Mahamed Sheik

Cirka Ayaa midabkan lagu arkay magaalo kamid ahSweden

Nalal badan oo dhawaan lagu arkay cirka magaalada Kiruna ee gobolka waqooyi ee dalka Sweden ayaa soo jiitay indhaha dad badan.

Dhacdadan waxa loo yaqaan "Aurora" marka loo eego ereyga cirbixiyeennada; Waa dhacdo ka dhalata isku dhaca ama is jiid-jiidka qaybo aan la arki karin oo ka soo kacaya oogada Qorraxda oo leh dhul birlabeedka dhulka.

Sida laga soo xigtay cilmi-baarayaashu, waxaa jira qaybo "plasma" oo aan la arki karin oo ka soo baxa dusha qorraxda waqtiyo kala duwan. Qaybahani waxay ku socdaan xawaare dhan 1,609,344 km/h.

Qurubku waxay dhulkeena ku yimaadaan qaab dabaylo, dabayshan waxa loo yaqaan dabaysha qoraxda ama dabaysha qoraxda kulul.

Marka ay dabaylahani abuuraan is jiid jiid xagga hawada sare ee dhulka iyo magnetic field, marka ay dabaylo midabyo kala duwan leh ay cirka ku dhacaan, waxa la yidhaahdaa Aurora ayaa cirka ku soo dhaca.

Aurora waa dhacdo naadir ah oo cirka ka dhacda oo ka dhacda tiirarka woqooyi iyo koonfurta oo keliya waxayna xidhiidh dhow la leedahay gaaska hawada ee dhulka.

Gaasaskani waxay u badan yihiin nitrogen iyo oxygen, laakiin mararka qaarkood noocyada kale ee gaasaska ayaa sidoo kale lagu daraa.

Midabka aurora waxaa lagu go'aamiyaa Plasma, gaaska atmospheric ee aurora ka sameysan yahay, iyo joogga ka sarreeya oogada dhulka halkaasoo aurora ay ka sameysan tahay.

Aurora waxay yeelan doontaa midab buluug ah haddii balaasmaha la abuuray iyadoo lagu qaso gaaska nitrogen ilaa 96 km oo ka sarreeya dusha dhulka.

Haddii balaasmadu ay ku dhacdo gaasta nitrogen in ka badan 96km, aurora waxay qaadan doontaa midab oranji ah.

Aurora waxay qaadanaysaa midab cagaar ah haddii balaasmadu ay la falgasho gaaska ogsijiinta oo 96km ilaa 241km u jirta oogada dhulka.

Haddii balaasmadu ay la falgasho gaaska oksijiinta 241 km ee ka sarreeya dusha dhulka, aurora wuxuu yeelan doonaa midab cas.

Sida kor ku xusan, auroras waxay ku dhici kartaa laba nooc. Mid waa Aurora Borealis, oo kaliya laga arki karo Cirifka Waqooyi, kan kalena waxaa lagu magacaabaa Aurora Australis, oo kaliya laga arki karo Cirifka Koonfureed.

Marka aurorasku xooggan yihiin, waxay khalkhal gelin karaan raadiyaha, telefishinka iyo calaamadaha taleefoonnada, sida lagu sheegay warbixin ka soo baxday Wales Sweden.

Xigasho Radioegga

Morocco waxay u ogolaatay wadamada Sahel inay isticmaalaan albaabadeeda badda
******************
Waddamada aan badda lahayn ee Niger, Burkina Faso, Mali iyo Chad ayaa soo dhaweeyay hindisaha Morocco ee furitaanka marin badeedka.

Boqorka Morocco, Mohammed VI, ayaa ugu baaqay afarta waddan ee Afrikaanka ah ee aan badda lahayn inay dardargeliyaan horumarkooda iyagoo isticmaalaya albaabka Morocco ee isku xira Badweynta Atlaantigga.

Sida uu boqorku ku dhawaaqay bishii h**e markii uu soo bandhigay qorshihiisa hindisaha xeebaha Atlantic, waxa uu ku dhawaaqay in uu ka shaqayn doono dib u habeynta xeebaha dalkiisa iyo dib u habeynta deegaanka juqraafiyeed ee Afrika.

Mashruuca cusub ee Marooko waxa ka mid ah wadamada Sahel, kuwaas oo aan bad lahayn oo ka go'doonsan suuqyada caalamiga ah, sidaas darteedna ay la kulmaan kharashyo badan oo safarka ah, ayuu qoray RT.

Boqorku waxa uu sheegay in uu diyaar u yahay in uu “Wadamada walaalaha ah” u sameeyo kaabayaasha Jidadka, Dekadda iyo Tareennada, waxaanu ugu baaqay in ay kaalintooda ka qaataan guushaasi.

Sida ay sheegtay wakaaladda wararka ee dawladda Marooko (MAP News), wasiirrada arrimaha dibadda ee Morocco, Burkina Faso, Mali, Niger iyo Chad ayaa Sabtidii ku kulmay magaalada Marrakesh, waxayna bogaadiyeen mashruucan mid muhiim u ah xasilloonida gobolka Saaxil.

Culumada Maamulka Magalaada Qabridahar Oo Shir ka yeeshay sidii diinteena suuban loogu dhaqmi lahaa qodobana kasoo saaray