PapiersnShapers

ग्रेट भेट
ज्येष्ठ नाट्यदिग्दर्शक विजय केंकरे यांना भेटण्याचा योग आला, निमित्त होतं गोविंदराव टेंबे यांच्या पुस्तकांचे प्रकाशन. ही भेट सौमित्र मुळे सहज शक्य झाली त्यावेळी त्याने टिपलेला हा अविस्मरणीय क्षण.

सौ पल्लवी रवींद्र कुलकर्णी
पुण्यामध्ये इंटिरियर डिझाईनर म्हणून काम करत असताना त्यांना लँडस्केप डिझाईनिंग चा एक प्रोजेक्ट मिळाला. काम करताना त्यांना त्यात खूप रुची आली आणि त्यानंतर तसे प्रोजेक्टही त्यांना मिळत गेले. एखाद्या पारंपारिक कामात काहीतरी वेगळे पण निसर्गहित सांभाळून बदल करणे ही त्यांची खासियत आजही कायम आहे. प्रोजेक्ट मिळाल्यावर त्या परिसराचा पूर्ण अभ्यास करणे तेथील इकोसिस्टीम समजावून घेणे व शक्य तेवढ्या प्रमाणात नैसर्गिक साहित्याचा वापर करून इकोसिस्टीम आणखीन घट्ट करण्याचा त्यांचा प्रयत्न असतो. त्याचबरोबर आपल्या ग्राहकाला किचन गार्डनिंग, कंपोस्टिंग, वॉटर हार्वेस्टिंग याबद्दल माहिती देऊन त्याचा फायदा कसा होतो हे त्यांना पटवून देण्याचे काम आजही सुरू आहे.
पल्लवी मॅडम यांचे सामाजिक क्षेत्रातही मोठे काम आहे. त्या गार्डन क्लबच्या अध्यक्ष म्हणून खूप वेगवेगळे आणि नाविण्यपूर्ण काम करतात. कुठलेही काम हे संघटित होऊन केले तरच ते लवकर होते व जास्त काळ टिकते असे त्यांचे मत आहे.
गार्डन क्लब हा पूर्वी सौंदर्यवृद्धी केंद्रित होता. निसर्गचक्रात होणारे बदल पाहता फक्त सौंदर्यवृद्धी केंद्रित न राहता त्यामध्ये अजून बऱ्याच गोष्टी सामावून घेऊन दृष्टिकोन विस्तारित केला पाहिजे असे आधीच्या पदाधिकाऱ्यांना वाटले त्यांनी त्याची सुरुवात ही केली आणि पल्लवी मॅडमने अतिशय उत्तमरीत्या ते वृद्धिंगत केले. सध्या गार्डन क्लब ही संस्था वेगवेगळ्या सहा विभागात काम करत आहे आणि हे काम पूर्ण वर्षभर चालते.
१.देशी बियांचे संवर्धन - यामध्ये देशी झाडांच्या बियांचे संकलन करून त्याची सीड बँक करणे. लुप्त होत चाललेल्या झाडांच्या बिया मिळवणे. अशी झाडे कुठे कुठे आहेत त्यांच्याविषयी माहिती उपलब्ध करून त्या झाडाचे महत्व लोकांपर्यंत पोहोचवणे.
२.ग्रीन शॉपी - वेगवेगळ्या पर्यावरणपूरक वस्तू एका छताखाली आणून लोकांना पर्यावरणपूरक वस्तू व उत्पादकांना बाजारपेठ मिळवून देणे व त्या वस्तूंचा प्रचार करणे.
३.क्लीन ग्रीन सिटी - लोकांना कचरा व्यवस्थापनाचे महत्त्व आणि त्याचे वर्गीकरण कसे करावे समजावून दिले जाते. यासाठी 100 हरित दूतांची नेमणूक सुद्धा केलेली आहे. वेगवेगळ्या विभागात या संदर्भातील प्रबोधन केले जाते.
४.ग्रीन फिंगर - बाग संवर्धनाचे काम करणाऱ्या माळी दादांसाठी नवनवीन तंत्रज्ञांची माहिती करून देण्याचं काम यामध्ये केले जाते.
५.ग्रीन क्रेडिट्स - विविध ठिकाणी नुसते वृक्षारोपण न करता ती झाडे जगवणे हा मुख्य उद्देश. पल्लवी मॅडम सांगतात की वृक्षारोपणानंतर साधारण 91% झाडे आम्ही अतिशय उत्तम स्थितीत वाढवलेली आहेत.
६.ग्रीन एज्युकेशन - ग्रीन एज्युकेशन हा शिवाजी विद्यापीठा अंतर्गत एक वर्षाचा अभ्यासक्रम आहे आणि त्यास उत्तम प्रतिसाद मिळत आहे.
आपल्या पिढीकडून ज्या चुका झाल्या आहेत त्या पुढील पिढीकडून होऊ नये म्हणून शाळा, कॉलेज मध्ये वेगवेगळ्या स्पर्धा घेतल्या जातात. आजची तरुण पिढी ही टेक्नोसॅव्ही आहे याचा विचार करून शॉर्ट फिल्म, फॅशन शो असे आधुनिक, तसेच स्कीट, निबंध लेखन, स्पॉट गार्डनिंग यासारखे उपक्रम घेतले जातात. हे उपक्रम करत असताना मुले निसर्गाच्या अधिक जवळ जातात. स्पर्धेमुळे त्यांचा निसर्गाबद्दल अभ्यास होतो आणि निसर्ग संवर्धन किती महत्त्वाचे आहे हे लक्षात येते. तसेच त्यांनी केलेल्या कलाकृतीमुळे निसर्ग रक्षणाचे महत्त्व प्रेक्षकांच्याही लक्षात येते. या उद्देशाने सुरू झालेल्या या प्रयोगाला खूप सुंदर प्रतिसाद व यश मिळत आहे.
पल्लवी मॅडम या दुसऱ्यांना मदतीसाठी सदैव आनंदाने उपलब्ध असतात. त्यांच्या कामाविषयी ज्यावेळी कौतुक होते त्यावेळी त्या हे यश माझ्या एकटीचे नसून गार्डन क्लबच्या सर्व सदस्यांचे आहे. मी फक्त आधीच्या पदाधिकाऱ्यांनी कल्पकतेने केलेले बदल पुढे घेऊन निघाले आहे हे आवर्जून सांगतात.
अशा या मितभाषी पण निसर्ग संवर्धनाचे खड्ग हाती घेतलेल्या माऊलीला माझे शतशः नमन.

चिदंबर नीलकंठ शिंदे
पेपर्स एन शेपर्स
कोल्हापूर

#नवदुर्गा
Pallavi Kulkarni