TV MO'AA

Barnoota Oromiyaa Deeggaruuf Biiroon Barnootaa fi Dhaabbanni LUMINOS Fund Waliigaltee Mallatteessan.

Mo'aa: Adoolessa 10.2026- Finfinnee

Barnoota Oromiyaa Deeggaruuf Waliigalteen Mallatteeffame
Biiroon Barnootaa Oromiyaa fi dhaabbanni LUMINOS Fund jedhamu barnoota Oromiyaa deeggaruu fi waliin hojjechuuf waliigaltee mallatteessaniiru.

Sirni mallattoo waliigaltee hojii kun Hoogganaa Biiroo Barnootaa Oromiyaa Dr. Tolaa Bariisoo fi Daayirektara Olaanaa dhaabbata LUMINOS Fund Obbo Alamaayyoo Haayiluu gidduutti gaggeeffameera.

Dhaabbanni LUMINOS Fund hojii ijaarsa lammiilee fi biyyaaf taasisu keessatti barnootarratti xiyyeeffachuun, godinaalee Jimmaa, Shawaa Kibba Lixaa, Arsii fi Shawaa Bahaa keessatti aanaalee adda addaatti hojii isaa kan gaggeessu ta’uu ibsameera.

Hoogganaan Biiroo Barnootaa Oromiyaa Dr. Tolaan, hojii barnootaa keessatti dandeettii barsiisotaa cimsuun murteessaa ta’uu ibsanii, kanaafis moodeelota leenjii jijjiiruun, hordoffii yeroo yeroon gaggeessuu fi barsiisota bu’aa qabeessa ta’an leenjisuun barbaachisaa ta’uu himaniiru.

Dabalataanis, dhaabbanni LUMINOS Fund haaluma kanaan hojii deeggarsa barnootaa keessatti gahee isaa akka bahu waamicha dhiyeessaniiru.

Maddi: BBO

Miidiyaalee Hawaasaa Keenya Kanbiroo argachuuf:-
Website; https://moaatv.com/
Telegram; https://t.me/tvmoaa1
Youtube; https://www.youtube.com//videos
Tiktok:- https://www.tiktok.com/.moaa2?lang=en 'Subscribe, like, share’ gochuun nu hordofaa.

Kubbaa Miilaa fi Teeknooloojii: Murtii Taphaa Akkamitti Fooyya'aa Jira?

Mo'aa TV | Adoolessa 10, 2026 | Finfinnee

Kubbaa miilaa ammayyaa keessatti teeknooloojiin akkaataa taphaan itti gaggeeffamu, itti murtaa'u fi itti xiinxalamu jijjiiraa jira.

Keessumaa Waancaa Addunyaa FIFA 2026 keessatti, VAR, sensaroonni kubbaa fi Sammuun Nam-tolchee (AI) murtiiwwan taphaa fooyyeessuuf, abbootii murtii deeggaruun gahee guddaa qabaachaa jiru.

VAR (Video Assistant Referee) sirna viidiyoo irratti hundaa'uun abbaa murtii kan deeggaru yoo ta'u, yeroo murtiiwwan murteessaa ta'an keessatti fayyada.

Isaanis:
- Gooliiwwan
- Adabbii keessaa (Penalty)
- Kaardii diimaa kallattii
- Dogoggora eenyummaa taphataa adda baasuufaa irratti xiyyeeffata.

Haa ta'u malee, VAR dogoggora abbaa murtii hunda sirreessuuf kan dhufe miti.
Murtiiwwan muraasa qofa irratti hojii irra oola. Kanaaf yeroo tokko tokko gaaffii fi wal falmii uuma.

Teeknooloojiin kubbaa miilaa ammayyaa VAR qofa irratti hin daangeffamu. Sirnoonni akka:

● Semi-Automated Offside Technology – offside saffisaa fi sirrii adda baasuuf
● Sensara Kubbaa – sochii kubbaa hordofuuf
● AI fi Xiinxala Daataa – odeeffannoo taphattootaa fi haala taphaa xiinxaluuf
fayyadamaa jiru.

Faayidaan isaanii:

- Dogoggora ifaa hir'isu
- Murtii saffisaa kennuuf gargaaru
- Iftoomina taphaa dabalu
- Muuxannoo daawwattootaa fooyyeessu

Garuu qormaanniis tokko tokkos jiru.
Ogeeyyiin akka ibsanitti, teeknooloojiin ammas murtii namaa guutumaan guutuutti bakka bu'uu hin danda'u.

Kanaaf gaaffiin guddaan:

"Fuulduratti AI fi maashinoonni murtii taphaa kennuun abbootii murtii bakka bu'uu danda'uu?"

Teeknooloojiin kubbaa miilaa gara fuulduraatti adeemsa haaraa keessa jira.

Dhaabbanni Mootummoota Gamtoomanii (UN) gabaasa haaraa baaseen Afrikaan damee bishaanii fi qulqullinaa irratti tarkaanfii boonsaa fudhachaa jirti.

Mo'aa: Adoolessa 10. 2026 - Finfinnee

Dhaabbanni Mootummoota Gamtoomanii (UN) gabaasa haaraa baaseen, biyyoonni Afrikaa tajaajila bishaanii fi qulqullinaa babal'isuu fi bulchiinsa bishaanii irratti jijjiirama dinqisiisaa galmeessaa jiraachuu isaanii ifoomse.

Gabaasni "SDG 6" kan bara 2026, Afrikaan keessattuu biyyoota Gammoojjii Sahaaraa gadii keessatti, walta'iinsa bishaanii daangaa ce'u irratti tarkaanfii cimaa fudhachuu ishee agarsiisa. Akkuma ragaan UN agarsiisutti, lakkoofsi biyyoota 90% ol ta'e irratti walii galtee bishaanii daangaa ce'uu irratti hojjetanii, bara 2020 irraa eegalee 5 irraa gara 16tti ol guddateera.

Kunis, gahee bu'a-qabeessa biyyoota akka Gambiyaa, Giinii-Biisaawu, Mooritaaniyaa fi Senegaal irraa mul'atuufi, walta'iinsi isaanii kunis bishaan lafa jalaa itti fayyadama sirrii fi itti fufiinsa qabuun akka bulfamu gargaareera.

Gama biraatiin, Afrikaan Kaabaa keessatti qulqullinaa fi bu'a-qabeessummaa itti fayyadama bishaanii 12% dabaluun isaa, mootummoonni sadarkaa siyaasaatti xiyyeeffannoo kennuu isaanii ragaa ta'a. Dabalataanis, biyyoonni gammoojjii Sahaaraa gadii tajaajila bishaanii amansiisaa ta'e dhiyeessuuf, dandeettii odeeffannoo sassaabuu bara 2017 irraa eegalee si'a afur guddisuu danda'aniiru.

Madaallii hirmaannaa hawaasaa irrattis, biyyoonni Afrikaa 80% ta'an, dhimma bulchiinsa bishaanii irratti mirgaa fi hirmaannaa dubartootaa seeraa fi imaammata isaanii keessatti galmeessanii jiru. Kana malees, biyyoonni Afrikaa ja'a teeknoolojii ammayyaatti fayyadamuun, odeeffannoo saayinsawaa keessaatti galchuudhaan sirna hordoffii biyyaalessaa diriirsuu jalqabaniiru.

Kunis Gamtaan Afrikaa bara 2026 "Bara dhiyeessii bishaan irra deddeebi'anii guddisuu fi sirna qulqullinaa amansiisaa"galmaan ga'uuf kutannoo qabaachuu isaa agarsiisa.

Miidiyaalee Hawaasaa Keenya Kanbiroo argachuuf:-
Website; https://moaatv.com/
Telegram; https://t.me/tvmoaa1
Youtube; https://www.youtube.com//videos
Tiktok:- https://www.tiktok.com/.moaa2?lang=en 'Subscribe, like, share’ gochuun nu hordofaa.