Hello ECON

1. Birth Rate (မွေးဖွားနှုန်း)

တစ်နှစ်အတွင်း လူဦးရေ 1,000 ထဲမှာ မွေးဖွားတဲ့ ကလေးအရေအတွက်

Formula
Birth rate = (မွေးဖွားတဲ့ကလေးအရေအတွက် ÷ အလယ်နှစ်လူဦးရေ) × 1,000

explanation

လူဦးရေတိုးလာမှုကို ပြတဲ့ အညွှန်းကိန်းတစ်ခု

မွေးဖွားမှုများလေ population growth မြန်လေဖြစ်တယ်

⸻

2. Fertility Rate (အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ ကလေးမွေးနှုန်း)

အမျိုးသမီး (အသက် 15–49) တစ်ဦးလျှင် ပျမ်းမျှကလေးဘယ်နှစ်ယောက်မွေးမလဲဆိုတာ

Formula
Fertility rate = (တစ်နှစ်အတွင်း မွေးဖွားတဲ့ကလေးအရေအတွက် ÷ အသက် 15–49 အမျိုးသမီးအရေအတွက်)

explanation

အမျိုးသမီးတွေက ကလေးဘယ်လောက်ထုတ်ပေးနိုင်သလဲကို တိုင်းတာတာ

လူဦးရေ ရေရှည်တိုး/လျော့ကို ခန့်မှန်းရာမှာ အရေးကြီးတယ်

⸻

3. Death Rate (သေဆုံးနှုန်း)

တစ်နှစ်အတွင်း လူဦးရေ 1,000 ထဲမှာ သေဆုံးတဲ့ လူအရေအတွက်

Formula
Death rate = (သေဆုံးသူအရေအတွက် ÷ အလယ်နှစ်လူဦးရေ) × 1,000

Explanation

လူဦးရေကျဆင်းမှုကို ပြတဲ့ အညွှန်းကိန်း

ကျန်းမာရေးကောင်းလားမကောင်းလားကိုလည်း ပြနိုင်တယ်

⸻

4. Mortality Rate (သေဆုံးမှုနှုန်း / အန္တရာယ်သေဆုံးနှုန်း)

လူဦးရေတစ်စုထဲမှာ သေဆုံးနိုင်ခြေ အလုံးစုံနှုန်း

Formula
Mortality rate = (သေဆုံးသူအရေအတွက် ÷ အလယ်နှစ်လူဦးရေ) × 1,000

explanation

Death rate နဲ့ဆင်တူပေမယ့် ပိုပြီး ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်ကို အကဲဖြတ်တဲ့အတွက် သုံးတတ်တယ်

အသက်အရွယ်၊ ရောဂါအခြေအနေတွေကိုလည်း ထည့်စဉ်းစားနိုင်တယ်

Econ

ြာ_မင်္ဂလာ_ကဗျာများ

🙏၁။ အသဝနောစ
လူမိုက်ဆိုလျှင် ရှောင်သွေလွဲလို့၊
မမှီဝဲနဲ့ ကင်းအောင်နေ။
ပညာရှိကို အရှည်တွဲလို့။
မှီဝဲဆည်းကပ် နည်းယူစေ။
သုံးပါးရတနာ မိဘများနှင့် ၊
ဆရာသမားကို ပူဇော်လေ။
ချမ်းသာကိုပေး ဆက်ဆံရေး ၊
မြော်တွေးသုံးချက်ပေ။
အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။

🙏၂။ ပတိရူပ
ကုသိုလ်ပညာ ဥစ္စာရဖို့၊
သင့်ရာဒေသ အမြဲနေ။
ရှေးကတင်ကြို ပြုခဲ့ဖူးသည့် ၊
ကောင်းမှုအထူး ရှိပါစေ။
မိမိကိုယ်ကို ကောင်းအောင်ထိန်းလို့၊
မတိမ်းစေနဲ့ဆောက်တည်လေ။
ဥစ္စာကိုပေး နေထိုင်ရေး၊
မြော်တွေးသုံးချက်ပေ။
အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။

🙏၃။ ဗာဟုဿစ္စဉ္စ
တတ်ကောင်းတတ်ရာ ဟူသမျှကို ၊
ကြားမြင်သုတ ရှိပါစေ။
အိုးအိမ်တည်ထောင် ဝမ်းစာရေးနဲ့၊
အသက်မွေးဖို့ အတတ်သင်လေ။
လူနှင့်ဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်များကို ၊
ကောင်းစွာသင်ကြားနားလည်စေ။
မှန်ကန်ယဉ်ကျေး ချိုသာအေး၊
ဆိုရေးတတ်ပါစေ။
အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။

🙏၄။ မာတာပိတု
မြင်းမိုရ်ရွှေတောင် မိဘကြွေးကို၊
ကောင်းစွာဆပ်ပေး ဝတ်ကျေကျေ။
ကြွေးသစ်ချကာ သားနှင့်မယား ၊
မြှောက်စားချီးမြှင့် ဝတ်ကုန်စေ။
အလုပ်တာဝန် မလစ်ဟင်းနဲ့၊
အပြစ်ကင်းအောင် လုပ်ပါလေ။
စည်းစိမ်ကိုပေး ပြုစုရေး ၊
မြော်တွေးသုံးချက်ပေ။
အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။

🙏၅။ ဒါနဉ္စ
သုံးတန်စေတနာ ဖြူစင်လန်းလို့၊
ပေးကမ်းဝေမျှ လှူနိုင်စေ။
ကိုယ်နှုတ်စိတ်ကြံ မမိုက်မှားနဲ့၊
သုစရိုက်တရားကို ကျင့်ပါလေ။
ဆွေမျိုးတွေကို ပြင်ပမထားနဲ့၊
သင်္ဂဟတရားနှင့် ချီးမြှောက်လေ။
သန့်စင်ပြစ်မျိုး လူထုကျိုး၊
သယ်ပိုးဆောင်ရွက်စေ။
အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။

🙏၆။ အာရတီ ဝိရတီ
မကောင်းမှုတွေ ဟူသမျှကို ၊
မတွေ့ခင်က ရှောင်ကြဉ်လေ။
တွေ့ကြုံလာလျှင် မလွန်ကျူးနဲ့၊
အထူးသဖြင့် စောင့်စည်းနေ။
အရက်သေစာ မသောက်စားနဲ့၊
မှောက်မှားတတ်တဲ့ အရာပေ။
လုပ်ကိုင်ပြောကြား သတိထား ၊
တရားမမေ့စေ။
အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။

🙏၇။ ဂါရဝေါစ
အသက်ဂုဏ်ဝါ ကိုယ့်ထက်ကြီးက ၊
ဆည်းကပ်ခစား ရိုသေလေ။
မာနတံခွန် ဂုဏ်မကြွနဲ့၊
ကိုယ့်ကိုနှိမ့်ချ အမြဲနေ။
လောဘအပို လိုမလိုက်နဲ့၊
ကိုယ်ထိုက်တာနဲ့ ကျေနပ်လေ။
ကိုယ့်ပေါ်ပြုဖူး သူ့ကျေးဇူး ၊
အထူးသိတတ်စေ။
ကောင်းကျိုးဆင့်ပွား မြတ်တရား ၊
နာကြားမပြတ်ပေ။
အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။

🙏၈။ ခန်တီစ
ဝတ်စားနေထိုင် ရန်ခပ်သိမ်း၊
စိတ်ကိုချုပ်ထိန်း သည်းခံလေ။
ကျိုးကြောင်းပြညွှန် ဆုံးမစကား၊
ပြောကြားလာက နာလွယ်စေ။
သူမြတ်ပုဂ္ဂိုလ် ဟူသမျှ ၊
မကြာခဏ တွေ့ဆုံလေ။
သဘာဝတွေး မှန်ကန်ရေး၊
ဆွေးနွေးမပြတ်ပေ။
အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။

🙏၉။ တပေါစ
လောကီအာရုံ ဇိမ်ယစ်မူးလို့၊
အပျော်မကြူးနဲ့ ခြိုးခြံလေ။
မေတ္တာဗြဟ္မစိုရ် လက်ကိုင်သုံးလို့၊
သူမြတ်ကျင့်ထုံး ယွင်းမသွေ။
လေးပါးသစ္စာ ဉာဏ်မြင်ကြည့်လို့၊
အမှန်သိအောင် ကြိုးစားလေ။
ဒုက္ခလွတ်ကင်း နိဗ္ဗာန်ချဉ်း ၊
အလင်းပေါက်နိုင်စေ။
အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။

🙏၁၀။ ဖုဋ္ဌဿ
ဆင်းရဲချမ်းသာ သဘာဝ၊
တွေ့ကြုံနေကြ လူတိုင်းပေ။
ကောင်းဆိုးနှစ်တန် အစုံတွဲလို့၊
တလဲစီလှည့် အမြဲနေ။
လောကဓံကြုံ မဖြုံတမ်းပေါ့ ၊
မတုန်စမ်းနဲ့ စိတ်ခိုင်စေ။
သောကကိုထိန်း ၊ ရမ္မက်သိမ်း၊
အေးငြိမ်းချမ်းသာနေ။
အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။