STEM Enthusiasts Association

Could Humans Survive The Asteroid Impact That Wiped Out The Dinosaurs?

---------------------------

ဒိုင်နိုဆောတွေကို မျိုးသုဉ်းသွားစေခဲ့တဲ့ ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှား (Asteroid) သက်ရောက်မှုမျိုးကို လူသားတွေ ကြုံတွေ့ရရင် အသက်ရှင်နိုင်မလားဆိုတာ တကယ်ကို စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတဲ့ သိပ္ပံနည်းကျ စူးစမ်းမှုတစ်ခုပါပဲ။

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်သန်းပေါင်း ၆၆ သန်းခန့်က မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ၊ Yucatan ကျွန်းဆွယ်နားကို ဆယ်မိုင်ခန့် အချင်းရှိတဲ့ Chicxulub လို့ခေါ်တဲ့ ဂြိုဟ်သိမ်ဂြိုဟ်မွှားကြီး ကျရောက်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီပေါက်ကွဲမှုဟာ ဟီရိုရှီးမား အဏုမြူဗုံး သန်းပေါင်းများစွာရဲ့ အင်အားနဲ့ ညီမျှပါတယ်။ အကျိုးဆက်အနေနဲ့ ကမ္ဘာ့အပူချိန်တွေ ရုတ်တရက် တက်လာပြီး နောက်ပိုင်းမှာ နှစ်အတော်ကြာတဲ့အထိ "နျူကလီးယားဆောင်းရာသီ" လိုမျိုး အမှောင်ဖုံးသွားခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သက်ရှိမျိုးစိတ် ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် မျိုးသုဉ်းခဲ့ရတာပါ။

အကယ်၍ အဲဒီလို ဖြစ်ရပ်မျိုး ဒီနေ့ခေတ်မှာ ဖြစ်လာခဲ့ရင် ကျွန်တော်တို့ ဘယ်လို‌တွေနဲ့ရင်ဆိုင်ရမလဲ။

ပေါက်ကွဲမှုနှင့် ငလျင်များ - ဂြိုဟ်သိမ်ကျရောက်တဲ့ နေရာနဲ့ အနီးတဝိုက်က လူတွေဟာ ချက်ချင်းဆိုသလို ပျောက်ကွယ်သွားပါလိမ့်မယ်။ အလွန်ပြင်းထန်တဲ့ ငလျင်တွေ၊ Tsunami ဒီရေလှိုင်းကြီးတွေဟာ ကမ္ဘာ့ကမ်းရိုးတန်း မြို့ကြီးတွေကို ဖျက်ဆီးပစ်ပါလိမ့်မယ်။

အပူလှိုင်းနှင့် မီးလောင်ကျွမ်းမှု - ဂြိုဟ်သိမ်ကျရာကနေ လွင့်ထွက်သွားတဲ့ ကျောက်တုံးအပိုင်းအစတွေဟာ လေထုထဲမှာ ပွတ်တိုက်ပြီး ကမ္ဘာအနှံ့ကို မီးလုံးကြီးတွေလို ပြန်ကျလာပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ ကမ္ဘာ့တောတောင်တွေကို မီးလောင်ကျွမ်းစေပြီး အပူချိန်ကို အလွန် ပူပြင်းစေမှာပါ။

ဒိုင်နိုဆောတွေ မျိုးသုဉ်းသွားရတဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းက ပေါက်ကွဲမှုကြောင့်တင် မဟုတ်ဘဲ နောက်ဆက်တွဲ "အစားအစာကွင်းဆက် (Food Chain)" ပြတ်တောက်သွားလို့ပါ။

Impact Winter (အမှောင်ဖုံးခြင်း) - မီးလောင်ကျွမ်းမှုကထွက်တဲ့ မီးခိုးတွေနဲ့ ဖုန်မှုန့်တွေဟာ ကမ္ဘာ့လေထုထဲမှာ နှစ်နဲ့ချီပြီး ဖုံးလွှမ်းနေပါလိမ့်မယ်။ နေရောင်ခြည် မြေပြင်ကို မရောက်တော့တဲ့အတွက် အပင်တွေ အလင်းမှီစုဖွဲ့ခြင်း (Photosynthesis) မလုပ်နိုင်တော့ဘဲ သေဆုံးကုန်ပါမယ်။

အစားအစာ ပြတ်လပ်မှု - အပင်တွေသေရင် အပင်စားသတ္တဝါတွေသေမယ်၊ နောက်ဆုံးမှာ အသားစားသတ္တဝါတွေပါ ငတ်မွတ်ပြီး သေဆုံးရပါမယ်။ လူသားတွေအတွက်လည်း စိုက်ပျိုးရေး လုံးဝမလုပ်နိုင်တော့တဲ့အတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုကြီး ဆိုက်ရောက်လာမှာပါ။

ဒိုင်နိုဆောတွေနဲ့ မတူတာက လူသားတွေမှာ "နည်းပညာ" ရှိပါတယ်။

ပထမတစ်ခုက ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု - အခုခေတ်မှာ ဂြိုဟ်သိမ်တွေရဲ့ လမ်းကြောင်းကို ကြိုတင်တွက်ချက်နိုင်ပါတယ်။ အကယ်၍ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြိုသိရင် ဒုံးပျံတွေနဲ့ ပစ်ပြီး လမ်းကြောင်းပြောင်းအောင် လုပ်နိုင်ကောင်း လုပ်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။

ဒုတိယတစ်ခုက အစားအစာ ထုတ်လုပ်မှု - နေရောင်ခြည်မရှိလည်း အိမ်ထဲမှာ မီးချောင်းတွေ (Artificial Lights) သုံးပြီး စိုက်ပျိုးတာ၊ မှိုလိုမျိုး နေရောင်မလိုတဲ့ အစားအစာတွေကို စိုက်ပျိုးတာမျိုးတွေ လုပ်နိုင်ပါတယ်။

တတိယတစ်ခုက ခိုလှုံရာနေရာ - မြေအောက် ဘန်ကာ (Bunkers) တွေမှာ ရိက္ခာစုဆောင်းပြီး နှစ်အတော်ကြာအောင် ခိုလှုံနေထိုင်နိုင်စွမ်း ရှိပါတယ်။

ဒီလို ကပ်ဆိုးကြီးထဲမှာ အသက်ရှင်ဖို့ဆိုရင် အစိုးရတွေက စနစ်တကျ ပြင်ဆင်ထားတဲ့ မြေအောက် ခိုလှုံရေးစခန်းတွေမှာ ရောက်နေတဲ့သူတွေ။ နည်းပညာနဲ့ ရင်းမြစ်တွေကို ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေ။
အစွန်းရောက်တဲ့ အခြေအနေတွေမှာ လိုက်လျောညီထွေ နေထိုင်နိုင်တဲ့ အသိပညာရှိသူတွေဟာ အသက်ရှင်ဖို့ အခွင့်အလမ်း ပိုများပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ လူသားမျိုးနွယ် ရှင်သန်ကျန်ရစ်ခဲ့ရင်တောင် ကျွန်တော်တို့ သိထားတဲ့ "ယဉ်ကျေးမှု လူ့အဖွဲ့အစည်း" ကြီးကတော့ ပြိုလဲသွားမှာဖြစ်ပြီး အစကနေ ပြန်စရမယ့် ကျောက်ခေတ်လို ဘဝမျိုးကို ရောက်သွားနိုင်ပါတယ်။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ လူသားအားလုံး မျိုးသုဉ်းသွားဖို့ဆိုတာ မလွယ်ကူပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အသိဉာဏ်နဲ့ နည်းပညာကြောင့် လူသားအချို့ဟာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ဖို့ အခွင့်အလမ်း အများကြီး ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီလို ရှင်သန်ရမယ့် ဘဝဟာ အလွန်တရာ ခက်ခဲပင်ပန်းမှာဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာကြီးဟာလည်း အရင်လို လှပတဲ့နေရာတစ်ခု ဖြစ်တော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

Written by Khant Zaw Aung

References

The KT extinction.

How an asteroid ended the age of the dinosaurs.

Carlisle, E., Janis, C. M., Pisani, D., Donoghue, P. C. J., & Silvestro, D. (2023, August). A timescale for placental mammal diversification based on Bayesian modeling of the fossil record. Current Biology. Elsevier BV.

Humans' ancestors survived asteroid impact that killed the ....

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0016328722000337?ref=cra_js_challenge&fr=RR-1

WISE/NEOWISE.