Bigcat9Excel

เห็นข่าวเด็กแย่งกันสอบเข้าโรงเรียนเตรียมอุดม ถึงกับทิ้งเงินหน้าห้องสอบ ส่วนการทิ้งเงิน จะมาจากสาเหตุใด อันนี้ไม่ได้ตามข่าวมากนัก การทำแบบนี้ คงมีเหตุมีผลในตัวของมัน ไม่ว่าจะเป็น คนทิ้งเงิน หรือ คำสั่งที่ห้ามนำเงินเข้าห้องสอบ หรืออื่นๆ เพราะมันผิดวิสัย ผิดปกติ ที่คนจะเอาเงินมาทิ้ง เพื่อการได้เข้าห้องสอบ

คนมาสอบเป็นหมื่น การจะให้ทุกคนทำตามกฎ โดยการฝากของไว้มันคงไม่ทัน เพราะคนเยอะเกินไปไหม บางทีการห้ามนู่นนี่นั่น มันก็หาเหตุผลมารองรับลำบาก แต่ละส่วนก็มีเหตุผลของตนเอง ในมุมมองของแต่ละฝ่ายซึ่งบางที เราคนนอกไปตัดสินก็อาจจะไม่ถูกทั้งหมด การห้ามเอาเงินเข้าห้องสอบ ห้ามพกพระเครื่อง ห้ามพกของขลัง เข้าห้องสอบ หรืออะไรก็แล้วแต่ คนจัดงาน จัดสอบ เขาคงมีเหตุผลที่ดีๆของเขา ซึ่งเราอาจจะไม่เข้าใจ ตามเจตนาที่เจ้าหน้าที่เขา กำหนดกฎระเบียบไว้แบบนั้น

แต่ถ้าจะแก้กฎระเบียบนี้ก็เห็นด้วยอยู่นะ เด็กน้อยคงไม่จดโพยข้อสอบใส่แบ็งค์ร้อย แบ็งค์พันมั้งครับ แต่ก็เป็นแค่ความเห็นส่วนตัว ขึ้นกับคณะกรรมการจัดสอบ ที่จะตอบคำถามเหล่านี้ ด้วยเหตุด้วยผล ในการกำหนด กฎ กติกาแบบนั้น

เรียนก็ยาก กว่าจะสอบเข้ามหาวิทยาลัยอีก เหมือนสมัย เราเป็นนักเรียน นักศึกษานั่นแหละ
เรียนว่ายากแล้ว สอบเข้ามหาวิทยาลัยยิ่งยากกว่า แถมเรียนในมหาวิทยาลัยก็ไม่ง่าย

สุดท้ายจบมาได้ใช้แต่ Excel …
Excel ดีจริง เป็นที่พึ่งได้จริง ในโลกการทำงาน
ดังนั้นเรียน-ฝึกใช้ Excel เถอะครับ

การเรียน การฝึก Excel ทำได้หลายวิธี
a). ฝึกเอง ตามตำรา ใน Internet / Youtube / Facebook /ช่องทางอื่นๆ วิธีนี้ ความรู้แน่น ต้องนั่งฝึกเอง แต่เสียเวลา ใช้เวลานาน บางทีฝึกผิดในช่วงแรก กว่าจะค้นพบ นาน และ เหนื่อยล้าและท้อ ต้องมีความมุ่งมั่น ตั้งใจจริงๆ
ใช้เวลาหลายปีกว่าจะเข้าใจ และชำนาญ ในระดับเก่ง แต่ถ้าผ่านไปได้ จะเชี่ยวชาญใน Excel มาก เห็นโจทย์ ก็จะเห็นทาง เห็นวิธีการ และทำตามวิธีการนั้น จนได้คำตอบผลลัพธ์

b). เรียนจากผู้ที่ เชี่ยวชาญ ชำนาญใน Excel วิธีนี้ช่วยย่นระยะเวลาลงไปมาก สามารถรู้ในเรื่องที่เกี่ยวกับงานที่ทำได้เร็ว ถ้าเรียนแบบเจาะลงไป ในเรื่องที่เกี่ยวกับงาน จะช่วยให้เข้าใจในเนื้องาน และการนำ Excel ไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

c). จากข้อ a และ b ถ้านำมาฝึกฝน และใช้บ่อยๆ ฝึกพิจารณา จะเก่งเร็วมาก

ความลับประการหนึ่งของ เซียน Excel คือ พวกเขาล้วนพิจารณาจากสิ่งที่รู้ ที่ทราบอย่างจริงจัง
ลงมือทำตัวอย่างเล็กๆ ประกอบทันทีที่เจอโจทย์แปลกๆ หรือเจอวิธีการใหม่ๆ และฝึกจากวิธีนั้น พวกเขาล้วนมีตำรา ที่คนอื่นอ่านไม่รู้เรื่อง อ่านรู้เรื่องอยู่คนเดียว จดเอง สรุปเอง ทำตัวอย่างเอง

ผมเองก็ถอดตำรา ถอดหลักการไว้เยอะ แต่จดไม่ค่อยเป็นที่เป็นทาง พอเข้าใจตอนนั้นแล้วก็ทิ้ง เหลือเก็บไว้เองบ้าง แต่ไม่มาก ตำราบางทีเยอะเกินไปก็ไม่ไหว มันเยอะจำไม่ได้ สะสมตำรา จะกลายเป็น ร่ำรวยตำรา แต่ความรู้ไม่ก้าวหน้า ในชีวิตคนเราจะจดจำอะไรได้มาก
มายขนาดนั้น เอาแค่รู้ตอนนั้น ฝึกตอนนั้น เข้าใจเลย แบบนี้ดีกว่า เอาไปใช้ได้มากกว่า
ผมมักใช้วิธี ทำความเข้าใจในตอนนั้น และทบทวนเฉพาะจุดเล็กๆนั้นบ่อยๆ แค่นั้น
ตำราเยอะ อ่านไม่ไหว อาศัยจำหลักการ และลงมือทำโจทย์บ่อยๆ

มือใหม่ๆ เรื่องพื้นฐานที่ต้องชำนาญเลย ก็พวก IF SUMIFS COUNTIFS VLOOKUP ฟังก์ชั่นสำคัญๆ ที่ต้องทราบ ทราบแล้วรู้แล้ว ต้องฝึกใช้บ่อยๆ ใช้ให้ชำนาญ

อยากเก่งมากขึ้น ฟังก์ชั่นตัวยาก เช่น LOOKUP ต้องเข้าใจใช้ให้ชำนาญ LOOKUP คือที่สุดของฟังก์ชั่นในกลุ่ม ประกอบด้วย LOOKUP/VLOOKUP/HLOOKUP/XLOOKUP/ รวมทั้ง INDEX และ MATCH
( MATCH => XMATCH ใน Excel 365 ใช้แทนกันได้ แต่ไม่เหมือนกัน 100% บางครั้งผมใช้ MATCH บางครั้งใช้ XMATCH อันไหนนึกได้ตอนไหน ก็ใช้อันนั้น)

ที่กล่าวถึง LOOKUP ในกลุ่มฟังก์ชั่นเหล่านั้นไม่ได้หมายถึง LOOKUP ดีที่สุด มันขึ้นกับการเลือกใช้ อันไหนก็ได้ ถ้าคำตอบถูกก็ถือว่าดีทั้งนั้น


หลายปีก่อนผมอยากเข้าใจ การใช้ฟังก์ชั่น LOOKUP มากขึ้น ฝึกใช้ LOOKUP ฟังก์ชั่นเดียว ด้วยโจทย์ข้อเดียว ใช้เวลา 2วัน วันที่ 1 ใช้ไป 14 ชั่วโมง วันที่ 2 ใช้ไป 12 ชั่วโมง จนมองทะลุโจทย์ข้อเดียวนั้น ทำแล้วทำอีกเป็น ร้อยๆรอบ ทีแรกมันก็ผิด เพราะไม่รู้ ไม่มีตำรา อาศัยความรู้พื้นฐาน ตามที่ Microsoft ให้นิยามไว้ ต้องงมเอาเอง ตีความเอง มั่วเอง ฝึกเสร็จแล้ว เข้าใจแล้ว หลังจากนั้น ภาพนั้นมันจะวนเวียนในหัวทั้งวันทั้งคืน ช่วยให้มึนไปอีก 2 วัน 5555

"อยากจะเชี่ยวก็ต้องเคี่ยวตัวเอง" ไม่งั้นไม่รอด ไม่มีใครมานั่งสอนเราได้ตลอดเวลา พอได้หลักวิชา ต้องฝึกเอาเอง หาชั่วโมงบินเอง ในเพจต่างๆ มีความรู้มากมายให้เรา ได้ศึกษา ค้นคว้าตีความ กล้าเล่น กล้าลอง ผิดก็ทำใหม่ หาวิธีใหม่ ดูวิธีการของคนเก่งๆ ที่เขาสร้างแนวทางไว้ นำมาตีความ นำมาฝึก นำมาเป็นแนวทางที่ตนเองถนัด แต่ละคนถนัดไม่เหมือนกัน

และที่พึงทราบคือ ฟังก์ชั่น ทุกฟังก์ชั่น มีความสำคัญแตกต่างกัน ฟังก์ชั่น ไม่สามารถทดแทนกันได้ ทั้งหมด อันไหน ใกล้มือ อันไหน คิดได้ก็ใช้ไป มันดีทั้งนั้น ถ้าโจทย์ถูกแก้ และคำตอบถูกต้อง ไม่ว่าใช้วิธีใด ถือว่าคำตอบนั้น ถูกต้อง สมบูรณ์แบบแล้ว ตามที่โจทย์กำหนด

ฟังก์ชั่น ไม่สามารถแทนกันได้ เพียงแต่ มันสามารถทำคำตอบออกมาได้เหมือนกันเท่านั้น

=> INDEX + MATCH ไม่สามารถแทน VLOOKUP

=> XLOOKUP ไม่สามารถแทน VLOOKUP

=> ฟังก์ชั่น SUM ไม่สามารถแทน เครื่องหมาย บวก

=> SUMIFS ไม่สามารถแทน SUMIF

=> COUNTIFS ไม่สามารถแทน COUNTIF

=> OFFSET ไม่สามารถแทน VLOOKUP

=> MIN ไม่สามารถแทน IF ได้

=> MAX ไม่สามารถแทน IF ได้

=> CONCAT ไม่สามารถแทนเครื่องหมาย &

=> TEXTJOIN ไม่สามารถแทน CONCAT

=> และอีกสารพัดฟังก์ชั่น ที่ไม่สามารถทดแทนกันได้ 100%

แบบมีใครบางคนคุยโม้ว่าให้โยนฟังก์ชั่นนั้นทิ้ง ให้ใช้ฟังก์ชั่นนี้แทน การคุยโม้แบบนั้น ล้วนเกิดจาก ความรู้ความเข้าใจที่ตื้นเขิน รู้เพียงเล็กน้อย ก็กล่าวอ้าง โม้ให้คนอื่นโยนฟังก์ชั่น โยนฟังก์ชั่นนี้ทิ้ง เป็นความเข้าใจที่ผิดพลาด และรู้น้อยนิด หาได้รู้ลึก เข้าใจในฟังก์ชั่นแต่อย่างใด


การโยนทิ้งคือการลบล้าง ทำลายฟังก์ชั่นนั้นๆ การบูลี่ฟังก์ชั่นแบบนั้น ไม่สมควร ไม่สมควรทำอย่างยิ่ง ในโลก Internet ทุกวันนี้ ข่าวสารมันเร็ว การที่ไปพูดแบบนั้น คนไม่รู้ คนที่ตามมาก็จะเข้าใจผิด และยึดวิธีการผิดๆนั้น ไปตลอดกาล บางคนบอกว่านั่น คือจุดอ่อนของฟังก์ชั่น ...ไม่ใช่นะ ไม่ใช่จุดอ่อน เป็นเพียงข้อจำกัดที่ มันถูกสร้างมาแบบนั้น

• จุดอ่อนของ VLOOKUP คือไม่สามารถหาผลรวมแบบ SUMIF SUMIFS กระนั้นหรือ

• จุดอ่อนของ VLOOKUP คือ ไม่สามารถ LOOKUP จาก ขวาไปซ้าย อ่านแล้วสะดุ้ง

• จุดอ่อนของ VLOOKUP คือ ไม่สามารถ LOOKUP อ่านจากบนลงล่าง

แนะนำให้โยน VLOOKUP ทิ้งแล้วใช้ XLOOKUP แทนนั้น เป็นความคิดที่ตื้นมาก

ในระดับ Array ลึกๆแล้ว บางจังหวะ VLOOKUP กิน XLOOKUP ขาดลอย การหาคอลัมน์ มารองรับในชุด Array แล้ว ใช้ VLOOKUP ไปหาผลลัพธ์ใน Array นั้น ตรงนั้นแล ที่ XLOOKUP ทำได้ยากกว่า หรือ ทำไม่ได้เลย

พูดถึงในระดับ Array อาจจะดูยากไป เอาแค่พื้นๆ VLOOKUP ถ้ารู้คอลัมน์ ก็ได้คำตอบเลย
ส่วน XLOOKUP นั้น ต้องวนช่วงเซลล์ 2รอบ แค่นี้ ก็เห็นแล้วว่า XLOOKUP เสียเวลากว่า

สรุปคือ ไม่ใช่จุดอ่อนของฟังก์ชั่น แต่มันเป็นข้อกำหนดของแต่ละฟังก์ชั่น ที่ถูกสร้างมาแบบนั้น
แต่ละฟังก์ชั่น มีหน้าที่ของมัน ขึ้นกับว่าเราจะใช้ อะไร ในจังหวะใด ใช้อันไหนก็ได้ ถ้าผลลัพธ์นั้น ถูกต้อง คำตอบนั้น และวิธีการนั้น ย่อม สมบูรณ์แบบ ณ. ขณะนั้นแล้วอย่างไม่ต้องสงสัย

การไปดูถูกฟังก์ชั่น ว่ามันคือจุดอ่อน ที่มันไม่สามารถทำงานได้เหมือนฟังก์ชั่นอื่น ช่างเป็นการ เปรียบเทียบที่ไร้สติสิ้นดี โดยไม่มีความรู้ที่ลึกซึ้ง ไปรองรับเลย

ถ้าการเปรียบเทียบจุดอ่อนของฟังก์ชั่นคือการทำลายความงดงามดั้งเดิมของฟังก์ชั่น ไม่อย่างนั้น เราคงกล่าวได้ว่า

• จุดอ่อนของจักรยาน คือมันไม่สามารถบินไปทิ้งระเบิดบ้านใคร เหมือนเครื่องบินรบ

• จุดอ่อนของ เครื่องบิน F16 คือมันไม่สามารถไถนาได้เหมือนควาย กระนั้นหรือ

มาถึงตรงนี้ สรุปได้ตามนี้.......
เรียนยาก สอบก็ยาก จบก็ยาก
สุดท้ายจบมาได้ใช้แต่ Excel …
Excel ดีจริง เป็นที่พึ่งได้จริง ในโลกการทำงาน
ดังนั้นเรียน-ฝึกใช้ Excel เถอะครับ

ใช้ด้วยใจเป็นกลางๆ หวังผลในการได้คำตอบที่ถูกต้อง โดยไม่ทำลาย ไม่บูลี่ ความงดงามดั้งเดิมของฟังก์ชั่น จึงเป็นสิ่งที่ถูกที่ควร

แมวใหญ่ Bigcat9
RCA พระราม9 กรุงเทพฯ
8-Mar-2026