Legal Professional Group
Share
“ပဋိညာဉ်ပြုသူတစ်ယောက် သည် ပဋိညာဉ်အတိုင်း ၎င်းကမဆောင်ရွက်နိုင်ကြောင်း သို့မဟုတ် မဆောင်ရွက်လို ကြောင်းကို ၎င်း၏ ပြုမူချက် (conduct) ဖြင့် သိစေနိုင်သည်။ ပဋိညာဉ်အရ ၎င်းပေါ် ကျရောက်သောတာဝန်ကို ငြင်းပယ်ရာရောက်သဖြင့် အခြားတစ်ဖက်တွင် ပဋိညာဉ်ပြုသူသည် ထိုငြင်းပယ်ချက်ကြောင့် ၎င်းနောက် လျော်ကြေးငွေရခွင့်ရှိကြောင်း “
ဦးနေဝင်းပါ ၂ နှင့် ဒေါ်ခင်အေး
{၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံတရားစီရင်ထုံး စာမျက်နှာ ၄၃(၄၄) }တွင်
လမ်းညွှန်ထုံးဖွဲ့ ထားပါသည်။ “ပဋိညာဉ်ပြုသူတစ်ယောက် သည် ပဋိညာဉ်အတိုင်း ၎င်းကမဆောင်ရွက်နိုင်ကြောင်း သို့မဟုတ် မဆောင်ရွက်လို ကြောင်းကို ၎င်း၏ ပြုမူချက် (conduct) ဖြင့် သိစေနိုင်သည်။ ပဋိညာဉ်အရ ၎င်းပေါ် ကျရောက်သောတာဝန်ကို ငြင်းပယ်ရာရောက်သဖြင့် အခြားတစ်ဖက်တွင် ပဋိညာဉ်ပြုသူသည် ထိုငြင်းပယ်ချက်ကြောင့် ၎င်းနောက် လျော်ကြေးငွေရခွင့်ရှိကြောင်း “
ဦးနေဝင်းပါ ၂ နှင့် ဒေါ်ခင်အေး
{၁၉၇၂ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံတရားစီရင်ထုံး စာမျက်နှာ ၄၃(၄၄) }တွင်
လမ်းညွှန်ထုံးဖွဲ့ ထားပါသည်။
လူစီတန်း ပြသခြင်း
စွပ်စွဲခံရသူတရားခံအား အခြားသူမည်မျှနှင့်
ရောနှော၍ စီတန်းပြသရမည်ဟု သတ်မှတ်ထား
ခြင်း မရှိပါ။ သို့ရာတွင် စွပ်စွဲပြသသူသက်သေ
သည် စွပ်စွဲခံရသူ တရားခံကို အမှန်တကယ် မှတ်မိခြင်းမရှိဘဲ ကံအားလျော်စွာ စွပ်စွဲပြသခြင်းမပြု
နိုင်စေရန် စွပ်စွဲခံရသူတရားခံကို အရေအတွက်အားဖြင့် မများလွန်း၊ မနည်းလွန်းသော အခြားသူတို့နှင့် ရောနှောပြသရန်လိုသည်။ ထို့ကြောင့် အခြားသူ (၉) ဦး သို့မဟုတ် (၁၀) ဦးနှင့် ရောနှောပြသ သင့်သည်။ အကယ်၍ စွပ်စွဲခံရသူတရားခံ (၂) ဦး သို့မဟုတ် ( ၂ ) ဦးထက်ပိုမို၍ လူစီတန်းပြသရန်ရှိနေပါက တစ်ကြိမ်လျှင် စွပ်စွဲခံရသူ တရားခံတစ်ဦးကိုသာ အခြား သူများနှင့် ရောနှောပြသရပါသည်။ ထိုသူကို လူစီတန်း ပြသပြီးမှ နောက်ထပ်စွပ်စွဲခံရသူ တရားခံကို ဆက်လက် ပြသရန် ဖြစ်ပါသည်။
သတိပြုရမည့်အချက်
စွပ်စွဲခံရသူတရားခံအား ဖမ်းဆီးသည့်အချိန်မှစ၍ လူစီတန်းပြသသည့်အချိန်အထိ စွပ်စွဲပြသသူ သက်သေက ကြိုတင်မြင်တွေ့ထားခြင်းမရှိစေရန် လိုပါသည်။ သို့ဖြစ်၍ စွပ်စွဲပြသသူသက်သေသည် ထိုသို့ ကြိုတင် တွေ့မြင်ထားခြင်း ရှိမရှိ သိရှိနိုင်စေရန် ကြီးကြပ်သူများက ပြည့်ပြည့်စုံစုံ မေးမြန်း
ရန်လိုအပ်ပါသည်။ သက်သေကမှန်းဆ၍ စွပ်စွဲပြသခြင်းကို တားဆီးစေရန်အလို့ငှာ စွပ်စွဲခံရသူ တရားခံသည် ရောနှောပြသသူများနှင့် အရပ်အမောင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာထွားကျိုင်းမှုအစရှိသော သိသိသာသာ ကွဲပြား ခြားနားခြင်း မရှိစေရပါ။ စွပ်စွဲခံရသူတရားခံနှင့် ထူးထူး ခြားခြား ကွဲပြားခြားနားမှုမရှိသောသူတို့နှင့် ရောနှော ပြသရပါမည်။ စွပ်စွဲပြသနိုင်လျှင် စွပ်စွဲခံရသူတရားခံအား သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် စီတန်းပြသရပါမည်။ အသစ်
စီတန်း ပြသသည့်အခါတိုင်း စွပ်စွဲခံရသူတရားခံအား အဝတ်အစားလဲလှယ်ရန်လည်းကောင်း၊ နေရာပြောင်းရန်လည်း ကောင်း အခွင့်အရေးပေရပါမည်။
စွပ်စွဲခံရသူတရားခံကို ဟုတ်မှန်ကြောင်းစွပ်စွဲပြသရန် လူစီတန်းပြသရာတွင် မှုခင်းပုံစံ (၉၈)ကို အသုံးပြုရပါ မည်။ စွပ်စွဲခံရသူ တရားခံတစ်ဦးထက်ပိုလျှင် တစ်ဦးစီ အတွက် ပုံစံတစ်ရွက်စီ အသုံးပြု ရပါမည်။ ပုံစံ၏အထက် ပိုင်းတွင် စီတန်းပြသသည့် နေ့စွဲ၊ နေရာ၊ စီတန်းပြသခြင်း ခံရမည့် တရားခံအမည်နှင့် တရားခံအား စွပ်စွဲပြသသူ သက်သေ၏အမည်တို့ကို အသီးသီးရေးသွင်းရန်ဖြစ် သည်။ သက်သေအမည်ဆိုသောနေရာတွင် လူစီတန်း ပြသခြင်းကို ကြည့်ရှုရန်ခေါ်ထားသည့် သက်သေ လူကြီးများ၏အမည်စာရင်းကို ရေးသွင်းရန်မဟုတ်ပါ။
ပုံစံ၏ ပထမစာပိုဒ်ဘေးရှိ ကွက်လပ်တွင်
အမှုဖြစ်ပွား ပြီးနောက် စွပ်စွဲခံရသူတရားခံကို မြင်တွေ့ခြင်းရှိ၊ မရှိ မေးမြန်းပြီး သက်သေ၏ ဖြေကြားချက်ကို ရေးသွင်းရန် ဖြစ်သည်။
ဒုတိယစာပိုဒ်ဘေးရှိ ကွက်လပ်တွင် စွပ်စွဲခံရသူ
တရားခံကို အခြားသူများနှင့် စီတန်းပြသကြောင်း၊ ထိုသူများနှင့် စွပ်စွဲခံရသူတရားခံသည် မည်သို့မည်ပုံ ထူးခြားစွာ ကွဲပြားခြားနားကြောင်း (ရှိလျှင်) ဖော်ပြရ မည်။ တတိယစာပိုဒ်ဘေးရှိ ကွက်လပ်တွင် လူစီတန်း ပြသရာ၌ အဝတ်အစားလဲလှယ်ရန် လည်းကောင်း၊ နေရာပြောင်းရွှေ့ရန်လည်းကောင်း စွပ်စွဲခံရသူတရားခံ အား အခွင့်အရေး ပေး၊ မပေး ရေးသွင်းရန် ဖြစ်ပါသည်။
ပုံစံ၏ စတုတ္ထစာပိုဒ်ဘေးရှိ ကွက်လပ်တွင် စီတန်းပြသ ပြီးနောက် မိမိကိုစွပ်စွဲပြသသူ သက်သေက မတရားစွပ်စွဲ နိုင်ဖို့ရာ အကြောင်းတစ်စုံတစ်ရာ ရှိမရှိ တရားခံကို မေးမြန်းပြီး သူ၏ဖြေကြားချက်များကို ရေးမှတ်ထားရန် ဖြစ်သည်။ စွပ်စွဲခံရသူတရားခံ၏ ယိုးစွပ်ချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ စွပ်စွဲပြသသူသက်သေက မည်သို့ဖြေရှင်း ကြောင်းကိုလည်း ရေးသားရန်ဖြစ်သည်။ မတရား စွပ်စွဲနိုင်ဖို့ရာ အကြောင်းတစ်စုံတစ်ရာ ရှိမရှိဆိုသည်မှာ စီတန်းမပြမီ စွပ်စွဲခံရသူတရားခံကို စွပ်စွဲပြသသူသက်သေ က တွေ့မြင်ခဲ့ပြီးခြင်း၊ ရဲကထိုသူ၏ဓာတ်ပုံကို သက်သေ အား ကြိုတင်ပြသ၍ စွပ်စွဲစေခြင်း စသည်တို့ဖြစ်ပါသည်။
ပုံစံ၏ ပဉ္စမစာပိုဒ်ဘေးရှိ ကွက်လပ်တွင် စွပ်စွဲပြသ သည့်သက်သေက စွပ်စွဲခံရသူတရားခံကို မှန်ကန်စွာစွပ်စွဲ နိုင်ခြင်း ရှိမရှိ (၃)ကြိမ် စီတန်းပြသသည့်အနက် အကြိမ် မည်ရွေ့မည်မျှ စွပ်စွဲပြသနိုင်ကြောင်းကို ရေးသွင်းရန်ဖြစ် သည်။
ဆဋ္ဌမစာပိုဒ်ဘေးရှိ ကွက်လပ်တွင် စွပ်စွဲခံရသူ၏ အမည်ကိုရေးရန် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ စွပ်စွဲပြသသူ သက်သေသည် စွပ်စွဲခံရသူတရားခံ
မဟုတ်သော အခြား သူကို စွပ်စွဲပြသလျှင် ထိုစွပ်စွဲခံရသူ၏အမည်ကို ရေးရ မည်။
အထက်ပါအတိုင်း ပုံစံတွင်ဖြည့်သွင်းပြီးနောက် ကြီးကြပ်သူ (သို့မဟုတ်) ကြီးကြပ်သူများက လက်မှတ် ရေးထိုးရမည်။ ထို့နောက် လူစီတန်းပြသခြင်းကို ကြည့်ရှု ရန် ခေါ်ထားသည့် သက်သေလူကြီးများက လက်မှတ် ရေးထိုးပြီး ၎င်းတို့၏ ရာထူး (သို့မဟုတ်) အလုပ်အကိုင်ကို ရေးသွင်းရမည်။
စွပ်စွဲခံရသူတရားခံကို ဟုတ်မှန်ကြောင်း စွပ်စွဲပြသရန် လူစီတန်းပြသခြင်းကို မည်သူမဆို ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက် နိုင်သည်။ ဤကိစ္စအတွက် တရားသူကြီးအဖွဲ့အား အကူအညီတောင်းခံလာပါက တရားသူကြီးအဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးဦးကဖြစ်စေ၊ တရားသူကြီးအဖွဲ့ဝင် မပါဝင်နိုင်သည့် ကိစ္စရပ်များတွင် တရားရေးဝန်ထမ်းတစ်ဦးဦးအားဖြစ်စေ ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်နိုင်ကြောင်း ပြည်သူတရားသူကြီး အဖွဲ့က ၁၃ - ၁၀ - ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် ရက်စွဲဖြင့် ညွှန်ကြားချက်အမှတ် -၂၀ ကိုထုတ်ပြန်ထားပါည်။
လေးစားစွာဖြင့်လူစီတန်း ပြသခြင်း
စွပ်စွဲခံရသူတရားခံအား အခြားသူမည်မျှနှင့်
ရောနှော၍ စီတန်းပြသရမည်ဟု သတ်မှတ်ထား
ခြင်း မရှိပါ။ သို့ရာတွင် စွပ်စွဲပြသသူသက်သေ
သည် စွပ်စွဲခံရသူ တရားခံကို အမှန်တကယ် မှတ်မိခြင်းမရှိဘဲ ကံအားလျော်စွာ စွပ်စွဲပြသခြင်းမပြု
နိုင်စေရန် စွပ်စွဲခံရသူတရားခံကို အရေအတွက်အားဖြင့် မများလွန်း၊ မနည်းလွန်းသော အခြားသူတို့နှင့် ရောနှောပြသရန်လိုသည်။ ထို့ကြောင့် အခြားသူ (၉) ဦး သို့မဟုတ် (၁၀) ဦးနှင့် ရောနှောပြသ သင့်သည်။ အကယ်၍ စွပ်စွဲခံရသူတရားခံ (၂) ဦး သို့မဟုတ် ( ၂ ) ဦးထက်ပိုမို၍ လူစီတန်းပြသရန်ရှိနေပါက တစ်ကြိမ်လျှင် စွပ်စွဲခံရသူ တရားခံတစ်ဦးကိုသာ အခြား သူများနှင့် ရောနှောပြသရပါသည်။ ထိုသူကို လူစီတန်း ပြသပြီးမှ နောက်ထပ်စွပ်စွဲခံရသူ တရားခံကို ဆက်လက် ပြသရန် ဖြစ်ပါသည်။
သတိပြုရမည့်အချက်
စွပ်စွဲခံရသူတရားခံအား ဖမ်းဆီးသည့်အချိန်မှစ၍ လူစီတန်းပြသသည့်အချိန်အထိ စွပ်စွဲပြသသူ သက်သေက ကြိုတင်မြင်တွေ့ထားခြင်းမရှိစေရန် လိုပါသည်။ သို့ဖြစ်၍ စွပ်စွဲပြသသူသက်သေသည် ထိုသို့ ကြိုတင် တွေ့မြင်ထားခြင်း ရှိမရှိ သိရှိနိုင်စေရန် ကြီးကြပ်သူများက ပြည့်ပြည့်စုံစုံ မေးမြန်း
ရန်လိုအပ်ပါသည်။ သက်သေကမှန်းဆ၍ စွပ်စွဲပြသခြင်းကို တားဆီးစေရန်အလို့ငှာ စွပ်စွဲခံရသူ တရားခံသည် ရောနှောပြသသူများနှင့် အရပ်အမောင်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာထွားကျိုင်းမှုအစရှိသော သိသိသာသာ ကွဲပြား ခြားနားခြင်း မရှိစေရပါ။ စွပ်စွဲခံရသူတရားခံနှင့် ထူးထူး ခြားခြား ကွဲပြားခြားနားမှုမရှိသောသူတို့နှင့် ရောနှော ပြသရပါမည်။ စွပ်စွဲပြသနိုင်လျှင် စွပ်စွဲခံရသူတရားခံအား သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် စီတန်းပြသရပါမည်။ အသစ်
စီတန်း ပြသသည့်အခါတိုင်း စွပ်စွဲခံရသူတရားခံအား အဝတ်အစားလဲလှယ်ရန်လည်းကောင်း၊ နေရာပြောင်းရန်လည်း ကောင်း အခွင့်အရေးပေရပါမည်။
စွပ်စွဲခံရသူတရားခံကို ဟုတ်မှန်ကြောင်းစွပ်စွဲပြသရန် လူစီတန်းပြသရာတွင် မှုခင်းပုံစံ (၉၈)ကို အသုံးပြုရပါ မည်။ စွပ်စွဲခံရသူ တရားခံတစ်ဦးထက်ပိုလျှင် တစ်ဦးစီ အတွက် ပုံစံတစ်ရွက်စီ အသုံးပြု ရပါမည်။ ပုံစံ၏အထက် ပိုင်းတွင် စီတန်းပြသသည့် နေ့စွဲ၊ နေရာ၊ စီတန်းပြသခြင်း ခံရမည့် တရားခံအမည်နှင့် တရားခံအား စွပ်စွဲပြသသူ သက်သေ၏အမည်တို့ကို အသီးသီးရေးသွင်းရန်ဖြစ် သည်။ သက်သေအမည်ဆိုသောနေရာတွင် လူစီတန်း ပြသခြင်းကို ကြည့်ရှုရန်ခေါ်ထားသည့် သက်သေ လူကြီးများ၏အမည်စာရင်းကို ရေးသွင်းရန်မဟုတ်ပါ။
ပုံစံ၏ ပထမစာပိုဒ်ဘေးရှိ ကွက်လပ်တွင်
အမှုဖြစ်ပွား ပြီးနောက် စွပ်စွဲခံရသူတရားခံကို မြင်တွေ့ခြင်းရှိ၊ မရှိ မေးမြန်းပြီး သက်သေ၏ ဖြေကြားချက်ကို ရေးသွင်းရန် ဖြစ်သည်။
ဒုတိယစာပိုဒ်ဘေးရှိ ကွက်လပ်တွင် စွပ်စွဲခံရသူ
တရားခံကို အခြားသူများနှင့် စီတန်းပြသကြောင်း၊ ထိုသူများနှင့် စွပ်စွဲခံရသူတရားခံသည် မည်သို့မည်ပုံ ထူးခြားစွာ ကွဲပြားခြားနားကြောင်း (ရှိလျှင်) ဖော်ပြရ မည်။ တတိယစာပိုဒ်ဘေးရှိ ကွက်လပ်တွင် လူစီတန်း ပြသရာ၌ အဝတ်အစားလဲလှယ်ရန် လည်းကောင်း၊ နေရာပြောင်းရွှေ့ရန်လည်းကောင်း စွပ်စွဲခံရသူတရားခံ အား အခွင့်အရေး ပေး၊ မပေး ရေးသွင်းရန် ဖြစ်ပါသည်။
ပုံစံ၏ စတုတ္ထစာပိုဒ်ဘေးရှိ ကွက်လပ်တွင် စီတန်းပြသ ပြီးနောက် မိမိကိုစွပ်စွဲပြသသူ သက်သေက မတရားစွပ်စွဲ နိုင်ဖို့ရာ အကြောင်းတစ်စုံတစ်ရာ ရှိမရှိ တရားခံကို မေးမြန်းပြီး သူ၏ဖြေကြားချက်များကို ရေးမှတ်ထားရန် ဖြစ်သည်။ စွပ်စွဲခံရသူတရားခံ၏ ယိုးစွပ်ချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ စွပ်စွဲပြသသူသက်သေက မည်သို့ဖြေရှင်း ကြောင်းကိုလည်း ရေးသားရန်ဖြစ်သည်။ မတရား စွပ်စွဲနိုင်ဖို့ရာ အကြောင်းတစ်စုံတစ်ရာ ရှိမရှိဆိုသည်မှာ စီတန်းမပြမီ စွပ်စွဲခံရသူတရားခံကို စွပ်စွဲပြသသူသက်သေ က တွေ့မြင်ခဲ့ပြီးခြင်း၊ ရဲကထိုသူ၏ဓာတ်ပုံကို သက်သေ အား ကြိုတင်ပြသ၍ စွပ်စွဲစေခြင်း စသည်တို့ဖြစ်ပါသည်။
ပုံစံ၏ ပဉ္စမစာပိုဒ်ဘေးရှိ ကွက်လပ်တွင် စွပ်စွဲပြသ သည့်သက်သေက စွပ်စွဲခံရသူတရားခံကို မှန်ကန်စွာစွပ်စွဲ နိုင်ခြင်း ရှိမရှိ (၃)ကြိမ် စီတန်းပြသသည့်အနက် အကြိမ် မည်ရွေ့မည်မျှ စွပ်စွဲပြသနိုင်ကြောင်းကို ရေးသွင်းရန်ဖြစ် သည်။
ဆဋ္ဌမစာပိုဒ်ဘေးရှိ ကွက်လပ်တွင် စွပ်စွဲခံရသူ၏ အမည်ကိုရေးရန် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ စွပ်စွဲပြသသူ သက်သေသည် စွပ်စွဲခံရသူတရားခံ
မဟုတ်သော အခြား သူကို စွပ်စွဲပြသလျှင် ထိုစွပ်စွဲခံရသူ၏အမည်ကို ရေးရ မည်။
အထက်ပါအတိုင်း ပုံစံတွင်ဖြည့်သွင်းပြီးနောက် ကြီးကြပ်သူ (သို့မဟုတ်) ကြီးကြပ်သူများက လက်မှတ် ရေးထိုးရမည်။ ထို့နောက် လူစီတန်းပြသခြင်းကို ကြည့်ရှု ရန် ခေါ်ထားသည့် သက်သေလူကြီးများက လက်မှတ် ရေးထိုးပြီး ၎င်းတို့၏ ရာထူး (သို့မဟုတ်) အလုပ်အကိုင်ကို ရေးသွင်းရမည်။
စွပ်စွဲခံရသူတရားခံကို ဟုတ်မှန်ကြောင်း စွပ်စွဲပြသရန် လူစီတန်းပြသခြင်းကို မည်သူမဆို ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက် နိုင်သည်။ ဤကိစ္စအတွက် တရားသူကြီးအဖွဲ့အား အကူအညီတောင်းခံလာပါက တရားသူကြီးအဖွဲ့ဝင် တစ်ဦးဦးကဖြစ်စေ၊ တရားသူကြီးအဖွဲ့ဝင် မပါဝင်နိုင်သည့် ကိစ္စရပ်များတွင် တရားရေးဝန်ထမ်းတစ်ဦးဦးအားဖြစ်စေ ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်နိုင်ကြောင်း ပြည်သူတရားသူကြီး အဖွဲ့က ၁၃ - ၁၀ - ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ် ရက်စွဲဖြင့် ညွှန်ကြားချက်အမှတ် -၂၀ ကိုထုတ်ပြန်ထားပါည်။
လေးစားစွာဖြင့်
ဦးရှမ်းဘို (ခ)ဦးဉာဏ်လန်း နှင့် ပြည်ထောင်စု
(၁၉၆၁၊မတစ(လွှတ်တော်) စာ-၈၄)အမှုတွင်
"တရားသူကြီးသည် သက်သေများကို မိမိသဘောအလျောက် ပယ်နိုင်ခွင့်မရှိ။ တရားဥပဒေတွင် ဤကဲ့သို့သော သက်သေကိုပယ်နိုင်သော အာဏာပေးထားခြင်းမရှိ"ဟု ဆုံးဖြတ်ထားပါသည်။
Click here to claim your Sponsored Listing.
Category
Website
Address
Bago
08011
