Inpress

“Klik mədəniyyəti” ənənəvi mediadan onlayn mediaya keçid baş verdikdən sonra uğurun ölçülmə üsulu kimi ortaya çıxdı. Ölkəmizdə də sayt mediasının ilk dövrlərindən bugünə kimi xəbər agentliklərinin və xəbər portallarının effektivliyini qiymətləndirmək üçün əsas ölçü kliklərin sayı hesab olunur. Bu, çox qısa zamanda bir çox saytların trafiki artırmaq üçün tez-tez sensasiyalı və şişirdilmiş başlıqlara müraciət etməsinə, saxta xəbərlərin paylaşılmasına, xaricdən saxta trafik cəlbinə və hətta “MP3 media”-sının yaranmasına gətirib çıxardı.

Bu və ya digər səbəblərdən oxucuları klikləməyə sövq etmək üçün nəzərdə tutulmuş başlıqlar çox vaxt məzmunun əhəmiyyətini şişirdir və verilən vədləri yerinə yetirməyən məqalələr xəbər istehlakçılarının məyusluğuna və inamsızlığına səbəb olur. Diqqəti cəlb etmək və klik yaratmaq üçün uzun illərlə davam edən bu “mübarizə” yerli xəbər mənbələrinə və xəbər agentliklərinə inamın ümumi azalmasına səbəb ola bilir.

Nəticədə rəqabətli mühitin əsasən “klik davası” və son illərdə də “YouTube”-da baxış sayı üzərində qurulması komada olan mediaları çox vaxt uzunmüddətli strategiyalardan məhrum edir ki, bu da verilən məlumatların keyfiyyətini və etibarlılığını daha da aşağı salır.

Bu mənzərənin tezliklə süni intellektin köməyi ilə “klik media”sının zərərinə xəbər istehlakçılarının xeyrinə dəyişəcəyi gözlənilir.
Beləki, süni intellekt alqoritmləri istifadəçi davranışını və seçimlərini təhlil edərək daha uyğunlaşdırılmış və obyektiv sayılacaq xəbərləri vahid platformada təmin edəcək. Bu fərdiləşdirmə ümumi klik erasının bitməsinə gətirib çıxaracaq. Məhz bu səbəbdən "New York Times" kimi bir çox nüfuzlu və böyük media qurumları süni intellekt botlarına onlardan məlumat toplamağın qarşısını almağa çalışır.

Digər tərəfdən, media qurumlarına inamın azalması fonunda insanların alqoritmlərin verdiyi məlumatlara etibarı artır. Harvard Biznes Məktəbinin 2018-ci ildə apardığı araşdırma nəticəsində məlum olub ki, insanlar alqoritmlərin məsləhətlərinə insanların məsləhətlərindən daha çox güvənir və bu inam artır.

Podkast fenomeni- Hamı danışsa, kim dinləyəcək?
Hamı qarşısına radio mikrofonu qoyub, kameranı işə salıb danışır. Podkast fenomeni bəzilərini tanıdır, bəzilərini danışdırır və bəzilərini də ifşa edir. Hamı danışsa, kim dinləyəcək? Yoxsa kimsə onları dinləyirmi? Podkastinqin gələcəyi necə olacaq?

Podkast fenomeni ölkəmizdə audio, video məzmunun mənzərəsini həqiqətən dəyişir, platformaları daha əlçatan edir və faktiki olaraq hər kəsə yayımçı olmağa imkan verir. Bu əlçatanlıq öz fikirlərini, hekayələrini və təcrübələrini paylaşan saysız-hesabsız kontent partlamasına səbəb olur.

Bununla belə, məzmunun bu bolluğu izləyicilərin cəlb edilməsi, kontentin keyfiyyəti və podkastinqin gələcəyi ilə bağlı mühüm suallar doğurur.

Podkastların çoxalması pozitiv tempdə davam edir, lakin bu, həm də dinləyicilərin bir ton seçimə sahib olması deməkdir. Bu həddən artıq doyma yeni podkastların yaranmasını və öz auditoriyasını tapmasını çətinləşdirə bilir. Müşahidələr onu göstərir ki, erkən başlayanlar və niş mövzular xüsusi dinləyiciləri cəlb edə bilsə də, ümumi mövzulara toxunan podkastlar seçilməkdə çətinlik çəkə bilir.

TikTok, Instagram Reels və YouTube Shorts kimi qısa video platformalarının populyarlığının artması izləyicilərin kontentləri istehlak etmə tərzinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir edib. Bu tendensiya bütün dünyada, o cümlədən bizdə də istifadəçilərin daha uzun məzmun əvəzinə qısa, cəlbedici fraqmentləri seçməsi özünü göstərir. Ənənəvi podkastlar çox vaxt 20 dəqiqədən bir saata və ya daha çox müddətə davam etsə də, bir çox dinləyicilər belə uzun epizodları dinləməkdə çətinlik çəkirlər. Bunun əvəzinə, onlar qısa, asan başa düşülən kliplərə üstünlük verirlər. Bu vərdişlər dərin müzakirələri əhatə edən uzun metrajlı epizodlar hazırlayan podkast istehsalçılarının monetizasiya strategiyalarına mənfi təsir göstərir. Baxışların sayı azdırsa, deməli, reklam da yoxdur. Reklamçılar izləyicilərin sayının az olduğu və göstəricilərin platformalar arasında parçalandığı podkast layihələrinə təbii olaraq sərmayə qoymağa meyilli olmurlar.

Podkast istehsalında müşahidə edilən başqa bir əhəmiyyətli problem qonaq mütəxəssisləri cəlb etməkdə yaranan çətinlikdir. Podkastlarda adətən bir və ya daha çox aparıcı və müzakirəyə unikal təcrübələr gətirən qonaqlar daxildir. Solo podkastlar adətən “tutorial”məzmununa uyğun gəlirsə, ən populyar format bir neçə şəxsin iştirakı ilə ərsəyə gələn növüdür. Bu çoxşəxsli format podkastın dinamikasını artırır və müxtəlif perspektivlər təqdim edərək onu dinləyicilər üçün daha cəlbedici edir. Bununla belə, ölkəmizdə ən çox rast gəlinən problem podkastın mövzusuna uyğun gələn ekspertlərin tapılmasıdır. Ekspert qıtlığı podkastın keyfiyyətini və davamlılığını azalda bilir.

Qlobal miqyasda, o cümlədən Azərbaycanda podkastların sayının xaotik artmasına baxmayaraq, bu tip məzmuna maraq göstərən auditoriyada nəzərəçarpacaq artım müşahidə olunur. Bununla belə, podkast tendensiyasında da kontent istehsalının qızıl qaydası dəyişməz olaraq qalır: davamlılıq və orijinallıq hər şeydən vacibdir. “Hamı edir, biz də edək” əvəzinə bu qızıl qaydaya sadiq qalan podkastlar rəqabət mühitində uğur qazanacaqlar.

Şəxsi brendinq sadə proses deyil və davamlı olaraq yeni vərdişlərə yiyələnməyimizi tələb edir. Real həyatda reputasiyanın formalaşmasına təsir edən əsas amil sosial davranışlar, yəni insanların bir-biri ilə qarşılıqlı əlaqələridirsə, rəqəmsal dünyada əsas amil kontentdir.