Pyae

တစ်နေ့မှာ လယ်သမားတယောက်ရဲ့ မြည်းဟာ ရေတွင်းပျက်ထဲ ပြုတ်ကျပါရော မြည်းက သနားစဖွယ် ငိုကြွေးနေခဲ့ပြီး၊ လယ်သမားကလည်း ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲဆိုတာ အကြံထုတ်နေခဲ့တယ် ။ မြည်းဟာ အိုနေပြီ ရေတွင်းဟောင်းကလည်း ဟောင်းနေလို့ မြေဖို့ပြစ်ဖို့လိုနေပြီ ၊ ဒါကြောင့်မြည်းကို ကယ်တင်ဖို့ မထိုက်တန်တော့ဘူးလို့ လယ်သမားက ဆုံးဖြတ်လိုက်တယ်လယ်သမားဟာ အိမ်နီးချင်းတွေကို ဖိတ်ခေါ်ပြီး အကူအညီတောင်းခဲ့တယ် ။ အိမ်နီးချင်းတွေလည်း ဂေါ်ပြားကိုယ်ဆီကိုင်ပြီး ရောက်လာကြတယ် ။ ရေတွင်းကို အမှိုက်တွေ မြေကြီးတွေနဲ့ စတင်ဖို့ကြတယ် ။ ပထမတော့ မြည်းဟာ သူ့ကို ရေတွင်းထဲမှာ မြေကြီးနဲ့ ဖို့သတ်နေတယ်ဆိုတာသိပြီး တုန်လှုပ်ငိုကြွေးတော့တယ် ။ နောက်တော့မြည်းဟာ ငြိမ်သက်သွားတယ်မြေကြီးတွေ အတော်ဖို့ပြီးတော့ လယ်သမားဟာ ရေတွင်းထဲကို ငုံ့ကြည့်လိုက်တယ် ။ လယ်သမားဟာ မြင်လိုက်ရတဲ့ အရာကို အံအားသင့်သွားတယ် ။ မြည်းဟာ သူ့ရဲ့ ကျောပေါ်ကျလာတဲ့ အမှိုက်တွေ မြေကြီးတွေကို ခါချပြီး မြင့်တက်လာတဲ့ မြေသားနဲ့အတူ အပေါ်ကို တဖြည်းဖြည်းရောက်လာတယ် ။ နောက်ဆုံးမှာ မြည်းဟာ သူ့ကိုဖို့တဲ့ မြေကြီးတွေကို အသုံးချရင်း ရေတွင်းထဲက လွတ်မြောက်လာခဲ့တယ် လူ့ဘဝမှာ ဘယ်လို အညစ်အကြေးတွေ မကောင်းမှုတွေ သင့်အပေါ်ကျရောက်ပါစေ ဒါတွေကို ခါချပြီး ဘဝတက်လမ်းအတွက် အသုံးချလိုက်ပါတကယ်တော့ ဒုက္ခဆိုတာ ဘဝအောင်မြင်ဖို့အတွက် ခုတုံးတွေ လှေခါးထစ်တွေပဲ ဖြစ်ပါတယ် ဘယ်လိုနက်ရှိုင်းတဲ့ ဒုက္ခ ရေတွင်းထဲကျရောက်ပါစေ အရှုံးမပေးပါနဲ့ ၊ ဒုက္ခတွေကို ခါထုတ်ပစ်လိုက်ပြီး လှေခါးထစ်လို အသုံးချလိုက်ပါ #အတ္တကျော်

#ပညာေရးစုစည္းမႈ


ပညာေရးဝန္ထမ္းမ်ား မျဖစ္မေနသိထားသင့္ေသာအခ်က္မ်ား
ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာန(Ministry of Education)
> ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး(Union Minister) - ေဒါက္တာ မ်ိဳးသိမ္းႀကီး
> ဒုတိယဝန္ႀကီး(Deputy Minister) - ဦးဝင္းေမာ္ထြန္း
>ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ရည္ရြယ္ခ်က္နွင့္တာဝန္
၁။ ေက်ာင္းေနအရြယ္လူငယ္အားလုံးပညာသင္ယူခြင့္႐ွိေစရန္။
၂။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ပညာေရးအဆင့္အတန္းျမင့္မာလာေစရန္။
> ပညာေရး၀န္ႀကီးဌာန Website – http://www.moe.gov.mm
> ပညာေရး၀န္ႀကီးဌာန ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ - ေဒါက္တာခိုင္ျမဲ ႏွင့္ ဦးကိုေလး၀င္း

> ပညာေရးဌာနကို ျဗိတိသွ်အစိုးရက ၁၈၆၆ ခုႏွစ္မွစ၍ ျမန္မာႏိုင္ငံေအာက္ပိုင္းတြင္ တည္ေထာင္ဖြင့္လွစ္ခဲ႔သည္။
> ၁၈၈၄ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ေကာလိပ္ကို ဖြင့္လွစ္ခဲ႔ျပီး အိႏိၵယႏိုင္ငံ၊ ကာလကတၱားတကၠသိုလ္၏ ေပါင္းစည္းေကာလိပ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးခဲ႔သည္။
> ၁၉၂၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္အျဖစ္ အဆင့္တိုးျမွင့္ ဖြင့္လွစ္ေပးခဲ႔သည္။
> ၁၉၂၄ ခုႏွစ္တြင္ မႏၱေလးဥပစာေကာလိပ္ကို တိုးခ်ဲ႕ဖြင့္လွစ္ေပးခဲ႔ျပီး ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၏ ေပါင္းစည္းေကာလိပ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးခဲ႔သည္။

ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနလက္ေအာက္ ဦးစီးဌာနညႊန္ၾကားေရးမႈးခ်ဳပ္မ်ား
၁။ အဆင့္ျမင့္ပညာဦးစီးဌာန - ေဒါက္တာသိန္းဝင္း၊
(Department of Higher Education)
၂။ ပညာေရးသုေတသန၊ စီမံကိန္းႏွင့္ေလ့က်င့္ေရးဦးစီးဌာန - ေဒါက္တာဝင္းထြန္း၊
(Department of Educational Research,Planning and Training
၃။ အေျခခံပညာဦးစီးဌာန - ေဒါက္တာေအာင္ႏိုင္စိုး(တာ၀န္ခံ)
(Department of Basic Education)
၄။ ျမန္မာႏိုင္ငံစာစစ္ဦးစီးဌာန - ဦးမ်ိဳးညြန္႔၊(တပ္မေတာ္ ၿငိမ္း)
(Department of Myanmar Examinations)
၅။ ျမန္မာႏိုင္ငံတိုင္းရင္းသားဘာသာစကားဦးစီးဌာန - ေဒါက္တာေဇာ္ျမင့္
(Department of Myanmar Nationalities' Languages)
၆။ ေက်ာင္းျပင္ပႏွင့္တစ္သက္တာပညာေရးဦးစီးဌာန - ေဒါက္တာခိုင္ျမဲ
(Department of Alternative Education)
၇။ နည္းပညာ၊သက္ေမြးပညာႏွင့္ေလ့က်င့္ေရးဦးစီးဌာန - ေဒါက္တာေအးျမင့္
(Department of Technical,Vocational Education and Training)
၈။ သုေတသနႏွင့္တီထြင္ဆန္းသစ္မႈဦးစီးဌာန - ဦးဝင္းခိုင္မိုး
(Department of Research and Innovation)
၉။ စက္မႈနည္းပညာျမႇင့္တင္ေရးႏွင့္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးဦးစီးဌာန - ေဒါက္တာခင္ေမာင္လတ္
(Department of Technology Promotion and Coordination)
၁၀။ ေလ့လာဆန္းစစ္အကဲျဖတ္ေရးအဖြဲ႕(ပညာေရး) - ေဒါက္တာညႊန္႔ေဖ
(Monitoring and Evaluation Team(Education))
၁၁။ ေလ့လာဆန္းစစ္အကဲျဖတ္ေရးအဖြဲ႕(သုေတသန) - ေဒါက္တာစိုင္းေက်ာ္ႏိုင္ဦး
(Monitoring and Evaluation Team(Research))

ပညာေရးေဆာင္ပုဒ္မ်ား
၁။ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနေဆာင္ပုဒ္ - “စိတ္ဓာတ္၊စည္းကမ္း၊ပညာ”
၂။ ပညာေရးေဆာင္ပုဒ္ - “ပညာေရးျဖင့္ ေခတ္မီဖြ႔ံၿဖိဳး တိုးတက္ေသာ နိဳင္ငံေတာ္ႀကီး တည္ေဆာက္အံ့”
၃။ ဘက္စံုပညာေရး ေဆာင္ပုဒ္ - “ကာယ၊ ဥာဏ၊ စာရိတၱႏွင့္ ရသ၊ သက္ေမြး ဘက္စံုပညာေရး”
၄။ မိဘ ဆရာ အသင္းေဆာင္ပုဒ္ - “မိဘဆရာပူးေပါင္း ကေလးပညာေကာင္း”
၅။ ေက်ာင္းေကာင္စီေဆာင္ပုဒ္ - (၁)အမ်ားအက်ိဳးေဆာင္ကိုယ့္အက်ိဳးေအာင္ (၂)စုေပါင္းညီညာေအာင္ေၾကာင္းျဖာ။
၆။ စာေပဗိမာန္ေဆာင္ပုဒ္ - “အေမွာင္ခြင္း၍အလင္းေဆာင္အံ့”
၇။ ပညာတန္ေဆာင္ေဆာင္ပုဒ္ - “ပညာ၊သမာ၊အာဘာ နတၳိ”
၈။ အေျခခံပညာေက်ာင္းမ်ား၏ေဆာင္ပုဒ္ - "စိတ္ဓာတ္-စည္းကမ္း-ပညာ"

ႏွစ္စဥ္ေျပာင္းလဲေသာ ေဆာင္ပုဒ္မ်ား
>၂၀၁၈ ႏိုင္ငံတကာစာတတ္ေျမာက္ေရးေန႔ေဆာင္ပုဒ္(International Literacy Day 2018)
- "နည္းပညာကၽြမ္းက်င္မႈဖြံ႔ျဖိဳးဖို႔ စာတတ္ေျမာက္ေရးေဆာင္ရြက္စို႔"(Literacy and Skills Development)
>၂၀၁၈ ကမာၻ႔ဆရာမ်ားေန႔ေဆာင္ပုဒ္(World Teacher' Day)
- “ပညာေရးအခြင့္အလမ္းရရွိဖို႔ အရည္အေသြးျပည့္ဆရာျဖည့္ဆည္းစို႔”(The Right To Education Means, The Right To A Qualified Teacher)

>ကမာၻ႔ဆရာမ်ားေန႔(World Teacher' Day) - ေအာက္တိုဘာလ(၅)ရက္ (ဆရာမ်ားေန႔ကို ၁၉၆၆တြင္စတင္ခဲ့သည္)
>နိုင္ငံတကာစာတတ္ေျမာက္ေရးေန႔ - စက္တင္ဘာလ(၈)ရက္
(စာတတ္ေျမာက္ေရးေန႔ကို ၁၉၅၆ အီရန္နိုင္ငံတြင္စတင္ခဲ့သည္။ စာတတ္ေျမာက္ေရးေန႔ေဆာင္ပုဒ္ကို ယူနတ္စကိုအဖြဲ႕ႀကီးမွသတ္မွတ္ေပးသည္။)

ပညာယူနည္း၃သြယ္
၁။ ေက်ာင္းတြင္းပညာေရး(Formal Education)
၂။ ေက်ာင္းျပင္ပပညာေရး (Non-Formal Education)
၃။ ကိုယ္တိုင္သတ္မွတ္သင္ယူပညာေရး (Informal Education)

ေက်ာင္း၏က်င့္ရာ ခုႏွစ္ျဖာ
၁။ေက်ာင္း၏ျမင့္ျမတ္ျခင္းဆိုသည္မွာ ဆရာသမားကို႐ိုေသေလးစားျခင္း၊
၂။ေက်ာင္း၏အႏွစ္သာရမွာ စည္းကမ္း႐ွိျခင္း၊စာႀကိဳးစားျခင္း။
၃။ေက်ာင္း၏ၿငိမ္းခ်မ္းျခင္းဆိုသည္မွာ တစ္ဦးေပၚတစ္ဦး ေမတၱာသစၥာ႐ွိျခင္း။
၄။ေက်ာင္း၏က်က္သေရဆိုသည္မွာ ေက်ာင္း၏ ဝန္းက်င္သန္႔႐ွင္းစင္ၾကယ္ျခင္း။
ေက်ာင္း၏ဂုဏ္သတင္းဆိုသည္မွာ အမ်ားအက်ိဳးသယ္ပိုးေဆာင္ရြက္ျခင္း။
၆။ေက်ာင္း၏ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းဆိုသည္မွာ စည္းလံုးညီၫြတ္ျခင္း။
၇။ေက်ာင္း၏ပင္မအလုပ္ဆိုသည္မွာ ႏိုင္ငံသားေကာင္းေမြးထုတ္ေပးျခင္း။

ေက်ာင္းေကာင္စီ၏ သစၥာ အဓိ႒ာန္ (၄)ခ်က္မွာ
၁။မိမိကိုယ္ကိုေကာင္းေအာင္ႀကိဳးစားမည္
၂။မိမိအတန္းကိုေကာင္းေအာင္ႀကိဳးစားမည္။
၃။မိမိေက်ာင္းကိုေကာင္းေအာင္ႀကိဳးစားမည္။
၄။မိမိတိုင္းျပည္အတြက္ေကာင္းေအာင္ႀကိဳးစားမည္

စည္းကမ္းလိုက္နာမႈႏွစ္မ်ိဳး
(၁)အေၾကာက္တရားႏွင့္ယွဥ္သည့္လိုက္နာမႈ
(၂)အသိတရားႏွင့္ယွဥ္သည့္လိုက္နာမႈ

>ေက်ာင္းလုပ္ငန္းစြမ္းေဆာင္မႈအဆင့္၁၂ခ်က္ကုိခြဲျခားထားသည့္အပုိင္း၂ပုိင္းမွာ
၁။စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးအပိုင္း
၂။သင္ၾကားေရးအပိုင္း

>ျမန္မာ့ပညာေရး ရည္မွန္းခ်က္
"မ်က္ေမွာက္ကာလျဖစ္ေသာ ပညာေခတ္စိန္ေခၚမႈကို ရင္ဆိုင္နိုင္မည့္ အစဥ္ေလ့လာသင္ယူႏိုင္ေသာ လူ႔ေဘာင္အဖြဲ႕အစည္းကို
ဖန္တီးေပးနိုင္သည့္ ပညာေရးစနစ္တစ္ခု ျဖစ္ထြန္းလာေစရန္"

>ျမန္မာနိုင္ငံ၏ပညာေရး မူဝါဒ(၄)ရပ္
(၁)အေျခခံပညာကို လူတိုင္းသင္ယူခြင့္႐ရွိေစရန္
(၂)ကိုယ္က်င့္တရား စာရိတၱျမင့္မားမႈကို