, δεν είναι μόνο ζήτημα ιστορικής μνήμης αλλά και τεχνικό πρόβλημα που απαιτεί σχεδιασμό, προετοιμασία και συνεργασία. Η πρόεδρος του Ελληνικού ICOMOS συμπλήρωσε ότι η πολιτεία δεν θα έπρεπε να αρκείται μόνο στη σωτηρία των αρχαίων ερειπίων, αλλά να εργάζεται, επίσης, για την ανασύνταξη της «ερειπιώδους» μνήμης, ιδιαίτερα σε περιοχές πολυπολιτισμικής πληθυσμιακής συγκρότησης, όπως στο παράδειγμα των Αχαρνών και εξέφρασε την ευχή της διαρκούς συνεργασίας Πολιτείας, Δήμου, Περιφερείας και όλων των συντελεστών της τοπικής κοινωνίας, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της UNESCO και του ICOMOS, ώστε η σημαντικότατη ιστορικά περιοχή των Αχαρνών να ανακτήσει το κύρος που της αναλογεί. Προς την κατεύθυνση αυτή, η το Ελληνικό ICOMOS μπορεί να συμβάλλει σημαντικά.

Από τους ομιλητές, ο κ. Αθανάσιος Νακάσης, Δρ. Αρχιτέκτων, Αναπληρωτής Γενικός Γραμματέας Ελληνικού ICOMOS, Επίτιμος Διευθυντής Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων, τ. Προϊστάμενος Γενικής Διεύθυνσης Αναστήλωσης, Μουσείων και Τεχνικών Έργων, αναφέρθηκε στα πιο γνωστά αρχαία μνημεία του σημερινού Δήμου Αχαρνών εκτός του θεάτρου. Έδωσε μια γενική εικόνα των αρχαιοτήτων της περιοχής : θολωτός τάφος, οδός Αθηνών-Αχαρνών, πύργος Λοιμικού, το φρούριο Λειψύδριο, «τύμβος Σοφοκλή», αρχαιότητες της Αττικής οδού και Αδριάνειο υδραγωγείο.

Η κ. Μαρία Πλάτωνος-Γιώτα, αρχαιολόγος ανασκαφέας του αρχαίου θεάτρου των Αχαρνών, έδωσε στοιχεία της ανασκαφής και του αρχαίου θεάτρου, που χρονολογείται στα τέλη του 4ου αι. π. Χ., βάσει της κεραμικής, μορφολογικών στοιχείων, ενός χάλκινου νομίσματος και δύο επιγραφών, που αναφέρονται στο θέατρο και στον ναό της Αθηνάς Ιππίας. Αναφέρθηκε, επίσης, στη σημασία της ολοκλήρωσης της ανασκαφής και της ανάδειξης του μνημείου και του περιβάλλοντος χώρου ως μνημείου δημοκρατίας, ιστορικής συνέχειας, ελεύθερης σκέψης και αισθητικής για την κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική αναβάθμιση της περιοχής.

Η κ. Χριστίνα Μερκούρη, αρχαιολόγος, τ. προϊστάμενη της ΕΦΑΔΑ, αναφέρθηκε στον ρόλο του αρχαίου θεάτρου Αχαρνών, στον σχεδιασμό της έρευνας, προστασίας και ανάδειξης των αρχαιοτήτων του Δήμου Αχαρνών από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, από το 2018 έως σήμερα. Σημείωσε ότι το θέατρο τεκμηριώνει τη θέση του διοικητικού και πολιτιστικού κέντρου του μεγαλύτερου αρχαίου δήμου της Αττικής και αποτελεί κεντρικό μνημείο του αρχαίου αστικού ιστού, συμβάλλοντας έτσι στην κατανόηση της ιστορικής εξέλιξης της περιοχής από τη μυκηναϊκή έως τη νεότερη εποχή. Τόνισε ότι η συνολική στρατηγική της Υπηρεσίας στοχεύει στη δημιουργία ενός ενιαίου πολιτιστικού τοπίου, που θα ενισχύσει την ιστορική ταυτότητα, την εκπαίδευση και την επισκεψιμότητα της πόλης των Αχαρνών.

Η κ. Μαρία Μίχα, δικηγόρος, πρόεδρος της ΑΜΚΕ «ΕΠΙΣΚΗΝΙΟΝ», παρουσίασε τη συμβολή του πολιτιστικού φορέα ΕΠΙΣΚΗΝΙΟΝ – Κίνηση Πολιτών, για την ανάδειξη του αρχαίου θεάτρου Αχαρνών, που από το 2010 ανέπτυξε πολυεπίπεδη δράση με στόχο την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας, την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών και τη στήριξη των προσπαθειών προστασίας και ανάδειξης του μνημείου. Υπογράμμισε ότι η πορεία του αρχαίου θεάτρου Αχαρνών αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο της συνεργασίας μεταξύ πολιτείας, επιστημονικής κοινότητας, τοπικής αυτοδιοίκησης και κοινωνίας των πολιτών, για τη διαφύλαξη και ενεργοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς ως ζωντανού δημόσιου αγαθού.

Τέλος, ο κ. Κωνσταντίνος Μωραΐτης, ομ. Καθηγητής ΕΜΠ, αντιπρόεδρος του Ελληνικού ICOMOS, αναφέρθηκε στην άυλη κληρονομιά και στην πολυπολιτισμική όσμωση, σε χώρους «απώτατων εγγραφών». Τόνισε ότι είναι ουσιαστικότατη η υποστήριξη του άυλου πεδίου γνώσης και αναγνώρισης των μνημείων, σε κοινωνίες όπου η σύσταση και η παλαιότερη συγκρότηση παιδείας ρηγματώνεται διαρκώς, ευνοώντας την αθέλητη, ή και ηθελημένη καταστροφή. Έθεσε, επίσης, το βασικό ερώτημα: πώς αποκαθιστούμε την επικοινωνία, την πολυπολιτισμική επικοινωνία, ανάμεσα σε διαφορετικές κοινωνικές ομάδες, με διαφορετικές πολιτισμικές, εθνοτικές και θρησκευτικές προελεύσεις; Ο Αριστοφάνης, ανέφερε ο εισηγητής, ότι με αφορμή αυτήν την περιοχή του κόσμου, τις Αχαρνές, προσέφερε στο κοινό των χιλιετιών, που τον ακολούθησαν, τη δική του κωμωδία, τους Αχαρνείς, εκφράζοντας τη σκέψη ότι ανάλογες πολιτισμικές προσεγγίσεις, ενεργές ζώσες, δραστήριες, θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη σημερινή, εκ των κάτω συγκρότηση του δήμου, αφήνοντας στους ειδικότερα εκπαιδευμένους την «αναστήλωση», εντός και εκτός εισαγωγικών, των αρχαίων σημαντικών ιχνών.

Για το Ελληνικό ICOMOS
Η Πρόεδρος
Σοφία Αυγερινού-Κολώνια

Ο Γενικός Γραμματέας
Ιωάννης Πανόπουλος

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την εκδήλωση στον σύνδεσμο:
https://www.youtube.com/live/_S11X9OgIAk Λιγότερα