ATC

✈️ 1908 წლის 5 მაისი საქართველოში პირველი ცნობილი პილოტირებული ფრენის თარიღად მიიჩნევა. სწორედ ამ დღეს თბილისელმა გიმნაზიელმა ა. შიუკაშვილმა მახათას მთიდან პლანერით წარმატებით გადმოფრინა.

ეს მოვლენა ქართული ავიაციის ისტორიის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან საწყის ეტაპად ითვლება — დროის იმ მონაკვეთში, როცა ავიაცია ჯერ კიდევ მსოფლიოსთვის ახალი და გაბედული სფერო იყო. 🌍

მახათას მთიდან შესრულებული ეს ფრენა მხოლოდ ტექნიკური ცდა არ ყოფილა — ის ახალი ეპოქის დასაწყისის სიმბოლოდ იქცა და საქართველოს ავიაციის ისტორიაში განსაკუთრებული ადგილი დაიკავა. 🕊️

💡ფოტო შექმნილია ხელოვნური ინტელექტის დახმარებით

✈️ როგორ დაიბადა Boeing: ხის საამქროდან მსოფლიო ავიაციის სიმბოლომდე

უილიამ ბოინგი (William Boeing) ხე-ტყის ბიზნესში წარმატებული მეწარმე იყო. 1915 წლის ზაფხულში, ფრენის იდეით უკვე გატაცებულმა, მან შეიძინა Martin TA (მარტინ TA) — იმ დროისთვის საკმაოდ პოპულარული ჰიდროთვითმფრინავი. ერთ-ერთი ფრენისას ხომალდი დაზიანდა. როდესაც ბოინგი მწარმოებელს, გლენ მარტინს (Glenn Martin) დაუკავშირდა, მიღებულმა პასუხმა გააოცა: სათადარიგო ნაწილების მიწოდებას თვეები დასჭირდებოდა. ⏳
ეფექტურ და ოპერატიულ მუშაობას მიჩვეულმა ბოინგმა ლოდინი არ ისურვა. მან მეგობარ და ბიზნესპარტნიორ, აშშ-ის საზღვაო ფლოტის ინჟინერ კონრად ვესტერველტთან (Conrad Westervelt), ერთად გადაწყვიტა, თავად შეექმნათ ხომალდი.💡
უილიამ ბოინგს ორი უპირატესობა ჰქონდა:
პირველი — მასალა: მე-20 საუკუნის დასაწყისში თვითმფრინავის ჩონჩხი ხისგან მზადდებოდა, ხოლო ბოინგს ხელი მიუწვდებოდა უმაღლესი ხარისხის ნაძვის ხის მასალაზე — Sitka Spruce (სიტკას ნაძვი), რომელიც მსუბუქიც იყო და გამძლეც. 🌲
მეორე — ადამიანური რესურსი: მის ხის საამქროებში მუშაობდნენ მაღალი დონის დურგლები, რომლებსაც ნავების აგების გამოცდილება ჰქონდათ. 🛠️
ბოინგმა და ვესტერველტმა მუშაობა სიეტლის ტბის პირას მდებარე ანგარში დაიწყეს. მათ არა მხოლოდ შეაკეთეს ძველი „მარტინი“, არამედ ნულიდან შექმნეს სრულიად ახალი მოდელი — B&W Seaplane. ✈️
1916 წლის 15 ივნისს ბოინგმა თავად გამოსცადა პირველი ხომალდი — Bluebill. ის წინამორბედზე უფრო მსუბუქი აღმოჩნდა და უფრო დიდ მანძილზე ფრენაც შეეძლო. ერთი თვის შემდეგ, 15 ივლისს, მან დააარსა კომპანია Pacific Aero Products Co., რომელსაც მოგვიანებით Boeing Airplane Company ეწოდა. 🚀
ბოინგის წარმატება მხოლოდ ტექნიკურ მიღწევას არ ეფუძნებოდა. მან დაინახა ის, რაც სხვებმა ვერ დაინახეს — ავიაცია მხოლოდ გასართობი არ იყო; ის მომავლის ტრანსპორტად იქცეოდა. 🌍
დღეს, როდესაც ცაში ნებისმიერ „ბოინგს“ ვხედავთ, უნდა გვახსოვდეს: ყველაფერი დაიწყო ერთი მოუთმენელი და მიზანდასახული კაცის ამბიციით, რომელსაც გატეხილი ნაწილის გამო თვეობით ლოდინი არ სურდა. ✨
ფოტოზე წარმოდგენილია Boeing Model 1 (B&W Seaplane).
წყარო: John Shupek / The Skytamer Archive, © 2017 Skytamer Images