Yangon Informer

Marx: “လူမှုတိုးတက်မှုကို အမျိုးသမီးတွေရဲ့ နေရာအနေအထားနဲ့ တိုင်းတာရတယ်။”။”

Engels: “ပထမဆုး လူတန်းစားဖိနှိပ်မှုဆိုတာ ယာက်ျားက မိန်းမကို ဖိနှိပ်တာနဲ့ တထပ်တည်းပဲ။”

Lenin: “တော်လှန်ရေး အောင်မြင်မှုက အမျိုးသမီးတွေ ဘယ်လောက်အထိ ပါဝင်လဲဆိုတဲ့အပေါ်မှာ မူတည်တယ်။”

Mao: “မိုးကောင်းကင်ရဲ့ တစ်ဝက်ကို အမျိုးသမီးတွေက ထမ်းထားတယ်။”

Aung San Suu Kyi နဲ့ ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု အကြောင်း — Yangon Informer Substack စတင် မိတ်ဆက်ပါတယ်။

Suu Kyi ကို ကာကွယ်တဲ့သူတွေ အမြဲပြောတဲ့ argument တခုရှိတယ်။
၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေက တပ်မတော်ကို လွှတ်တော်ထဲမှာ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း သေချာပေါက် နေရာပေးထားတယ်။ ကာကွယ်ရေး၊ ပြည်ထဲရေး၊ နယ်စပ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာနတွေကိုလည်း တပ်ချုပ်ကြီးက တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်တယ်။ လုံခြုံရေး စနစ်တစ်ခုလုံးကို အရပ်ဘက်အစိုးရရဲ့ ထိန်းချုပ်မှုအောက်က ဖယ်ထားတယ်။ ဒါတွေအားလုံး မှန်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ဒီအချက်တွေထဲကနေ "အရပ်ဘက်အစိုးရဟာ ၂၀၁၆-၁၇ မှာ တပ်မတော်လုပ်ခဲ့တာတွေအတွက် တာဝန်မရှိဘူး၊ ဒါကြောင့် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံ Suu Kyi လည်း တာဝန်မရှိဘူး" ဆိုတဲ့ ကောက်ချက်ဟာ မမှန်ဘူး။

ဒီ argument ဟာ structural argument တခု ပုံစံပြောင်းထားတဲ့ category error တခုပါ။

ဘယ်သူမှ Suu Kyi က "သန့်ရှင်းရေး စစ်ဆင်ရေး" (clearance operations) တွေကို အမိန့်ပေးခဲ့တယ်လို့ မပြောကြဘူး။ ရွာတွေ မီးရှို့ဖို့ ညွှန်ကြားခဲ့တယ်လို့လည်း မပြောကြဘူး။ အနောက်ပိုင်းစစ်ဌာနချုပ်ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့တယ်လို့လည်း မပြောကြဘူး။

ဒါပေမယ့် သူဦးဆောင်ခဲ့တဲ့ အရပ်ဘက်အစိုးရဟာ တပ်မတော်ရဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေ နိုင်ငံတကာရဲ့ သိမ်ဖြိုးခြင်းခံရတာ၊ ပြည်တွင်းမှာ ခွင့်ပြုခြင်းခံရတာ၊ သက်သေအထောက်အထား မရှင်းမလင်း ဖြစ်ခြင်းတွေနဲ့ ဆက်လုပ်နိုင်အောင် လုပ်ပေးခဲ့တယ်။

အရပ်ဘက်အစိုးရက လုပ်ပေးခဲ့တာတွေ — narrative တွေ ထုတ်လုပ်ပေးခြင်း၊ စာရွက်စာတမ်းတွေ ဖန်တီးပေးခြင်း၊ စီမံအုပ်ချုပ်ရေး လုပ်ဆောင်ပေးခြင်း၊ ပြောဆိုပေးခြင်း၊ သံတမန်ရေးအရ ကာကွယ်ပေးခြင်း။
ဒီအလုပ်တွေ မလုပ်ပေးခဲ့ရင် တပ်မတော်ရဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေ ဒီပုံစံ၊ ဒီအတိုင်းအတာအထိ ရောက်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။

ဒါက Suu Kyi မှာ ဘယ်လို ဖွဲ့စည်းပုံ အာဏာတွေ မရှိခဲ့ဘူးဆိုတာနဲ့ မဆိုင်ဘူး။ သူ့မှာ ရှိခဲ့တဲ့ အာဏာတွေကို သူ ဘယ်လို သုံးခဲ့သလဲဆိုတာနဲ့ ပိုဆိုင်တယ်။ ပိုပြီးအရေးကြီးတာက — သူကိုယ်တိုင် နိုင်ငံတော်အတိုင်ပင်ခံ ရာထူးကို ဖန်တီးပြီး ယူခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ structural position ရဲ့ အရေးပါမှု ပါပဲ။

Link in comments See less

Behold, the AA's "inclusive governance"!

Arakan Army Builds Market on Confiscated Rohingya Farmland in Buthidaung

Arakan Now | 2 June 2026

The Arakan Army has built a market on farmland confiscated from Rohingya residents in Nan Ra Gone village, Buthidaung Township, Rakhine State, according to local residents.

Sources told Arakan Now that the market, which is now nearing completion, was constructed on land that previously belonged to Rohingya families. Residents said the AA seized the farmland without providing compensation to the original owners.

A local resident said the AA also collected money from Rohingya residents seeking to obtain shop spaces in the market before construction began.

According to sources, the AA required an advance payment of 50 lakhs MMK from each person who wished to purchase a shop in the market. Sources said a number of Rohingya residents have already paid the advance in hopes of securing shop spaces.

"The 50 lakhs MMK is not the price of a shop. It is an advance payment collected from Rohingya residents who want to acquire a shop in the market," the resident told Arakan Now.

Since gaining control of several townships, the AA has confiscated numerous Rohingya-owned houses, farmlands, and other properties, according to local sources.

Many Rohingya families who were displaced by the conflict have been unable to return to their homes and lands.