nomadic_themis

ขอบคุณญาติๆ เพื่อนๆ พี่ๆ และหลายๆคนที่ทักมาถามด้วยความเป็นห่วงถึงสถานการณ์การสู้รบระหว่างอาเซอร์ไบจานกับอาร์เมเนียนะคะ ตอนนี้ทอยกับนูลันอยู่ที่เมืองบากูซึ่งห่างไกลจากพื้นที่ที่มีปัญหากัน ปลอดภัยและสบายดีค่ะ ใช้ชีวิตกันเกือบจะปกติ แต่ไม่ปกติซะทีเดียวเพราะที่นี่ได้ประกาศใช้กฎอัยการศึกบางพื้นที่ (Partial marital law) เพื่อความปลอดภัยและความสงบเรียบร้อยในภาวะแบบนี้ สิ่งที่กระทบการใช้ชีวิตเล็กๆ น้อยๆ ที่ชัดๆเลยก็คือ
1. ห้ามออกจากบ้านหลัง 21:00 น. ของทุกวัน
2. อินเตอร์บ้านและโทรศัพท์มือถือไม่สามารถเข้า social network ต่างๆ ได้ ทั้ง facebook, youtube, line, instargram ฯลฯ แต่เรายังพอที่จะใช้วิธีต่อข้ามประเทศเพื่อใช้ได้ แต่ก็จะช้าๆ อืดๆ หน่อย

นอกนั้นการใช้ชีวิตที่นี่ยังปกติดีค่ะ สิ่งที่เห็นคืออาคารบ้านเรือนและรถยนต์หลายๆ คันประดับธงชาติอาเซอร์ไบจาน คู่กับธงชาติตุรกี เพื่อเป็นการสนับสนุนให้กำลังใจกัน

ส่วนเหตุการณ์กรณีพิพาทของทั้ง 2 ประเทศ ถ้าจะเล่าก็อาจจะเกิดความเอนเอียง (Bias) อยู่อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่จะเล่าด้วยความเป็นกลางที่สุดจากข้อมูลที่มีและจะใช้ข้อเท็จจริงที่สากลรับรองมาอ้างถึงนะคะ

ถ้าเรามองจากแผนที่โลกไม่ว่าจะเข้าไปดูในเว็บไซด์ไหนก็ตาม ง่ายๆ คือ google เลย เราจะเห็นว่าบริเวณที่มีปัญหากันเนี่ยคือนากอร์โน-คาราบัค (Nagorno-Karabakh) อยู่ในเขตการปกครองของประเทศอาเซอร์ไบจานอย่างถูกต้องมีการรับรองจากประชาคมโลก แต่หลายๆ สื่อที่มีการแปลออกมาเป็นภาษาไทยต่างกล่าวว่าพื้นที่ตรงนั้นประชาชนส่วนใหญ่คือชาวอาร์เมเนีย พอมาถึงจุดนี้ใครก็ตามที่อ่านจะรู้สึกเลยว่า อ่าววว แบบนี้มันก็ควรเป็นพื้นที่ของอาร์เมเนียสิถ้าคนส่วนใหญ่เป็นชาวอาร์เมเนีย แม้แต่เราเองที่ลองหาข้อมูลภาษาไทยอ่านๆ ดูตอนแรกก็ตีความไปประมาณนั้น แต่ในความเป็นจริงแล้วแต่เดิมย้อนไปเมื่อช่วงเกือบ 30 ปีที่แล้วจนถึงอดีต บริเวณตรงนั้นมีชาวอาเซอร์ไบจานอาศัยอยู่หลักล้านคน แต่เมื่อเกิดสงครามสู้รบกัน ชาวบ้านที่เป็นชาวอาร์เซอร์ไบจานก็พากันหนีออกมาจากพื้นที่ตรงนั้น (สมัยนั้นเพิ่งเกิดการล่มสลายของสหภาพโซเวียตใหม่ๆ อาเซอร์ไบจานไม่มีกองทัพที่แข็งแรงพอจะต่อต้าน) และเมื่ออาร์เมเนียยึดพื้นที่ไปก็มีการย้ายประชากรชาวอาร์เมเนียเข้ามา จนเวลาผ่านไปพื้นที่ตรงนั้นเลยมีประชากรชาวอาร์เมเนียทั้งหมด (ถ้าชาวอาเซอร์ฯ ยังอยู่ก็ไม่น่ามีชีวิตรอด)

แต่เหตุการณ์มันไม่ได้จบแค่นั้นเพราะเมื่อเวลาผ่านไปอาเซอร์ไบจานก็ต้องการเรียกร้องเอาพื้นที่คืน ไม่ว่าคนรุ่นไหนๆ เวลามองดูแผนที่ประเทศมันมีเท่านี้ แต่ในความจริงพื้นที่เกือบ 1 ใน 5 หรือประมาณ 20% ของประเทศ ถูกยึดไปและคนที่อพยพมากว่าล้านคนก็อยากกลับไปอยู่ยังพื้นที่เดิมของตัวเอง แม้จะเกิดการเจรจาพูดคุยอะไรต่อมิอะไรก็ไม่สำเร็จ หรือแม้แต่มีประเทศที่ 3 หรือองค์กรต่างๆ เข้ามาประสานรอยร้าวก็ไม่เป็นผล เคยจะให้โหวตจากประชาชนที่อาศัยก็ไม่เป็นธรรมและขัดแย้งไปหมดเพราะยังไงให้โหวตผลก็คือต้องเป็นของอาร์เมเนีย เพราะคนส่วนใหญ่ที่อยู่ตอนนี้เป็นอาร์เมเนียไปหมดแล้ว

จริงๆ ก่อนเหตุการณ์สู้รบในครั้งนี้มันมีหยุมหยิมๆๆ ยิงๆ กันมาตลอด แต่รอบนี้เหมือนอาเซอร์ไบจานจะทนไม่ไหวเพราะอาร์เมเนียเริ่มมีการยิ่งมิสไซล์ออกนอกพื้นที่ที่มีปัญหา ยิงข้ามจังหวัด ถูกชาวบ้านเสียชีวิต อาคารบ้านเรือนของประชาชนพังทลาย โดยเริ่มตั้งแต่ช่วงเดือนกรกฎาที่ผ่านมา ซึ่งรอบนี้ก็เช่นกัน อาเซอร์ไบจานจึงต้องมีการตอบโต้และเดินหน้ายึดพื้นที่คืนมา โดย ณ ตอนนี้ ก็ยึดคืนมาได้แล้ว 2 จังหวัด เมื่อมีการประกาศก็มีหลายคนที่เป็นผู้อพยพจากเมืองนั้นๆ ดีใจกันใหญ่ว่าจะได้กลับบ้านซะที ไม่ต้องเป็นผู้ลี้ภัยอีกต่อไป

และเมื่อวานตอนค่ำๆ หลังจาก 21:00 น. ทุกคนอยู่บ้าน ก็มีประกาศอีกว่าได้พื้นที่คืนมาเพิ่มจึงเกิดการแสดงความดีใจตามในวีดีโอตรง ในโพสถัดไปนั่นแหล่ะค่ะ

เราเป็นคนนึงที่ไม่ได้รู้อะไรลึกซึ้งเกี่ยวกับความขัดแย้งนี้ แต่ถ้ามองตามข้อเท็จจริงแล้วการอ้างความมีอยู่ของชาวอาร์เมเนียตั้งแต่ดังเดิมเมื่อ 2,000 ปีก่อนของประธานาธิบดีอาร์เมเนียมันดูไม่สมเหตุสมผลที่จะมาเรียกร้องดินแดนตรงนี้ ขนาดนักข่าว BBC ต้องขัดจังหวะตอนสัมภาษณ์ว่าอ้างไกลขนาดนั้นไม่มีใครมายืนยันได้ ถ้าอ้างเมื่อ 2,000 ปีนี่หลายประเทศเลยนะต้องแย่งพื้นที่กันเนี่ย และพื้นที่ตรงนี้ก็มีการตัดสินจาก UN มานานแล้วว่าให้อยู่ภายใต้การปกครองของอาเซอร์ไบจาน ดังนั้นเราคิดว่าเหตุผลข้ออ้างมันเลยไม่สมเหตุสมผล

ส่วนเรื่องการสนับสนุนที่แบ่งฝ่าย ตุรกีสนับสนุนอาเซอร์ไบจาน และรัสเซียสนับสนุนอาร์เมเนียอันนี้ไม่รู้ตื้นลึกหนาบางใดๆ รู้แค่การที่ตุรกีสนับสนุนอาเซอร์ไบจานไม่ได้เกี่ยวกับการแบ่งแยกทางศาสนาคริสต์และอิสลามแบบที่ข่าวหลายๆ สำนักพยายามทำให้เป็นเรื่องความขัดแย้งทางศาสนา แต่มันคือความสัมพันธ์ของชนชาติที่ตุรกีและอาเซอร์ไบจานเป็นชนชาติเดียวกัน นับถือกันเป็นพี่น้องมาอย่างยาวนาน ถึงขั้นที่นานมาแล้วตุรกีได้ซื้อพื้นที่ดินแดนจากอิหร่านเพื่อให้มีดินแดนติดต่อกับอาเซอร์ไบจานตรงนัคชีวาน (ในพื้นที่ที่เหมือนเกาะกลางทะเลแต่จริงๆเป็นเกาะบนบกค่ะ) ประมาณ 10 กิโลเมตร และประเทศที่นับถืออิสลามบางประเทศก็ไม่ได้ให้การสนับสนุนอาเซอร์ไบจาน รวมถึงบางประเทศที่นับถือคริสต์ก็สนับสนุนอาร์ไบจาน ดังนั้นไม่เกี่ยวกับศาสนาค่ะ

และแน่นอนอาเซอร์ไบจานก็ไม่ใช่ประเทศมุสลิมหัวรุนแรงแบบที่ข่าวบางสำนักพยายามจะกล่าวถึง

ทั้งนี้ทั้งนั้นขอฝากถึงคนไทยที่อาศัยอยู่ที่อาเซอร์ไบจานแล้วหวั่นๆ กับเหตุการณ์ก็สามารถติดต่อกับทางสถานทูตไทยในตุรกีผ่านทาง facebook ไว้ล่วงหน้าได้นะคะ เผื่อหากมีอะไรเกิดขึ้นต้องกลับประเทศกันจะได้ทันท่วงที ทางนี้ติดต่อไว้เรียบร้อยค่ะ

Picture
Cr.: BBC

#อาเซอร์ไบจาน #แม่บ้านอาเซอร์