Satish Subedi
12/04/2026
आशा भोस्ले नेपाली संगीत क्षेत्रमा बिर्सन नसकिने नाम हो । उहाँ भारतिय गायिकाको रुपमा मात्र परिचित नभएर नेपाली गीत, संगीत र चलचित्रको क्षेत्रमा पनि प्रसिद्ध हुनुहुन्छ । नारायण गोपाल लगायत थुप्रै नेपाली गायकहरुसँग सहकार्य गरेर उहाँले गाउनु भएको "मोहनी लाग्ला है, आज हाम्रो भेट भाको दिन, वसन्त नै बस्न खोज्छ यहाँ, माया त माया हो, म प्यार बेचिदिन्छु, किन बढ्दैछ ढुकढुकी मुटुको, दियो बाली साँझको, गैरी खेतको शिरै हान्यो..." लगायतका गीतहरु आज पनि हामी माझ निकै प्रसिद्ध छन् । आज उहाँ हामी माझ नरहेपनि उहाँ सधैं नेपाली संगीतको क्षेत्रमा अमर रहिरहनु हुनेछ । 🌹
04/04/2026
प्रधानमन्त्री ज्युका अनन्य मित्र बुझिने RONB ले बार्बारा फाउन्डेसनलाई ५० लाख बजेट भएको सामान्य NGO मात्र भन्नु एउटा कुरा हो, तर थोरै इतिहासको पाना पल्टाएर पनि हेरौ।
बार्बरा एडम्स सन् १९६० को दशकमा राजकुमार वसुन्धरासँगको निकटताका कारण नेपाल भित्रिएकी थिइन्। दरबारको भित्री तहसम्म उनको पहुँच थियो। तर, तत्कालीन राजा महेन्द्रले उनलाई खोजी पत्रकारिताको (Investigative journalism) आवरणमा 'गुप्तचर एजेन्ट' भएको आशंका गर्दै देश निकाला गरे। एउटा सामान्य पत्रकारलाई राजाले देश निकाला गर्नुको अर्थ उनले राज्यका गोप्य सूचनाहरू संकलन गरिरहेकी थिइन् भन्ने बलियो आधार थियो।
१९९० को जनआन्दोलनपछि जब राजतन्त्रको शक्ति घट्यो, उनलाई फेरि नेपाल भित्र्याइयो। त्यसपछि १९९८ मा गिरिजाप्रसाद कोइरालाको सरकारले उनलाई पुनः माओवादी समर्थक र 'विदेशी एजेन्ट' भएको आरोपमा देशनिकाला गर्यो। रोचक कुरा के छ भने, २००९ मा जब माओवादी सत्तामा आयो, उनलाई ससम्मान फेरि नेपाल ल्याइयो। यो 'आउ-जाउ' को सिलसिलाले के देखाउँछ भने, उनी नेपालका हरेक ठूला राजनीतिक परिवर्तनका खेलाडीहरूसँग प्रत्यक्ष जोडिएकी थिइन्।
हुन सक्छ सामान्य एनजिओ हो। तर मेरो विश्लेषण अर्को पाटोको पनि छ, मैले बुझेको गलत हुन सक्ला तर मलाई ब्यक्तिगत धेरै कुरा समान्य लागेको छैन।
बार्बरा फाउण्डेसनले 'इन्भेस्टिगेटिभ जर्नालिज्म' को नाममा वर्षौंसम्म डेटा संकलन गरेको सामन्य होला तर ती सूचनाहरू तत्काल सार्वजनिक नगरेर ती डेटालाई 'मुख्यालय' मा संकलन गरेर राखिनु र फाउण्डेसनको सहकार्यमा 'हामी नेपाली' जस्ता NGO हरू मार्फत युवाहरूको आक्रोशलाई च्यानलाइज गर्न नेपो बेबि ट्रेन्ड, भ्रस्टाचार बिरुद्ध युवा जस्ता अभियान चलाइनु सामान्य हैन। हिजो ती NGO र अभियानहरूमा सक्रिय रहेका व्यक्तिहरू नै आज सत्ताको वरिपरि वा निर्णय प्रक्रियामा हुनु सामन्य हैन। अहिले धमाधम भइरहेका गिरफ्तारी र भ्रष्टाचार विरुद्धका फाइलहरू पनि त्यही वर्षौंदेखि संकलन गरिएको 'इन्भेस्टिगेटिभ डेटा' भएको पनि सामन्य हैन। सूचनालाई गोप्य रूपमा संकलन गर्ने, उपयुक्त समयको प्रतीक्षा गर्ने र सही समयमा त्यसलाई 'रिलिज' गर्ने प्रकृया सामान्य हैन।
हुन त बर्षौ देखिएको भ्रष्टाचारीको जग हल्लिदा हामी खुशी छौ, तर यस्ता यस्ता हस्तीहरु, सरकार बनेको ८-१० दिनमा समातिनु पनि सामान्य हैन।