Medical Information

شکر (Diabetes) يوه اوږدمهاله ناروغي ده چې د بدن په وینه کې د ګلوکوز (شوګر) د کچې د زیاتوالي له امله رامنځته کیږي. دا ناروغي په عمده توګه د انسولین هورمون سره تړاو لري، چې د ګلوکوز د کنټرول مسؤل دی. په شکر ناروغۍ کې یا انسولین په بدن کې نه تولیدیږي (ډول 1 شکر) یا بدن د انسولین په وړاندې مقاومت پیدا کوي او انسولین په سمه توګه کار نه کوي (ډول 2 شکر).

# # # د شکر ډولونه:
1. **ډول 1 شکر**: په دې حالت کې بدن انسولین نه تولیدوي او معمولا په ماشومتوب یا ځوانۍ کې ښکاره کیږي. ناروغان اړتیا لري چې هره ورځ انسولین واخلي.

2. **ډول 2 شکر**: دا ډول په اکثریت بالغو کې پېښېږي. په دې حالت کې بدن انسولین تولیدوي، خو په مؤثره توګه یې کار نه شي کولی. دا ډول د ژوندانه طرز او نا مناسبې خوړني سره تړاو لري.

3. **د امیندوارۍ شکر**: د امیندوارۍ پر مهال ځینو ښځو کې موقتي ډول شکر پیدا کیږي.

# # # د شکر نښې:
- زیات تنده احساسول
- زیات تشناب ته تګ
- زیاتې وږېدل
- د وزن کمېدل
- د ستړیا احساس
- د زخمونو په رغېدلو کې ستونزې

# # # د شکر کنټرول:
1. **روژه او غذا**: په صحي او مناسبه غذا خوړلو سره د وینې شوګر کنټرول کیدای شي. پوره غله، سبزیجات، پروټین او مناسبه غوړ باید په غذا کې شامل شي.

2. **بدني فعالیت**: منظمه فزیکي فعالیت لکه چکر وهل، ورزش کول، یا بایسکل چلول مرسته کوي چې بدن د انسولین په ښه ډول کار واخلي.

3. **درمل**: د شکر ناروغان باید هغه درمل یا انسولین په سمه توګه واخلي چې ډاکټر یې ورته توصیه کړي.

4. **د وینې شوګر څارنه**: منظمه څارنه د شوګر کچه کنټرول کې مهم رول لري. دې سره ناروغان پوهیږي چې کومه غذا یا فعالیت د شوګر کچه لوړوي یا کموي.

5. **طبي څارنه**: منظمې طبي معاینې لکه د وینې فشار او کولیسټرول معاینات هم ضروري دي ترڅو د شکر اړوند نورو ستونزو لکه د زړه او رګونو ناروغیو مخنیوی وشي.

د شکر ناروغۍ کنټرول په سمه توګه، ناروغانو ته د یوې ښې او صحتمندې ژوند تېرولو فرصت ورکوي.

بله کومه موضوع به مو خوښه شي په اړه يې معلومات درته شير کړم.